Prawo

Żar poleje się z nieba, ostrzegają synoptycy. W tym tygodniu dotrze do Polski pierwsza w tym roku fala upałów. Słupki rtęci przekroczą 30 stopni. Do tej alarmistycznej prognozy pogody nie przystają prawne regulacje. Rząd od końca 2024 roku próbuje wprowadzić pierwsze w historii konkretne limity temperatury dla miejsc pracy, ale kolejne wersje projektu pokazują, że znalezienie granicy między bezpieczeństwem pracowników a kosztami dla pracodawców okazuje się trudniejsze, niż mogło się wydawać.

Najem okazjonalny to szczególna forma wynajmu mieszkania, która chroni właściciela przed nierzetelnymi lokatorami. Pozwala na znacznie szybszą eksmisję (bez konieczności zapewniania lokalu socjalnego) w przypadku braku płatności lub zakończenia umowy – niż w przypadku najmu zwykłego.

Czy można przyjąć zaświadczenie z ZUS, które pracownik wydrukował? Co zrobić z elektronicznym dokumentem, gdy akta osobowe pracownika są papierowe? Zmiany przepisów dotyczących stażu pracy wciąż budzą wątpliwości, również te formalne.

Znamy ceny benzyny i oleju napędowego, które będą obowiązywać we wtorek. Minister energii zadecydował o maksymalnych cenach detalicznych paliwa obowiązujących 16 czerwca. Co dalej z rządowym programem CPN?

Niewielu właścicieli nieruchomości jest świadomych, że wykonanie przydomowego tarasu lub podjazdu samochodowego (którego podłoże zostało np. zabetonowane) – jeżeli wystąpią określone w ustawie przesłanki w zakresie wyłączenia określonej powierzchni nieruchomości z tzw. powierzchni biologicznie czynnej, a powierzchnia nieruchomości przekracza ustawowy próg – może wiązać się z koniecznością ponoszenia cyklicznej opłaty, jaką jest opłata za tzw. zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Potocznie bywa ona określana „podatkiem” od deszczu, ale w związku z tym, że obowiązek jej ponoszenia – zgodnie z prawem wodnym – uzależniony jest m.in. od wielkości nieprzepuszczalnej (dla wód opadowych), utwardzonej, powierzchni nieruchomości – można określić ją również „podatkiem” od tarasu czy podjazdu samochodowego.

Państwo otworzyło pracownikom drzwi do większej liczby dni wolnych, ale jednocześnie rozbudowało katalog zasad regulujących ich wykorzystanie. Nowelizacja przepisów work-life balance przyniosła więcej możliwości odpoczynku, ale jednocześnie sprawiła, że korzystanie z nich wymaga znacznie większej orientacji w przepisach. Łatwo bowiem przeoczyć, które wolne jest płatne, które przepada z końcem roku, a które trzeba zgłosić z wyprzedzeniem.

Osobiste konta inwestycyjne (OKI) mają zacząć działać od 2027 r. Tak wynika z rządowego projektu ustawy procedowanej w Sejmie. Rankomat.pl policzył, jakie byłyby wyniki, gdyby OKI funkcjonowało teraz i właśnie kończył się rok. W przypadku przeciętnej lokaty największa oszczędność podatkowa (162 zł) dotyczyłaby wpłaty 25 000 zł. OKI byłoby bardziej opłacalne od zwykłej lokaty jeśli wpłacimy nie więcej niż ok. 107 000 zł. Natomiast dla inwestorów uzyskujących wysokie zyski OKI byłoby korzystniejsze od zwykłego konta maklerskiego niezależnie od kwoty. Przy zysku takim samym jak wzrost WIG (36%) wpłacając 100 000 zł można byłoby zaoszczędzić na podatku 6 694 zł, a przy 1 mln zł już 59 294 zł. Konto OKI przegrywa ze zwykłym kontem maklerskim tylko wtedy, gdy kwota przekracza limit 100 000 zł, a zysk jest niewielki lub inwestor poniósł stratę.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że w najbliższych dniach (do ok. połowy czerwca 2026 r.) emeryci i renciści w swojej skrzynce pocztowej znajdą list z ZUS, a w nim dwie decyzje: waloryzacyjną oraz o przyznaniu tzw. „trzynastki”. Osoby, które posiadają konto na platformie eZUS, nie muszą czekać na listonosza. Obie decyzje w formie elektronicznej są dostępne na profilu świadczeniobiorcy, gdzie można je natychmiast sprawdzić i pobrać.

