Małżeństwo, Testament

Wyobraź sobie, że twój rodzic przez lata powtarzał, że „wszystko dostanie się temu, kto się mną opiekował”. W testamencie rzeczywiście zostawia cały majątek – dom, oszczędności, ziemię – jednej osobie, a tobie nie daje ani złotówki. Większość ludzi w takim momencie czuje bezsilność. Ale polskie prawo mówi jasno: nie, to się nie uda. Nawet jeśli testament jest ważny, nawet jeśli spadkodawca był w pełni władz umysłowych – istnieje zachowek. To finansowa tarcza, której nie przebije zwykły testament.

Czy małżeństwa z co najmniej 50-letnim stażem małżeńskim otrzymają jednorazowe wsparcie finansowe od państwa? Jest petycja dotycząca tzw. „500 plus dla małżeństw” – nowego świadczenia, które miałoby docenić trwałość długoletnich związków. Senacka Komisja Petycji analizuje i podejmuje decyzję.

Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości, w ciągu ostatnich sześciu lat orzeczono w Polsce ok. 357 tys. rozwodów, w tym aż 286 tys. bez orzekania o winie. To znaczy, że ok. 80% rozwodów w Polsce w tym czasie było orzekanych bez stwierdzania winy którekolwiek z małżonków za rozkład pożycia małżeńskiego. W praktyce takie sprawy, gdzie obydwie strony są dogadane i nie angażują się w długotrwały proces, gdyż nie chcąc wykazywać winy któregokolwiek z małżonków, mogą być załatwione już na jednej rozprawie.

„Kilka lat temu, kiedy byłem jeszcze kawalerem, zmarła moja mama. Teraz jestem już żonaty i niedawno zmarł mój ojciec. Jakie prawa do spadku ma moja żona? Czy dziedziczy ona razem ze mną?” – pyta Czytelnik.

Po latach politycznych obietnic i gorących debat, sprawa związków partnerskich znów znalazła się w centrum uwagi całego kraju. Dzisiaj rządząca koalicja przedstawiła szczegóły projektu ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu.

Niedopełnianie obowiązków rodzinnych może wpływać na późniejsze kwestie dotyczące dziedziczenia. Niekiedy jednak odsunięcie krewnych od spadku nie należy do najłatwiejszych. Trzeba pamiętać o szeregu wymogów. Jakich?

Małżeńskie jubileusze w Polsce, czyli uhonorowanie par, które wspólnie przeżyły 50, 60 czy 70 lat, stało się pięknym zwyczajem kultywowanym przez samorządy w całym kraju. W wielu gminach jubilaci otrzymują nie tylko medale „Za długoletnie pożycie małżeńskie”, ale także listy gratulacyjne, nagrody rzeczowe czy nawet świadczenia pieniężne. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy wkracza prawo – Regionalne Izby Obrachunkowe i sądy administracyjne wskazują, że brak jest jednoznacznej podstawy ustawowej do finansowania takich gratyfikacji ze środków publicznych. Pojawia się więc pytanie: czy państwo powinno płacić za wierność i wspólne życie małżonków? Dyskusja wokół jubileuszy małżeńskich dotyka nie tylko kwestii tradycji i wartości rodzinnych, ale także zasady legalizmu, konstytucyjnej równości obywateli i ograniczeń prawa finansów publicznych. Spór o to, jak uregulować świadczenia dla małżeńskich jubilatów, trafił już do Senatu – i może zadecydować o przyszłości tego wyjątkowego zwyczaju.

Kryzysy zdarzają się nawet w najlepszym małżeństwie i każdy może potrzebować przerwy i czasu na przemyślenie, czy wyobraża sobie dalszą relację i jest gotowy/a podjąć starania na potrzeby odbudowania bliskości. W takiej sytuacji, część małżeństw decyduje się na separację, czy to faktyczną, czy prawną.

Chociaż w 2025 r. nie zmieniły się przepisy dotyczące postępowania spadkowego, to warto przypomnieć o najważniejszych terminach. Ich przegapienie może mieć poważne skutki dla spadkobiercy.

Komisja Petycji Senatu już wkrótce pochyli się nad obywatelską propozycją wprowadzenia dodatku „500 plus dla małżeństw”, nagradzającego trwałość związków małżeńskich. Podczas posiedzenia po raz pierwszy zaprezentowany zostanie projekt ustawy przygotowany przez Biuro Legislacyjne Senatu.

Wprowadzenie nowego świadczenia "500 plus dla małżeństw" to pomysł, który może zrewolucjonizować wsparcie dla długoletnich związków małżeńskich w Polsce. Zgodnie z propozycją, pary z co najmniej 50-letnim stażem mogą liczyć na jednorazowe wsparcie finansowe, które wynosi od 5000 zł do 8000 zł, zależnie od długości małżeństwa. Czy uda się wprowadzić „małżeńskie świadczenie jubileuszowe”? Prace nad projektem ustawy są już w toku.

Nadchodzi rewolucja w prawie spadkowym. Rząd planuje m.in. wprowadzenie testamentów audiowizualnych oraz całkowitą likwidację testamentu podróżnego. Nowe przepisy mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa prawnego i ograniczenie ryzyka fałszerstw. Sprawdź, co warto wiedzieć już teraz.

