Tematy - Postępowanie karne, Trybunał Konstytucyjny - INFOR.PL

Konsekwencje odmowy przyjęcia pisma z sądu mogą być niekiedy bardzo dotkliwe. Błędnie może się wydawać, iż odmowa odebrania sądowej korespondencji dostarczonej nam przez listonosza, nie będzie rodzić wobec nas żadnych negatywnych skutków. Kodeks postępowania karnego reguluje tę kwestię jednak odmiennie.

Zgodnie z zasadą jawności postępowania karnego postępowanie sądowe (rozprawa) odbywa się jawnie, a tylko wyjątkowo przepisy proceduralne ograniczają jawność poprzez zarówno wyłączenie jawności rozprawy jak również poprzez ograniczenie udziału osób, które mogą uczestniczyć w rozprawie w charakterze publiczności. Niniejsze opracowanie przedstawi odpowiedź na pytanie, kto może uczestniczyć w rozprawie.

Zgodnie z kodeksowymi uregulowaniami w procesie karnym obowiązuje zasada jawności procesu karnego, której wyrazem jest nie tylko udział publiczności w rozprawie, (jeżeli nie zachodzą przewidziane prawem okoliczności wyłączenia jawności rozprawy), ale również prawo mediów do utrwalania obrazu i dźwięku z przebiegu rozprawy za zgodą sądu (który jej udziela, gdy zachodzą ku temu ustawowe przesłanki). Kiedy media mają prawo do utrwalania obrazu i dźwięku na rozprawie?

Nowelizacja Kodeksu postępowania karnego przyznaje osobie zawiadamiającej o popełnieniu przestępstwa - która nie posiada statusu pokrzywdzonego - prawo do zaskarżania postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa lub postanowienia o jego umorzeniu.

Senatorowie uważają, że zamiana bezterminowego prawa jazdy na okresowe jest sprzeczna z ustawą zasadniczą. Grupa trzydziestu senatorów skarży również obowiązkowe badania lekarskie, jakim mają poddać się kierowcy przy wymianie dokumentu.

Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, w którym wskazał które przepisy ustawy o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznych są sprzeczne z Konstytucją.

„Uregulowanie kryteriów i procedur przyjmowania dzieci do szkół i przedszkoli w rozporządzeniu wydanym bez dostatecznych podstaw ustawowych jest niezgodne z konstytucją.”- orzekł Trybunał Konstytucyjny. Jednocześnie trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej badanego przepisu o 12 miesięcy.

Waloryzacja kwotowa, wprowadzona ustawą z 13 stycznia 2012 r., podwyższająca świadczenia o kwotę 71 zł nie narusza Konstytucji. Trybunał stwierdził bowiem, że waloryzacja nie musi zawsze w sposób matematyczny odzwierciedlać zmiany siły nabywczej świadczeń na skutek inflacji.

Jaki rodzaj waloryzacji czeka emerytury i renty w 2013 roku? Dnia 19 grudnia Trybunał Konstytucyjny rozpozna połączone wnioski Prezydenta Bronisława Komorowskiego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich Ireny Lipowicz w sprawie tegorocznej nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych, która to wprowadza na rok 2012 kwotową waloryzację rent i emerytur.

Przyjęty przez Radę Ministrów projekt Ministerstwa Sprawiedliwości zakłada przepływ elektronicznych odpowiedników dokumentów pomiędzy sądami powszechnymi a Krajowym Rejestrem Karnym.

Przeszukanie jest instytucją prawa karnego, która wielokrotnie budzi emocje osób, które jej doświadczyły. Szczegółowe regulacje w tym temacie zawiera Kodeks postępowania karnego.

Zobowiązanie małżonka wyłącznie winnego rozwodu do alimentowania małżonka niewinnego, którego sytuacja materialna w istotny sposób pogorszyła się na skutek rozwodu, jest zgodne z konstytucją.

W dniu 5 listopada 2012 roku weszła w życie nowelizacja Kodeksu postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, której celem jest przede wszystkim ujednolicenie zasad zwrotu kosztów sądowych osobom uczestniczącym w procesach.

Na świadku oprócz pewnych uprawnień procesowych np. do odmowy zeznań lub odmowy odpowiedzi na pytanie w określonych ustawowo sytuacjach) ciążą również procesowe obowiązki w tym w szczególności stawiennictwa na wezwanie oraz nieutrudniania postępowania. Za naruszenie wskazanych obowiązków na świadka może być nałożona kara porządkowa, od której ma prawo się odwołać.