W rozporządzeniu z 13 maja 2026 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji określiła, że od 1 stycznia 2027 r. wzrosną opłaty abonamentowe za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (tzw. abonament RTV). Stawki tych opłat wyniosą: 10,80 zł – za jeden miesiąc używania odbiornika radiofonicznego oraz 34,50 zł – za jeden miesiąc używania odbiornika telewizyjnego albo radiofonicznego i telewizyjnego. Jak wskazała KRRiT, podwyżka tych stawek (o ok. 13% w porównaniu do stawek z 2026 r.) wynika z konieczności waloryzacji w każdym roku średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, ustalonym w ustawie budżetowej. Konieczność waloryzacji wynika z art. 3 ust. 1a ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych.

W całej Polsce ponad milion osób uzyskało z ZUS-u prawo do renty wdowiej i pobiera to świadczenie. W 2026 roku świadczenia w zbiegu (potocznie zwane rentą wdowią) można otrzymywać w wysokości 100% własnej emerytury lub renty oraz 15 proc. renty rodzinnej po zmarłym małżonku - albo odwrotnie: 100% renty po małżonku i 15% własnego świadczenia. ZUS informuje, że od stycznia 2027 r. druga część świadczenia wzrośnie z 15 proc. do 25 proc., a ZUS przeliczy renty wdowie z urzędu bez konieczności składania wniosków.

Na początku lutego 2026 roku wzrosły limity dochodowe uprawniające do pobierania dodatku mieszkaniowego. Przypominamy ważne informacje o tej formie pomocy. Kto może uzyskać dodatek mieszkaniowy, jakie są aktualne kryteria dochodowe i normatywy powierzchni mieszkania?

Ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (dotyczy tzw. abonamentu RTV) dość szeroko stanowi, że odbiornikiem telewizyjnym albo radiofonicznym (który trzeba zarejestrować i płacić od niego abonament RTV) jest każde urządzenie techniczne dostosowane do odbioru programu (odpowiednio: telewizyjnego lub radiowego). Zatem osoby oglądające programy telewizyjne oraz słuchający radia na komputerze, telefonie komórkowym, tablecie czy innych elektronicznych urządzeniach wielofunkcyjnych mają obowiązek dokonania rejestracji oraz uiszczania opłat abonamentowych. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2023 r. Identyczne jest również stanowisko Poczty Polskiej, której upoważnieni pracownicy mają prawo kontrolować wykonanie obowiązków rejestracji odbiorników i płacenia abonamentu RTV.

WIBOR, czyli Warsaw Interbank Offered Rate. Brzmi to trochę jak nazwa skomplikowanej procedury technicznej i szczerze mówiąc - dla Twojego domowego budżetu ma podobne znaczenie. To właśnie ten parametr, niczym niewidzialna ręka, steruje wysokością rat milionów kredytów hipotecznych i leasingów w Polsce. Ale tu pojawia się pewien paradoks. Mimo że ten wskaźnik zagląda do portfela niemal każdemu z nas, zasady jego powstawania są dla większości ludzi - a nawet i przedsiębiorców - równie czytelne, co instrukcja obsługi promu kosmicznego.

Rynek nieruchomości w Polsce od lat funkcjonuje w modelu, który dla branży stał się oczywisty, a dla klientów coraz częściej budzi wątpliwości. Pośrednik zawiera umowę ze sprzedającym, zawiera umowę z kupującym i pobiera prowizję od obu stron tej samej transakcji. Konstrukcja jest formalnie poprawna. Dwie umowy, dwa stosunki zobowiązaniowe, dwa wynagrodzenia. Problem polega na tym, że poprawność konstrukcyjna nie rozstrzyga o tym, czy model ten jest uczciwy, transparentny i zgodny z zasadą lojalności wobec klienta. Dyskusja o podwójnej prowizji nie dotyczy wyłącznie pieniędzy. Dotyczy strukturalnego konfliktu interesów i granic swobody umów w obrocie konsumenckim.

