Tematy - Prawo karne, świadek

Udział w rozprawie sądowej przez świadka jest związany z poniesieniem przez wezwanego wymiernych kosztów albo utraty zarobku bądź dochodu z powodu stawiennictwa w sądzie. Świadek na swój wniosek ma prawo do rekompensaty finansowej z tym związanej

Stwierdzenie, że spadkodawca wyraził swoją ostatnią wolę poprzez rozporządzenie swoim majątkiem w obecności trzech świadków, czyli że doszło do sporządzenia testamentu ustnego należy do sądu. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, gdy przedmiotem postępowania jest ważność testamentu ustnego ma szczególny przebieg.

Możliwe jest wyrażenie swojej woli w obecności świadków - spełnienie takich wymogów to warunek konieczny testamentu zwykłego - allograficznego oraz testamentów szczególnych-ustnego, podróżnego i wojskowego. Nie każda osoba może być świadkiem. Od czego zależy taka możliwość?

Najpopularniejszymi formami testamentu jest testament własnoręczny oraz w formie aktu notarialnego. Jak można jeszcze wyrazić ostatnią wolę? Czy jest to zawsze możliwe ustnie? Jakie warunki należy spełnić?

Świadek, jeśli zostanie wezwany na rozprawę, ma możliwość zwrócić się do sądu, aby został przesłuchany za pomocą środków porozumiewania się na odległość - zdalnie. Jak złożyć wniosek do sądu, jak należy się przygotować do rozprawy zdalnej i jaki jest jej przebieg?

Zanim świadek zostanie wezwany do składania zeznań musi dotrzeć pod salę rozpraw. Czego można się spodziewać w budynku sądu i w jakim sposób można się zorientować ile czasu będzie trzeba w nim spędzić?

Obecność w sądzie często stanowi stresujące przeżycie, nawet jeśli się ma być jedynie świadkiem. Większy niepokój może wywoływać niewiedza, jak się zachować, niż samo udzielanie odpowiedzi na pytania sądu. Jak zminimalizować niepokój i dezorientację?

Państwo ma specyficzny talent do oszczędności tam, gdzie oszczędzać nie wolno. Najtańszy sukces statystyczny to „ściganie słów”. Wystarczy zrzut ekranu, protokół i jedno zdanie: „Bałem się”. I już mamy sprawę, która „się kręci”. Problem w tym, że art. 190 § 1 Kodeksu karnego (KK) nie powstał po to, by karać za brak kultury osobistej. Ten przepis ma chronić przed realnym zagrożeniem, a nie służyć jako gaśnica do tłumienia sąsiedzkich czy internetowych emocji. Państwo prawa nie może udawać, że każda inwektywa to zamach na życie - piszą adwokaci Karol Pachnik i Grzegorz Prigan.

W polskim prawie karnym od lat funkcjonuje pojęcie groźby karalnej. Jest to przestępstwo ścigane na wniosek pokrzywdzonego uregulowane w art. 190 kodeksu karnego. Ale aby można było mówić o tym przestępstwie nie wystarczy udowodnić kierowanie do danej osoby groźby popełnienia przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby dla niej najbliższej. Trzeba jeszcze wykazać, że groźba ta wzbudziła w osobie, do której została skierowana lub której dotyczy, uzasadnioną obawę, że będzie spełniona. Jak interpretują tę przesłankę Sąd Najwyższy i inne polskie sądy?

Rząd przyjął projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, która wzmacnia kontrolę sądową nad decyzjami prokuratora. Zażalenie na odmowę dopuszczenia pełnomocnika w postępowaniu przygotowawczym rozpatrzy niezawisły sąd, a nie - jak dotychczas - prokurator nadrzędny. Nowe przepisy obejmą także nierozpatrzone sprawy w toku.

Osoby niesłusznie oskarżone w Polsce często latami walczą o oczyszczenie z zarzutów, ale nawet po uniewinnieniu nie mogą liczyć na automatyczne odszkodowanie. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazuje, że obecne przepisy pozostawiają pokrzywdzonych bez realnej ochrony.

W Polsce najczęściej sporządzane są tzw. testamenty zwykłe, czyli testament własnoręczny bądź notarialny. Warto jednak wiedzieć, że polskie prawo przewiduje, że - w szczególnych okolicznościach- nasza ostatnia wola może zostać wyrażona w formie ustnej. Testament ustny to – obok podróżnego i wojskowego- jeden ze szczególnych/wyjątkowych rodzajów testamentów.