Nowelizacja kodeksu postępowania karnego zobowiąże sądy oraz prokuratorów do zwracania się o informację co do prowadzonych postępowań karnych przez inne państwa członkowskie Unii Europejskiej.

Projekty Ministerstwa Sprawiedliwości zakładają m. in. możliwość reprezentowania oskarżonych przez radców prawnych oraz ograniczenie inicjatywy dowodowej sądu.

Pracownicy będą mogli odebrać dzień wolny, jeśli święto przypadnie w dzień wolny od pracy. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż różnicowanie pracowników w liczbie dni wolnych od pracy jedynie na podstawie rozkładu czasu pracy narusza Konstytucję.

Zgodnie z kodeksem postępowania karnego, oskarżony ma prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim i tłumacz ten powinien uczestniczyć we wszystkich czynnościach dokonywanych z udziałem oskarżonego.

Trybunał Konstytucyjny uznał art. 40 ustawy o radiofonii i telewizji oraz wydane na jego postawie Rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji za niekonstytucyjne.

Problem własności i sposobu funkcjonowania rodzinnych ogródków działkowych jest w ostatnich dniach tematem licznych analiz i spekulacji, a wszystko to za sprawą wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który w sposób jednoznaczny obalił konstytucyjność obecnie obowiązujących przepisów.

Kodeks postępowania karnego ustanawia możliwość poręczenia za podejrzanego/oskarżonego udzielanego przez tzw. osobę godną zaufania, który może być połączony z dozorem stosowanym wobec tegoż podejrzanego/oskarżonego. Kto może być osobą godną zaufania?

Instytucja poręczenia społecznego jest jednym z przejawów realizacji w procesie karnym zasady tzw. socjalizacji procesu karnego. Istotą tego poręczenia jest to, iż ustawowo określone podmioty (uczestnicy życia społecznego) mogą poręczyć za danego podejrzanego/oskarżonego.

Różnicowanie osób otrzymujących emerytury z pracy za granicą od tego, czy przed wyjazdem były zatrudnione w kraju, jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równości - orzekł Trybunał Konstytucyjny.

Jednostki samorządowe w znacznej mierze nie mogą rozporządzać swoją własnością ani pobierać opłat za użytkowanie działek. Czy uprzywilejowanie Polskiego Związku Działkowców jest niezgodne z Konstytucją? Trybunał Konstytucyjny orzeknie w tej sprawie 28 czerwca 2012 r.

W dniu 1 grudnia 2010 r. Trybunał Konstytucyjny (dalej „TK”) wydał wyrok w sprawie niezgodności z Konstytucją art. 46 ust. 1, art. 31 oraz art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ze zm.; dalej „Prawo prasowe”) -sygnatura akt K 41/07 (dalej „wyrok”). TK orzekł, że powyższe przepisy są niezgodne z art. 2 i art. 42 ust. 1 Konstytucji.

Wyrok nakazowy wydawany jest zawsze przez sąd na jednoosobowym posiedzeniu niejawnym i zawsze ma charakter skazujący. Traktuje się go jako propozycję kary, jaką składa oskarżonemu sąd, która może zostać przez oskarżonego odrzucona poprzez wniesienie tzw. sprzeciwu.

Po zmianie kodeksu postępowania karnego każde z państw członkowskich UE będzie mogło - po dokonaniu uzgodnień z innym państwem - przekazać do dalszego prowadzenia wszczęte postępowanie karne, a tym samym zakończyć to, które samo prowadziło.

Oskarżony tymczasowo aresztowany może porozumiewać się ze swym obrońcą podczas nieobecności innych osób oraz korespondencyjnie. Zgodę musi wyrazić prokurator.

W procesie karnym, tak jak i w innych rodzajach procedur (cywilnej, administracyjnej) jest określona zasada ciężaru dowodu (tzw. onus probandi). W procesie cywilnym klasyczną regułą jest to, iż na osobie podnoszącej dane twierdzenie, ciąży obowiązek jego udowodnienia. Procedura karna ma w tym względzie pewne cechy wspólne, ale także i odmienności, które wymagają przedstawienia.

Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego obrońcą oskarżonego lub podejrzanego może być tylko adwokat. Przepisy procedury karnej przewidują jednak możliwy udział radców prawnych w postępowaniu karnym – w charakterze pełnomocników (choć oczywiście pełnomocnikami mogą być również adwokaci).

Zgodnie z treścią kodeksu postępowania karnego w postępowaniu karnym możliwe jest przeprowadzenie postępowania mediacyjnego pomiędzy podejrzanym (oskarżonym) a pokrzywdzonym. Treść tej mediacji jest istotna albowiem może wpływać na wymiar kary oskarżonego, możliwość zastosowania wobec niego warunkowego umorzenia postępowania lub umorzenia postępowania (w przypadku spraw z oskarżenia prywatnego).

Rząd przyjął założenia do projektu nowelizacji postępowania karnego. Sędzia częściej będzie orzekał jednoosobowo, a liczba zatrzymań i aresztów zostanie ograniczona.

W sprawach karnych osoby nieletnie, a więc takie które nie ukończyły siedemnastego roku życia mogą być reprezentowane przez swoich rodziców. W przypadku postępowania administracyjnego osoby posiadające ograniczoną zdolność do czynności prawnych posiadają w pewnych przypadkach zdolność procesową. W pozostałym zakresie działają przez przedstawicieli ustawowych.

Tymczasowe aresztowanie może nastąpić tylko na mocy postanowienia sądu. Środek ten stosuje w postępowaniu przygotowawczym na wniosek prokuratora sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzi się postępowanie, a w wypadkach nie cierpiących zwłoki także inny sąd rejonowy.

Zatrzymanie stanowi jeden z środków przymusu procesowego uregulowanego w kodeksie postępowania karnego. Jego celem jest zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania poprzez ograniczenie prawa do wolności i nietykalności osobistej.

W toku postępowania w stosunku do nieobecnych odstępuje się od przesłuchania podejrzanego, konfrontacji z jego udziałem, okazania sprawcy czynu, końcowego zaznajomienia z aktami postępowania przygotowawczego.

W postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu karnego skarbowego nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż reguły obowiązujące w postępowaniu odwoławczym o przestępstwa i wykroczenia skarbowe, poza kilkoma wyjątkami, są zasadniczo zbieżne z regułami ogólnymi procedury karnej.

Osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań. Szczególny problem pojawia jednak się w sytuacji wielości oskarżonych, z których tylko jeden jest osobą najbliższą dla świadka albo pozostaje z nim w szczególnie bliskim stosunku osobistym.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż wpis na listę radców prawnych bez odbywania aplikacji nie narusza Konstytucji.

Jeżeli zostałeś zatrzymany na posiadaniu niewielkiej ilości narkotyków i jesteś osobą niekaraną za przestępstwo umyślne, wówczas możesz przekonać Sąd by warunkowo umorzył prowadzone przeciwko Tobie postępowanie karne. Jak tego dokonać?

Przy ochronie dóbr osobistych można wystąpić o udzielenie zabezpieczenia poprzez zakaz określonej publikacji. Od 3 maja 2012 r. zakaz publikacji będzie mógł trwać maksymalnie rok.

W przypadku znikomego stopnia szkodliwości społecznej istnieje możliwość umorzenia postępowania o posiadanie narkotyków. Co decyduje o stopniu społecznej szkodliwości tego czynu?

Posiadanie nawet niewielkiej ilości narkotyku na własny użytek jest co do zasady przestępstwem ściganym z urzędu. Popełnienie go skutkuje pociągnięciem posiadacza do odpowiedzialności karnej. Czy posiadanie narkotyków zawsze jest przestępstwem?

To czy oskarżony posiada nieznaczną czy znaczną ilość narkotyku ma duże znaczenie przy wymierzaniu kary. Oba te pojęcia są jednak niedookreślone i to od sędziów zależy jak zadecydują w konkretnym przypadku. To niedookreślenie stało się przyczyną zadania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

Zgłoszenie zgonu jest obowiązkiem prawnym nie tylko członków rodziny. Kto, do jakiego urzędu i w jakim terminie jest zobowiązany do zgłoszenia zgonu?

Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło projekt reformy procesu karnego. Założeniami reformy jest w dużej mierze zwiększenie kontradyktoryjności procesu karnego oraz wprowadzenie nowych możliwości umorzenia dochodzenia. Jak Ministerstwo Sprawiedliwości chce zreformować postępowanie karne?

