Tematy - Spadkobierca, Stwierdzenie nabycia spadku

Wiele osób jest przekonanych, że po śmierci bliskiej osoby majątek „automatycznie" przechodzi na spadkobierców i wystarczy przyjść do banku z aktem zgonu, żeby wypłacić pieniądze albo sprzedać mieszkanie. Nic bardziej mylnego. Bez formalnego potwierdzenia, kto i na jakiej podstawie dziedziczy, żaden bank, sąd wieczystoksięgowy ani urząd skarbowy nie uzna naszych praw do spadku. Tym potwierdzeniem jest właśnie postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.

Śmierć dłużnika nie oznacza końca długu. Wierzyciel, który wie, jak korzystać z dostępnych narzędzi prawnych, nie musi czekać, aż rodzina zmarłego sama przeprowadzi postępowanie spadkowe. Może to zrobić za nią – i to za niewielkie 105 zł. Nowa uchwała Sądu Najwyższego z 11 lutego 2026 r. daje mu do tego mocną podstawę i jasno potwierdza, że taki ruch przerywa bieg przedawnienia.

Nawet bez kontaktu z rodziną zmarłego wierzyciel może uruchomić całą machinę prawną i sięgnąć po pieniądze spadkobierców. I to niewielkim kosztem. Nowa uchwała Sądu Najwyższego z 11 lutego 2026 r. jasno określa, co wierzyciel może zrobić po śmierci dłużnika i kiedy spadkobiercy stają się celem egzekucji. Wyjaśniamy, co dokładnie wynika z tego orzeczenia.

Jest nowy wyrok NSA, który może zatrzymać falę nękających telefonów i pism. Naczelny Sąd Administracyjny jasno stwierdził: samo przyjęcie spadku nie czyni jeszcze spadkobiercy dłużnikiem w oczach firmy windykacyjnej. Dopóki sąd nie potwierdzi nabycia spadku, windykator nie ma prawa przetwarzać twoich danych ani domagać się zapłaty.

Czy spadkobiercy podatnika mogą kontynuować korzystanie z ulgi, która została mu przyznana za życia na okres 5 lat? Przepisy nie zawsze wprost wskazują jak postępować w takich przypadkach z niewykorzystaną częścią preferencji podatkowej. To jednak nie oznacza, że ona przepada.

Stwierdzenie nabycia spadku stanowi ważny dokument potwierdzający prawa spadkobiercy. Co jednak w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pojawi się kilka takich dokumentów? Takie sytuacje się zdarzają i stanowią nie lada problem dla rodziny zmarłego. Czy nowe przepisy poprawią sytuację spadkobierców?

Co przy spadku daje tzw. transmisja? Mało osób ma świadomość tej instytucji. a jest ona kluczowa w postępowaniu spadkowym, bo daje ochronę spadkobiercom i spadkodawcom. Co to zatem jest transmisja oraz kim jest transmitent i transmitariusz?

Nawet jeśli senior zaczął pobierać emeryturę z ZUS jeszcze przed śmiercią, to jeśli miał zgromadzone środki na subkoncie, w ciągu dwóch lat należą się one spadkobiercom. ZUS sam z siebie jednak nie wykona w tym kierunku żadnego ruchu. Trzeba bowiem najpierw złożyć wniosek o wypłatę gwarantowaną, o czym wciąż rodzina i krewni zmarłego emeryta z reguły nie wiedzą.

Rząd opublikował projekt nowelizacji kodeksu cywilnego. Wprowadza istotne zmiany w testamentach. Dopuszczono możliwość nagrania testamentu w formie zapisu obrazu i dźwięku. Co więcej takiego nagrania może dokonać osoba będąca obok testatora-spadkodawcy (w tym tuż przed jego śmiercią).

Kogo sąd wezwie na rozprawę? Kto zostanie zawiadomiony o odrzuceniu spadku? Jakie nowe kompetencje uzyska sąd spadku? Oto kilka ważnych nowości w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku.

Gdy spadkobierca dziedziczy majątek z długami, to może być odpowiedzialny za spłatę tych zobowiązań, włącznie z naliczonymi odsetkami wymagalnymi na dzień otwarcia spadku. Polskie prawo spadkowe przewiduje jednak pewne ograniczenia odnośnie odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe. Jakie?

Przyjęcie spadku pozwala spadkobiercy nie tylko zdecydować, że chce dziedziczyć, ale także – w jakim zakresie będzie odpowiadał za długi spadkowe. Czy zawsze spadkobierca musi spłacać odziedziczone długi? Jak można ograniczyć odpowiedzialność za długi spadkowe?

Akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza jest jednym ze sposobów ustalenia, kto nabył spadek pozostawiony przez zmarłego. Kiedy możliwe jest stwierdzenie nabycia spadku u notariusza? Ile kosztuje akt poświadczenia dziedziczenia?

Protokół dziedziczenia jest dokumentem spisanym przez notariusza, będącym podstawą sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. Po co spisuje się protokół dziedziczenia? Kto musi brać udział w jego spisaniu? Jakie koszty są związane ze spisaniem protokołu dziedziczenia?

Nabycie spadku przez spadkobiercę następuje z chwilą otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy. W celu ustalenia, kto odziedziczył spadek konieczne jest jednak stwierdzenie nabycia spadku. W jaki sposób można stwierdzić nabycie spadku? Jakie wiążą się z tym koszty? Jaka jest procedura stwierdzenia nabycia spadku?

Przedmiotem dziedziczenia mogą być zarówno aktywa pieniężne jak i zobowiązania podatkowe.

Subkonto ZUS. Osoby, które przeszły na emeryturę po osiągnięciu wieku emerytalnego i posiadają subkonto w ZUS, mogą wskazać osoby, które będą miały prawo do wypłaty gwarantowanej po śmierci świadczeniobiorcy.

Stwierdzenie nabycia spadku u notariusza cieszy się sporą popularnością głównie ze względu na szybkość takiej procedury. Jakie są koszty?

Sporządzając wniosek o stwierdzenie spadku, warto pamiętać o wyższej opłacie, która obowiązuje od 21 sierpnia 2019 r. Podpowiadamy jak napisać pismo i prezentujemy pomocny przykład (wzór).

Postępowanie przed notariuszem jest znacznie szybsze niż to przed sądem. Koszt postępowania przed sądem to zasadniczo 55 zł, u rejenta jest drożej. Należy mieć również na uwadze, że stwierdzenie nabycia spadku u notariusza nie zawsze będzie możliwe.

Decyzja o odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe może być wydawana w ciągu 5 lat tj. do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wniosek taki płynie z uchwały NSA w Warszawie z 23 maja 2016 r. Co to oznacza w praktyce?

W dniu 18 października 2015 r. weszła w życie niezbyt obszerna, lecz doniosła, a wręcz fundamentalna zmiana przepisów kodeksu cywilnego i kilku innych ustaw dotycząca spadkobrania. Zmiana ta jest na tyle ważna dla (niestety) każdego, że opisywały ją nie tylko branżowe, kierowane do prawników, gazety i portale internatowe. Żeby uniknąć błędu ważne jest dość precyzyjne przedstawienie tego co się zmieniło, stąd uznaliśmy, że temat ten warto choć zwięźle poruszyć w naszym Radarze Prawnym.

Co do zasady czynienie nakładów na majątek przyszłego spadkodawcy może mieć wpływ na dziedzicznie po nim. Sytuacja osoby czyniącej nakłady uzależniona jest jednak od tego czy osoba ta zostanie spadkobiercą po osobie starszej, a także od tego w jakim celu uczyniła nakłady na majątek spadkowy.

Z momentem śmierci prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców. Spadek można przyjąć na trzy sposoby: bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), z ograniczeniem odpowiedzialności (z tzw. dobrodziejstwem inwentarza) lub odrzucić.

Umowny dział spadku możliwy jest tylko i wyłącznie w jednej sytuacji – gdy spadkobiercy porozumieją się w kwestii spadku i nie wystąpią z roszczeniami sądowymi. W porównaniu do sądowego działu spadku, umowny dział spadku jest szybszy i tańszy. W jakiej formie można zawrzeć taką umowę i co powinna zawierać?

Zwiększona ochrona spadkobierców przed dziedziczeniem długów spadkowych po rodzicach to główne założenie nowych przepisów dotyczących dziedziczenia. W miejsce dotychczas obowiązującej odpowiedzialności nieograniczonej wprowadzona zostanie zasada odpowiedzialności za długi spadkowe z dobrodziejstwem inwentarza.

Domniemanie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza to jedna ze zmian wprowadzonych do postępowania spadkowego nowelizacją z dnia 12 sierpnia 2014 roku. Czy ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe poprzez założenie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest korzystne dla spadkobierców?

Wprowadzenie prywatnego spisu inwentarza spadku to kolejna, obok ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe, zmiana przyjęta projektem nowelizacji ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Spis inwentarza ma sporządzać – na podstawie wzoru – sam spadkobierca.

Ulga mieszkaniowa na gruncie znowelizowanej 27 grudnia 2013 roku ustawy o podatku od spadków i darowizn rozumiana jest jako konstrukcja umożliwiająca uniknięcie zapłaty podatku od nabytej nieodpłatnie nieruchomości. Kto i na jakich warunkach może skorzystać z ulgi mieszkaniowej?