W dniu 19 sierpnia 2025 r. Rada Ministrów przyjęła i skierowała do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks wykroczeń oraz ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości. Celem tej nowelizacji wzmocnienie ochrony prawnej funkcjonariuszy publicznych – np. policjantów, strażaków czy ratowników medycznych – a także osób, które narażają swoje życie i zdrowie, pomagając innym: lekarze, pielęgniarki, ratownicy górscy i wodni oraz zwykli obywatele, którzy reagują na przemoc lub ratują ofiary wypadków. Kary za naruszenie nietykalności tych osób wzrosną z 3 do 5 lat.

Za wjazd quadem do lasu czy kradzież gałęzi jodłowych będzie grozić nie tylko grzywna, ale i kara więzienia. Projekt nowelizacji kodeksów karnych i wykroczeń to odpowiedź na dramatyczny wzrost szkodnictwa leśnego w Polsce.

Sąd orzekający w sprawie powinien być niezawisły. Sędzia musi być zatem niezależny, neutralny, obiektywny. Jest to wymogiem wymiaru sprawiedliwości. Nie zawsze jednak będą spełnione warunki ku temu by każdy sędzia w każdej sprawie mógł pozostać bezstronny. Prawo przewiduje stosowne rozwiązania w takich sytuacjach.

Z dniem wejścia w życie ustawy z 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, do Kodeksu karnego wprowadzono nowe przestępstwo polegające na uchylaniu się od wykonania orzeczonego przez sąd środka kompensacyjnego. Zamiarem ustawodawcy przy wprowadzeniu nowego przestępstwa było zarówno zapewnienie prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, jak i ochrona majątkowych interesów pokrzywdzonego wierzyciela.

Słowa potrafią czasami ranić innych ludzi. Są one w stanie wywołać wiele cierpień. Dlatego właśnie mogą one powodować odpowiedzialność prawną. Jednakże należy też mieć na uwadze i to, że nie zawsze negatywne treści kierowane wobec drugiej osoby, będą mogły zostać uznane za zniewagę.

Czasem bywa tak, że mimo gorących chęci i misternego planu, sprawcy nie udaje się popełnić zakładanego przez niego przestępnego czynu. Należy jednak odróżnić sytuację, kiedy działanie sprawcy nie przebiegło dla niego pomyślnie i nie osiągnęło spodziewanych rezultatów, od sytuacji kiedy obiektywnie popełnienie danego czynu zabronionego nie jest możliwe. Konsekwencje prawne w obu przypadkach będą bowiem nieco odmienne na gruncie polskiego prawa karnego.

Czym jest mobbing? Kogo na cel obierają mobberzy? Jak powinniśmy reagować, gdy doznajemy przemocy w miejscu pracy? W programie Gość Infor.pl rozmawiali Katarzyna Bednarczykówna, autorka książki "Masz się łasić" oraz Piotr Nowak (Infor.pl)

Naczelna Rada Adwokacka proponuje, aby wprowadzić jako zasadę prawo świadków do ustanowienia pełnomocnika, bez wyjątków i konieczności zgody sądu lub prokuratora. Adwokatura skierowała petycje w tej sprawie do prezydenta, rządu i parlamentu, która zawiera projekt nowelizacji kodeksu postępowania karnego.

Jest apel o zmianę prawa karnego wykonawczego. Według Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO), skazani powinni samodzielnie stawiać się w zakładzie karnym w wyznaczonym terminie, a dopiero w drodze wyjątku być doprowadzani na wezwanie sądu.

Nowelizacja Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego ma na celu dostosowanie polskiego prawa do standardów konstytucyjnych i unijnych. Planowane zmiany to m.in. wzmocnienie prawa do obrony, ograniczenie czasu stosowania tymczasowego aresztu oraz zakaz wykorzystywania dowodów zdobytych nielegalnie. Reforma ma poprawić przejrzystość procedur sądowych oraz przywrócić zaufanie obywateli do systemu sprawiedliwości.

Religia stanowi ważną część życia wielu ludzi. Obrzędy religijne jak na przykład ślub, pogrzeb, pierwsza komunia święta odgrywają dużą rolę w polskim społeczeństwie. Każdy ma prawo uczestniczyć w publicznych wydarzeniach związanych z wyznawaną wiarą, a inni nie mogą mu tego utrudniać. Wolność wyznania wynika z konstytucji RP oraz z międzynarodowych aktów prawnych dotyczących ochrony praw i wolności człowieka.