Często zdarza się, że świadek zostaje wezwany do złożenia zeznań do sądu oddalonego o wiele kilometrów od jego miejsca zamieszkania. Może to sprawiać świadkowi uzasadnioną trudność w dotarciu do odległego sądu. Czy istnieje możliwość przesłuchania świadka w miejscu zamieszkania?

Przepisy karnoprocesowe wprowadzają instytucję wyłączenia sędziego. Sędzia może zostać wyłączony z orzekania w dwóch przypadkach.

Uchwała Rady Państwa wprowadziła z dniem 13 grudnia 1981 r. stan wojenny z polecenia Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON). Zarówno wydanie dekretów, jak i powołanie WRON było niezgodne z ówczesnym prawem.

W toku procesu karnego może okazać się, iż właściwym do rozpoznawania sprawy jest sąd, który nie jest sądem miejsca zamieszkania ani oskarżonego ani większości osób podlegających wezwaniu na rozprawę. Z uwagi właśnie na te osoby ustawodawca w Kodeksu postępowania karnego przewidział możliwość zwrócenia się przez dany sąd (mający rozpoznawać sprawę) do sądu wyższego rzędu nad nim o wyznaczenie innego właściwego miejscowo sądu (tego samego rzędu co sąd wnioskodawca). Fachowo nazywa się to zmianą właściwości sądu z uwagi na ekonomikę procesową.

Postępowanie karne, Trybunał Konstytucyjny

Konsekwencje odmowy przyjęcia pisma z sądu

Udział publiczności w rozprawie

Prawo do utrwalania obrazu i dźwięku przez media

Zażalenie nie tylko dla pokrzywdzonego

Nowe prawo jazdy niezgodne z Konstytucją?

Ograniczenie dostępu do informacji publicznej

Niekonstytucyjna rekrutacja do przedszkoli

Waloryzacja kwotowa rent i emerytur zgodna z Konstytucją

Waloryzacja rent i emerytur 2013

Informacje z KRK szybciej trafią do sądu

Przeszukanie w procesie karnym

Obowiązek alimentacyjny po rozwodzie zgodny z Konstytucją

Nowe zasady zwrotu kosztów podróży świadkom

Odwołanie się świadka od kary porządkowej

Zmiany w Kodeksie postępowania karnego

Zmiany w postępowaniu karnym

Dodatkowy dzień wolny za święto przypadające w dniu wolnym od pracy

Prawo oskarżonego do posiadania tłumacza

TK: Określanie wysokości opłaty koncesyjnej przez KRRiT

Jaka przyszłość czeka działkowców?

Poręczenie osoby godnej zaufania

Co to jest poręczenie społeczne?

Wymiar emerytur osób zatrudnionych za granicą niezgodny z Konstytucją

Trybunał orzeknie o przyszłości ogródków działkowych

Odpowiedzialność za nieopublikowanie sprostowania lub odpowiedzi

Przesłanki wydania wyroku nakazowego

Reforma postępowania karnego uprości procedurę w UE

Kontakt oskarżonego z obrońcą w areszcie

Na kim leży ciężar dowodu w procesie karnym?

Udział radcy prawnego w procesie karnym

Mediacja w postępowaniu karnym

Reforma postępowania karnego przyjęta przez rząd

Reprezentacja dziecka przed sądem w sprawach karnych i administracyjnych

Tymczasowe aresztowanie w postępowaniu karnym skarbowym

Zatrzymanie w postępowaniu karnym skarbowym

Przebieg postępowania karnoskarbowego w stosunku do nieobecnych

Czy mogę odwołać się od wyroku w sprawie karnoskarbowej?

Zakazy dowodowe w przypadku procesu złożonego

Ustawa o radcach prawnych zgodna z Konstytucją

Kiedy wnosić o warunkowe umorzenie postępowania o posiadanie narkotyków?

Zakaz publikacji jako środek zabezpieczający

Od czego zależy stopień społecznej szkodliwości posiadania narkotyków?

Kiedy posiadanie narkotyków nie jest przestępstwem?

Jaka ilość narkotyków jest ilością znaczną?

Gdzie zgłosić zgon?

Ministerstwo Sprawiedliwości chce zreformować postępowanie karne

Przesłuchanie świadka w miejscu zamieszkania

Problem wyłączenia sędziego

Stan wojenny z 1981 r.

Zmiana właściwości sądu z uwagi na ekonomikę procesową