Oświadczenie o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku jest bezwarunkowe, bezterminowe i nieodwołalne. Jeżeli będzie dotknięte wadami oświadczenia woli, może być objęte bezwzględną nieważnością. W jaki sposób złożyć ważne oświadczenie?

Testament jest wyrazem swobody w decydowaniu o tym, komu chce się przekazać majątek. Testament może być w każdej chwili odwołany przez spadkodawcę, w całości lub częściowo. Bliscy spadkodawcy mogą uniknąć zapłacenia podatku od nabycia spadku. Spadek z długami można odrzucić, ale nie w każdym wypadku jest to możliwe. Kwestie te wyjaśnione zostały poniżej.

Osobom, które byłyby powołane do spadku w drodze ustawy należy się zachowek. Uprawnieni stale niezdolni do pracy bądź małoletni mają prawo do wyższego zachowku w wysokości dwóch trzecich wartości udziału spadkowego, który by im przypadał w drodze dziedziczenia ustawowego.

Problem zachowku powstaje wtedy, jeżeli uprawnieni do zachowku, a należą do nich tylko zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, zostali wydziedziczeni przez spadkodawcę przez rozporządzenie na wypadek śmierci - testament albo umowę spadkową. Jakie są przesłanki pozbawienia prawa do zachowku w prawie niemieckim?

Niegodność dziedziczenia jest instytucją uregulowaną przez przepisy księgi czwartej kodeksu cywilnego. Uznanie spadkodawcy za niegodnego dziedziczenia, rodzi bardzo dotkliwe dla niego konsekwencje.

Brak oświadczenia spadkobiercy w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku ma skutkować przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a nie - tak jak dotychczas - przyjęciem prostym bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe. Zmiany takie zawiera projekt nowelizacji Kodeksu cywilnego, który obecnie znajduje się w Sejmie.

Dla spadkodawcy dużo korzystniejszy od tradycyjnego rozporządzenia majątkiem jest zapis windykacyjny w testamencie, gdyż swoje dobra może rozdzielić w sposób, w jaki tylko sobie zażyczy.

Brak wspólnych dzieci nie wystarcza do objęcia całego majątku przez małżonka. Bez sporządzenia testamentu i wydziedziczenia w nim osób uprawnionych do zachowku należy wypłacić im odpowiednie części spadku.

Majątek spadkodawcy często dziedziczy wiele osób, co czyni ich współwłaścicielami. Sprawiedliwemu rozdzieleniu między spadkobiercami służy umowa o dział spadku. Zawiera się ją, jeśli wola współspadkobierców jest zgodna.

Zachowek jest uprawnieniem przysługującym najbliższej rodzinie zmarłego w sytuacji, gdy zostali oni pominięci w testamencie. Czy roszczenie o zachowek jest jednak dziedziczne?

Uprawnieni mogą wystąpić z roszczeniem o zapłatę zachowku przeciwko spadkobiercy. Roszczenia z tytułu zachowku przedawniają się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu bądź otwarcia spadku.

W dniu 2 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej „NSA”) wydał wyrok istotny dla wszystkich spadkobierców, którzy odziedziczyli jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych (dalej „wyrok”). NSA uznał bowiem, że w przypadku odkupienia jednostki uczestnictwa przez fundusz inwestycyjny, podstawę opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym stanowi wypłacona spadkobiercy uczestnika funduszu kwota odkupienia jednostki uczestnictwa bez pomniejszenia o wydatki na jej nabycie poniesione przez spadkodawcę (sygn. II FSK 2557/10).

W dniu 28 stycznia 2009 r. Sąd Najwyższy (dalej „SN”) wydał postanowienie, w którym stwierdził, że strona dochodząca wydania nieruchomości, zobowiązana przez sąd do przedłożenia - pod rygorem zawieszenia postępowania - postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym współmałżonku pozwanego, ma interes we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (sygn. akt IV CSK 361/08, dalej „Postanowienie”).

Gdy oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, możliwe jest uchylenie się od jego skutków prawnych. Dotyczy to również osób, które nie złożyły w terminie wymaganego oświadczenia.

Spółka partnerska jest spółką osobową prawa handlowego. Prowadzona jest przez osoby fizyczne wykonujące wolne zawody. Oznacza to, że ich udziały nie podlegają dziedziczeniu. Jednakże umowa spółki może przewidywać, iż w miejsce zmarłego partnera wstąpi jego spadkobierca posiadający odpowiednie kwalifikacje zawodowe.