Zabójstwo człowieka jest niewątpliwie czymś bardzo złym. Niezależnie od wyznawanego światopoglądu, religii jest to czyn naganny. Niektórzy wyrażają poglądy, zgodnie z którymi w niektórych uzasadnionych sytuacjach dopuszczalna powinna być eutanazja. Uważają, że tak naprawdę nie jest ona zabójstwem, ale ulgą w cierpieniach. Polskie prawo karne zabrania jednak dokonywania eutanazji.

Rząd zrobił nie małą niespodziankę. Można spodziewać się nowych projektów takich aktów prawnych jak: kodeks karny, kodeks cywilny i kodeks rodzinny. Co więcej powołał też Komisję Kodyfikacyjną Ustroju Sądownictwa i Prokuratury - czy będą nowe ustawy o SN czy KRS - wydaje się, że tak. Rok 2024 i 2025 to będzie czas wzmożonych prac nad tymi kluczowymi obszarami prawa w Polsce. Zmiany są potrzebne.

- Mimo istnienia ochronnego trybu przesłuchania oraz standardów i wytycznych dotyczących przeprowadzania tej czynności, dziecko nie jest w pełni chronione przed doświadczeniem wtórnej wiktymizacji, w związku z tym powinny zostać podjęte zarówno przez ustawodawcę oraz Ministra Sprawiedliwości odpowiednie dalsze działania zmierzające do zwiększenia takiej ochrony – twierdzi doktor nauk prawnych Katarzyna Osiak-Krynicka.

Osoba, która dopuściła się naruszenia prawa w niektórych przypadkach nie poniesie za to odpowiedzialności. Taka sytuacja może wystąpić na przykład w przypadku choroby psychicznej lub innego zakłócenia czynności psychicznych.

Od 1 października 2023 r. zaczynają obowiązywać duże zmiany w kodeksie karnym. Nowe przepisy zaostrzają sankcje dla sprawców najcięższych przestępstw, wprowadzają elastyczny wymiar kar oraz zapewniają Polakom bezpieczeństwo.

W zależności od powagi zarzutów i stopnia zaawansowania sprawy kontakt z niemieckim wymiarem sprawiedliwości następuje poprzez:
1) przesłanie formularza z pytaniami przez policję,
2) przesłanie nam nakazu karnego (Strafbefehl) / aktu oskarżenia,
3) wezwanie na przesłuchanie bądź zatrzymanie przez policję.

W jaki sposób różni się kwalifikacja prawna tych czynów i dlaczego sądy przyjmują w takiej sytuacji często odpowiedzialność karną sprawców z łagodniejszego przepisu?

Senat przyjął nowelę Kodeksu postępowania cywilnego dostosowującą do prawa unijnego przepisy o jurysdykcji ws. małżeńskich, odpowiedzialności rodzicielskiej oraz uprowadzeniach dzieci za granicę. Przesunięto też termin wejścia w życie reformy prawa karnego.

Przedawnienie – ustanie karalności przestępstwa wskutek upływu określonego okresu od jego popełnienia (przedawnienie karalności) lub ustanie możliwości wykonania kary wskutek upływu określonego okresu od uprawomocnienia się wyroku skazującego (przedawnienie wykonania kary).

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi dotyczące zbyt niskiej rekompensaty za utracony zarobek dla świadków wzywanych przez sąd lub prokuraturę.

Czy świadek jak i adwokat w toku procesu mają prawo do zwrotu kosztów dojazdu własnym samochodem? Ile wynosi kilometrówka w 2022 r.? Na podstawie jakich umów mogą być używane, do celów służbowych, samochody osobowe, motocykle i motorowery niebędące własnością pracodawcy?

Celem wymuszenia prawidłowego stosowania tzw. ustawy o sygnalistach twórca projektu zdecydował się na wprowadzenie przepisów karnych. Jakich?

W zakończonych w 2021 r. prawomocnym wyrokiem sprawach o przestępstwa fakturowe nikt nie został uniewinniony. 45 osób zostało skazanych, 66 poddało się dobrowolnie karze, a tylko wobec dziewięciu sąd warunkowo umorzył postępowanie.

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich znaczna część przepisów reformujących prawo karne budzi poważne zastrzeżenia.

Świadkowie odgrywają ważną rolę podczas ślubu cywilnego. Jakie wymagania powinni spełnić? O jakich dokumentach warto pamiętać?

