Umowa przedwstępna w prawie pracy

Pracodawca zwraca się z zapytaniem o możliwość zastosowania w prawie pracy umowy przedwstępnej?

Tak. Jest taka możliwość, aby umową przedwstępną warunkować sygnowanie umowy o pracę pomiędzy pracodawcą a pracownikiem.
W prawie pracy dopuszczalne jest zawarcie przedwstępnej umowy o pracę. Mają tutaj odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Dopuszczalność zawierania takich umów potwierdził Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 13 maja 1977 r., I PZ 23/77, PiZS 1980/2/77. Zawarcie przedwstępnej umowy o pracę dla swej ważności nie wymaga formy pisemnej. Do jej zawarcia może dojść np. w formie ustanej. Mają tu zastosowanie ogólne zasady składania oświadczeń woli wyszczególnione przez kodeks cywilny.

Zobacz na Forum: Umowa przedwstępna

Dopuszczalne jest zawarcie na podstawie art. 391 kc w zw. z art. 300 kp umowy, w której pracodawca wskutek rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem czyni przyrzeczenie, że inny pracodawca zatrudni tego pracownika. Roszczenie odszkodowawcze z tytułu odmowy zatrudnienia przez tego pracodawcę przysługuje pracownikowi od zakładu pracy, który złożył przyrzeczenie.
Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 maja 1977 r. I PZ 23/77.

Zobacz: Kodeks Cywilny

Zachowanie formy pisemnej jest oczywiście wskazane dla celów dowodowych. Nie jest jednak wymogiem ważności takiej umowy. W razie zawarcia przedwstępnej umowy o pracę, w zależności od jej treści, strony mają możliwość dochodzenia odszkodowania z tytułu niewykonania tej umowy lub jej zawarcia.
Roszczenia wynikające z przedwstępnej umowy o pracę należą do spraw z zakresu prawa pracy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 19 stycznia 1998 r., I PKN 482/97, OSNAPiUS 1998/23/686).

Alternatywą dla zawarcia umowy przedwstępnej jest zawarcie umowy definitywnej z późniejszą datą rozpoczęcia pracy. Niekiedy jednak, z różnych względów nie jest możliwe albo pożądane zawarcie od razu umowy definitywnej.

Sprawa o zawarcie przyrzeczonej umowy o pracę (art. 389 i 390 kc w związku z art. 300 kp) jest sprawą z zakresu prawa pracy (art. 476 § 1 pkt 1 kpc) i nie może być uznana za spór dotyczący ustanowienia nowych warunków pracy i płacy w rozumieniu art. 262 § 2 pkt 1 kp, co prowadziłoby do braku roszczenia materialnoprawnego, a nie do braku drogi sądowej.

Oświadczenie woli pracodawcy zobowiązującego się do zawarcia umowy o pracę musi być skierowane do drugiej strony i zawierać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej oraz termin jej zawarcia. 

Zobacz: Kodeks Pracy

W ramach wykładni oświadczenia woli (art. 65 kc w związku z art. 300 kp) nie można uzupełniać tego oświadczenia o elementy, których ono nie zawierało. Zatrudnienie w okresie wypowiedzenia pracownika odwołanego ze stanowiska przy innej odpowiedniej pracy za jego zgodą (art. 71 kp) nie stanowi zawarcia umowy przedwstępnej, zobowiązującej pracodawcę do zatrudniania pracownika przy powierzonej pracy po upływie okresu wypowiedzenia.
Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 stycznia 1998 r. I PKN 482/97

Podstawa prawna:
Ustawa kodeks pracy ( Dz.U z 1998 Nr 21 poz. 94 ze zm.)