Do konsultacji publicznych trafił właśnie projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Świat się zmienia, technologie coraz śmielej wkraczają w nasze życie. Prawdopodobnie będzie dopuszczalna forma videotestamentu, tj. sporządzania testamentu ustnego za pomocą urządzeń audiowizualnych, takich jak nagrania wideo czy też tylko audio: głosu spadkodawcy. Czy już w 2025 r.? Zobaczymy.

Szykują się rewolucyjne zmiany w prawie spadkowym! Rząd planuje zaostrzenie zasad dotyczących testamentów ustnych, wprowadzenie testamentów audiowizualnych oraz całkowitą likwidację testamentu podróżnego. Nowe przepisy mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa prawnego i ograniczenie ryzyka fałszerstw. Sprawdź, co warto wiedzieć już teraz, aby uniknąć problemów w przyszłości.

Świadczenie 500 plus dla małżeństw jest coraz bliżej rzeczywistej realizacji. Senacka Komisja Petycji na ostatnim swoim posiedzeniu jednogłośnie podjęła decyzję o kontynuowaniu prac nad wprowadzeniem tego nowego świadczenia. Poprosiła Biuro Legislacyjne o przygotowanie projektu ustawy w tej sprawie.

Czy osobista praca jednego z małżonków przy budowie domu podlega rozliczeniu podczas podziału majątku wspólnego? Zgodnie z polskim prawem, co do zasady taka praca nie jest traktowana jako nakład z majątku osobistego na majątek wspólny, który podlegałby zwrotowi podczas podziału majątku.

Obecnie prawo nie reguluje kwestii wspólnego pobytu małżonków w sanatorium, a Ministerstwo Zdrowia nie planuje zmian w tym zakresie. Jakie są zatem aktualne przepisy? Czy jest szansa na wyjazd we dwoje?

Pięćset plus, trzysta plus, babciowe… są tacy, którzy nigdy na rządowy strumień  pieniędzy się nie załapali i swoje dzieci wychowali bez pomocy państwa.  To pokolenie rodziców z czasów PRL-u. Czy teraz i oni doczekają się jakiejś finansowej gratyfikacji z plusem? Już blisko rok temu pojawiły się mgliste obietnice dodatku dla małżonków, którzy mogą się pochwalić długim stażem bycia ze sobą na dobre i na złe.  Czy teraz te zapowiedzi zamienią się w konkrety?

Zachowek tradycyjnie był instytucją prawną, która gwarantowała przynajmniej najbliższym krewnym udział w spadku po zmarłym, jeśli zostali pominięci w testamencie. Od kilkunastu miesięcy obowiązują jednak duże zmiany w prawie spadkowym i takich gwarancji, o ile nie podejmą stosownych działań, nie mają nawet najbliżsi krewni. Znajomość nowych zasad jest jednak niewielka.

Wyjątkowo możliwe jest uznanie, że udziały byłych małżonków w majątku wspólnym nie są równe. Trzeba jednak spełnić określone warunki. Oto najważniejsze przepisy i przykładowe orzeczenia sądów.

Program 800 plus, czyli rozwinięcie popularnego świadczenia 500 plus, od lat stanowi istotny element budżetów polskich rodzin. Choć jego założeniem jest pomoc w wychowywaniu dzieci, nie brakuje głosów, że to za mało, by skutecznie wspierać rodziny i przeciwdziałać wyzwaniom demograficznym. Czy 800 plus to teraz stabilna pomoc, czy jedynie doraźne rozwiązanie w obliczu narastających potrzeb?

Renta wdowia przysługuje po spełnieniu określony wymogów. Jednym z warunków uzyskania tego nowego świadczenia jest pozostawanie we wspólności małżeńskiej. Pojawi się pytanie, czy w przypadku gdy w małżeństwie jest rozdzielność majątkowa, to ona wpływa na to świadczenie?

W dniu dzisiejszym (tj. 3.12.2024 r.), podczas posiedzenia senackiej Komisji Petycji, zostanie rozpatrzona petycja o wprowadzenie do ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych – nowego świadczenia, które byłoby wypłacane małżonkom z przynajmniej 50-letnim stażem małżeńskim. Świadczenie to, miałoby mieć charakter jednorazowy i opiewać na kwotę od 5 tys. do nawet 8 tys. zł, w zależności od długości stażu małżeńskiego. Aktualnie, małżeństwa z długoletnim stażem mogą liczyć co najwyżej na odznaczenie od Prezydenta, z którym nie wiąże się żadna gratyfikacja finansowa.

Aż 90% Polaków nie sporządziło testamentu, a wśród seniorów zaledwie co szósta osoba zadbała o formalne przekazanie majątku. Wyniki badania ZPF i IRG SGH pokazują, że wiele osób nie widzi takiej potrzeby lub nie wie, jak to zrobić. To wyraźny sygnał, że brakuje edukacji na temat planowania przyszłości finansowej.

Krewni zmarłego pominięci w testamencie są przekonani, że prawo gwarantuje im pieniądze tytułem zachowku. Tymczasem w prawie zaszły kluczowe zmiany i nawet najbliżsi krewni mocno mogą się rozczarować gdy po otwarciu testamentu zażądają pieniędzy od uwzględnionych w nim spadkobierców. Teraz łatwiej ich wydziedziczyć lub wnieść do sądu o pozbawienie prawa do zachowku.