Federacja Przedsiębiorców Polskich wskazuje, że Konstytucja Biznesu nie chroni przedsiębiorców zgodnie z jej zapisami o domniemaniu uczciwości przedsiębiorcy oraz rozstrzyganiu wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy. Niestety, urzędnicy w obawie przed odpowiedzialnością wynikającą z art. 231 Kodeksu karnego nie stosują korzystnych dla przedsiębiorców rozwiązań i niemal każda sporna sprawa trafia do sądu. Utrudnia to działalność gospodarczą i zwiększa niepewność prawną dla firm. Rozwiązaniem jest wprowadzenie zapisów Konstytucji Biznes do Kodeksu karnego i zwolnienie urzędników z odpowiedzialności, jeśli stosują te konkretne przepisy Konstytucji Biznesu.

Co robić kiedy osoba zobowiązania do opłacania alimentów na Ciebie lub na Twoje dziecko uchyla się od tego obowiązku? Kiedy nie płaci? Kiedy mówi, że nie chce i nie będzie płacić? Gdy masz trudności z pokrywaniem podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem dziecka. O tym, jak się zachować, jak postępować skutecznie oraz pozostawać w zgodzie z prawem, przeczytasz w tym artykule.

Spółka na Malcie a kłopoty Dody. Dziennikarze śledczy pracujący przy Panama Papers przez wiele lat musieli ślęczeć nad tonami dokumentów, żeby znaleźć choćby nitkę, która miała poprowadzić ich do celu, czyli ujawnieniu afer polityków czy celebrytów. W przypadku Dody polska prokuratura musiała tylko wejść do internetu. Później śledczy mieli już prostą drogę do postawienia artystce i jej byłemu mężowi zarzutów ukrywania majątku przed inwestorami i niespłacenia należności związanych z powstaniem filmu „Dziewczyny z Dubaju”.

Zmiany w odpowiedzialności karnej dyrektorów jednostek zajmujących się małoletnimi już niedługo.

Czynny żal to instytucja prawa karnego, która pozwala na uniknięcie odpowiedzialności za popełnienie czynu zabronionego. Należy jednak pamiętać, że czynny żal to narzędzie wprowadzone przez ustawodawcę na ścisłe określonych zasadach i tylko spełnienie odpowiednich warunków umożliwia prawidłowe skorzystanie z tego rozwiązania.

Rekompensata dla świadka wezwanego przez sąd lub prokuraturę jest aktualnie bardzo niska. Wynosi maksymalnie 82,31 zł brutto. RPO wnioskował o podwyższenie tej kwoty. Senat przygotował projekt z wyższą rekompensatą za utracony zarobek.

Wyższe rekompensaty dla świadków wzywanych do sądów lub przez prokuraturę zakłada projekt zainicjowany przez Senat. Obecnie maksymalny zwrot za jednodniową utratę zarobku lub dochodu wynosi 82,31 zł. O ile ma wzrosnąć ta kwota? Na jakim etapie są prace nad projektem?

Kodeks karny zawiera kilka podstawowych zasad, które pomagają w prawidłowym stosowaniu przepisów. Wśród zasad prawa karnego jest m.in. zasada terytorialna. Na czym polega i jakie ma znaczenie?

Eksperyment, w tym eksperyment medyczny stanowi jeden z kodeksowych kontratypów, czyli okoliczności wyłączających bezprawność czynu. Na czym polega niniejszy kontratyp i o czym należy pamiętać?

W Dzienniku Ustaw zostały opublikowane rozporządzenia określające wzory pouczeń dla świadka, podejrzanego i pokrzywdzonego w postępowaniu karnym. Nowe akty prawne wejdą w życie 5 października 2020 r.

Zdaniem RPO rekompensata za utracony zarobek dla świadka wezwanego przez sąd lub prokuraturę powinna być wyższa. Obecnie jest to kwota 82,31 zł brutto, przy czym dzienne wynagrodzenie przy płacy minimalnej wynosi 124 zł.

Oskarżanie innych osób ma różne podłoże, na szczęście większość z nich jest oparta na prawdziwych faktach. Niestety zdarzają się fałszywe oskarżenia, które mogą być nacechowane chęcią odegrania się na innej osobie. Co wówczas grozi sprawcy takiego oskarżenia?

Prawo karne, świadek

Świadek w sądzie ma prawo do zwrotu kosztów - co przysługuje?

Świadek testamentu ustnego w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku

Kto i kiedy nie może być świadkiem testamentu?