Spółka cywilna jest najprostszą formą prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiadającą osobowości prawnej. Co do zasady prawa i obowiązki wspólników nie podlegają dziedziczeniu. Jednakże, jeżeli w umowie spółki cywilnej zawarte zostanie odpowiednie postanowienie to spadkobiercy zmarłego wspólnika mogą wstąpić w jego miejsce.

Podział spadku może nastąpić poprzez zawarcie umowy między spadkobiercami bądź przez orzeczenie sądu. Każda z osób uprawnionych do spadku może dochodzić działu spadku przed sądem, jeżeli spadkobiercy nie są zgodni co do jego dokonania.

Do chwili dokonania działu spadku odpowiedzialność za długi spadkowe ma charakter solidarny, jeżeli do dziedziczenia powołanych jest kilku spadkobierców. Z chwilą dokonania działu spadku, odpowiedzialność solidarna ustaje.

Odpowiedzialności spadkobiercy rozciąga się w szczególności na zobowiązania podatkowe spadkodawcy, którymi są wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązania podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatków w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.

W przypadku spadku będącego współwłasnością pojawia się problem jego podziału. W jaki sposób można dokonać działu spadku?

Przez zapis windykacyjny należy rozumieć możliwość zawarcia przez spadkodawcę w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego postanowienia, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku.

Spadkobierca, Stwierdzenie nabycia spadku

Stwierdzenie nabycia spadku. Jak złożyć wniosek, ile to kosztuje i co dalej?

Spadkobierców nie uchroni przed windykacją zwlekanie z formalnościami - wierzyciel sam pójdzie do sądu

Dłużnik zmarł, a co z długiem? Wierzyciel ma asa przeciwko spadkobiercom

Wierzyciel nie może cię ścigać za długi zmarłego, gdy nie było stwierdzenia nabycia spadku - RODO mu zabrania przetwarzać Twoje dane, w tym numer telefonu czy adres

Ulga podatkowa dla tej grupy spadkobierców 2026 r.

Nowe prawo w rękach spadkobierców. Kogo dotyczą planowane zmiany?

Co przy spadku daje tzw. transmisja?

Złóż wniosek do ZUS pieniądze po zmarłym, należą ci się jego składki emerytalne jako wypłata gwarantowana

Wielkie zmiany w testamentach i spadkach. Będzie testament audiowizualny [projekt nowelizacji kodeksu cywilnego]

Postępowanie spadkowe ma być szybsze. Co się zmieni i od kiedy?

Czy spadkobierca płaci odsetki za długi spadkowe?

Przyjęcie spadku w 2023. Czy zawsze trzeba spłacać długi spadkodawcy?

Akt poświadczenia dziedziczenia. Czyli jak stwierdzić nabycie spadku u notariusza w 2023

Protokół dziedziczenia w 2023 r.

Stwierdzenie nabycia spadku w 2023

Podatki w prawie spadkowym

Masz subkonto w ZUS? Wyznacz spadkobierców!

Stwierdzenie nabycia spadku u notariusza

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku 2019/2020 – jak napisać, opłata (przykładowy wzór)

Stwierdzenie nabycia spadku: u notariusza szybciej, ale drożej

Decyzja o odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe - termin

Zmiany w prawie spadkowym

Czy czynienie nakładów na majątek osoby starszej ma wpływ na dziedziczenie po takiej osobie?

Prawo spadkowe - praktyczne uwagi

Czym jest umowa o dział spadku?

Ochrona przed dziedziczeniem długów po rodzicach

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Prywatny spis inwentarza spadku

Ulga mieszkaniowa

Kiedy oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest nieważne?

Odrzucenie obciążonego długami spadku

Kto ma prawo do wyższego zachowku?

Pozbawienie prawa do zachowku w prawie niemieckim

Niegodność dziedziczenia

Odpowiedzialność spadkobiercy za długi do wartości stanu czynnego spadku

Korzyści zapisu windykacyjnego w testamencie

Zabezpieczenie wdowców przed płaceniem zachowku

Dział spadku u notariusza

Dziedziczenie prawa do zachowku

Do kogo wystąpić z roszczeniem o zachowek?

Opodatkowanie odkupu odziedziczonych jednostek uczestnictwa

Kto ma interes w stwierdzeniu nabycia spadku?

Zmiana oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku

Dziedziczenie w spółce partnerskiej

Dziedziczenie w spółce cywilnej

Sądowy dział spadku

Zasady odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe

Zakres odpowiedzialności spadkobiercy w prawie podatkowym

W jaki sposób podzielić spadek?

Zapis windykacyjny