Testament ustny - kiedy i jak jeszcze można wyrazić swoją ostatnią wolę?

Zeznania świadka na odległość. Jak się przygotować do rozprawy zdalnej?

Świadek w sądzie - jak się poruszać, jak się zachować na sali rozpraw, co należy mówić?

Nawet 3 000 zł grzywny za niestawiennictwo świadka w sądzie - jak się przygotować?

Paragraf na emocje: art. 190 Kodeksu karnego (groźba karalna) stał się systemowym „gotowcem”. Adwokaci: nie każda inwektywa to zamach na życie

Kiedy groźba jest karalna z art. 190 kodeksu karnego? Sąd Najwyższy: Nie każda groźba jest przestępstwem

Kontrola sądowa nad decyzjami prokuratora - rząd przyjął zmiany w procedurze karnej

Niesłuszne zarzuty bez odszkodowania. RPO alarmuje: prawo wymaga pilnych zmian

Testament ustny

Wyższe kary za atak na policjanta, lekarza, ratownika. Do do 5 lat więzienia za naruszenie nietykalności. Minimum 1000 zł grzywny za zakłócenie spokoju lub porządku publicznego

Jeździsz quadem po lesie? Teraz możesz trafić nawet do więzienia, rząd zaostrza prawo karne

Wyłączenie sędziego w sprawie karnej – przepisy, zasady, orzecznictwo

Jaka kara za uchylanie się od wykonania orzeczonego przez sąd środka kompensacyjnego?

Obrazić kogoś, czyli kiedy występuje przestępstwo zniewagi

Kiedy sprawca chce popełnić przestępstwo, ale mu się to nie udaje – czyli o usiłowaniu popełnienia przestępstwa

Kara więzienia za mobbing? "Powinna być odpowiedzialność karna"

Zasada: świadek ma prawo ustanowić pełnomocnika bez zgody sądu lub prokuratora - projekt nowelizacji kpk (petycja NRA)

Niefortunna zmiana prawa. RPO: skazani powinni sami stawiać się w zakładzie karnym w wyznaczonym terminie, a dopiero w drodze wyjątku być doprowadzani

Duża nowelizacja prawa karnego. Zmiany obejmują m.in. wzmocnienie prawa do obrony, ograniczenie stosowania tymczasowego aresztu czy zakaz wykorzystywania dowodów zdobytych nielegalnie

Jak prawo chroni uczucia religijne?

Czym jest zabójstwo eutanatyczne w polskim prawie?

Prawo cywilne, karne i rodzinne - będą nowe kodeksy!

Dziecko w procesie karnym jako pokrzywdzony, świadek i oskarżony [WYWIAD]

Niepoczytalność a ubezwłasnowolnienie

Kradzież od 800 zł będzie przestępstwem. Duże zmiany w kodeksie karnym od 1 października 2023 r. Wyższe kary i nowe typy przestępstw

Sprawa karna w Niemczech. Co trzeba wiedzieć? Jak się zachować?

Zabójstwo a pobicie ze skutkiem śmiertelnym

Przesunięty termin wejścia w życie reformy prawa karnego?

Przedawnienie w prawie karnym

Problem zbyt niskich rekompensat dla świadków za utracony zarobek

Kilometrówka 2022– orzeczenia

Ochrona sygnalistów - przepisy karne

Przestępstwa fakturowe. Działania KAS. Jakie wyroki orzekają sądy?

Reforma prawa karnego - zastrzeżenia RPO

Świadkowie ślubu cywilnego

Konstytucja Biznesu nie chroni wystarczająco przedsiębiorców - pomóc mogą dodatkowe zapisy w Kodeksie karnym

Niealimentacja, czyli uchylanie się od alimentów

Spółka na Malcie a kłopoty Dody. Prokuratorzy mieli łatwy dostęp do dowodów

Zmiany w odpowiedzialności karnej dyrektorów szkół, przedszkoli i żłobków

Czynny żal w praktyce – warunki, termin, wzór

Wyższa rekompensata dla świadka za utracony zarobek

Wyższe rekompensaty dla świadków w sądach - senacki projekt

Pojęcie zasady terytorialnej w Kodeksie karnym

Kontratyp eksperymentu medycznego w Kodeksie karnym

Nowe wzory pouczeń w postępowaniu karnym w 2020 r.

Rekompensata za utracony zarobek dla świadka wezwanego przez sąd lub prokuraturę

Co grozi na fałszywe oskarżenie w Kodeksie karnym?