Od lutego 2026 r. trwają rządowe prace legislacyjne nad projektem nowelizacji ustawy o własności lokali. Głównym celem tej nowelizacji jest dostosowanie działalności wspólnot mieszkaniowych do zmian, jakie zaszły na rynku zarządzania wspólnotami w ciągu ostatnich 30 lat, tj. od wejścia w życie tej ustawy. Jak wyjaśnia Minister Finansów i Gospodarki (odpowiedzialny za przygotowanie projektu zmian przepisów), zmiany te są podsumowaniem zapadłego na tym tle orzecznictwa, praktyki zarządców nieruchomości, rozwoju technologii budownictwa wielorodzinnego oraz zmian w innych aktach prawnych dotyczących działalności wspólnot. Poniżej prześledzimy najważniejsze zmiany jakie przynieść ma ta nowelizacja.

Nabycie sprawdzające, czyli instytucja, która – choć określana jest jako „nowa” – została wprowadzona do ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej od 1 stycznia 2022 r i – jak wyjaśnia KAS – polega na nabyciu towarów lub usług przez pracownika organu podatkowego w celu sprawdzenia wywiązywania się przez przedsiębiorcę z obowiązków prawa podatkowego. Uprawniony pracownik urzędu skarbowego lub funkcjonariusz służby celno-skarbowej „podszywa się” pod klienta lokalu handlowego lub usługowego, celem weryfikacji czy sprzedaż ewidencjonowana jest przy użyciu kasy fiskalnej, a nabywcy towaru lub usługi wydawany jest paragon.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określa dopuszczalną długość i wysokość budynku gospodarczego (do którego zalicza się również szopy ogrodowe/domki narzędziowe) oraz garażu, posadowionego na nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną, jeżeli jest on usytuowany przy granicy działki lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy. Wielkości te, mają ulec zmianie od 20 września 2026 r., w związku z trwającymi w rządzie pracami nad nowym rozporządzeniem w powyższym przedmiocie (tj. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).

500 plus dla małżeństw, czyli nawet kilka tysięcy złotych od państwa za długoletnie pożycie małżeńskie. Do Senatu trafił pomysł wprowadzenia specjalnego świadczenia dla par z co najmniej 50-letnim stażem. Tak zwane „500 plus dla małżeństw” miało stać się formą docenienia trwałych związków, ale decyzja senackiej komisji w tej sprawie może zaskoczyć wiele osób. Dlaczego?

Coraz więcej osób w Polsce żyje samotnie i nie posiada żadnych dzieci. Co się stanie z ich majątkiem po śmierci? Testament jest dokumentem, który pozwala samodzielnie zdecydować, kto odziedziczy dorobek życia i uniknąć wielu rodzinnych problemów.

W 2025 roku kobiety założyły w Polsce 102,8 tys. jednoosobowych działalności gospodarczych, co stanowiło 39% wszystkich nowo powstałych JDG – wynika z danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego i CEIDG. Własna firma daje niezależność, ale wymaga też przemyślanego planowania – zwłaszcza gdy przedsiębiorczyni jest już mamą lub planuje nią zostać.

O likwidacji abonamentu RTV mówiło się wiele od dłuższego czasu. Od pół roku jest pierwszy prawny konkret w tej sprawie, a jest nim projekt nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji oraz niektórych innych ustaw, którego obszerne założenia zostały opublikowane 5 grudnia 2025 r. w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. 8 grudnia 2025 r. opublikowano już sam projekt, który przewiduje wprost uchylenie ustawy o opłatach abonamentowych od 2027 roku, a co za tym idzie likwidację obowiązku płacenia tzw. abonamentu RTV. Za opracowanie projektu jest odpowiedzialny Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Projekt – zgodnie z założeniami MKiDN - ma być przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu w II albo III kwartale 2026 r. Ale w opinii z 29 grudnia 2025 r. Minister Finansów Gospodarki uznał, że w budżecie państwa do 2028 r. nie ma pieniędzy na media publiczne i trzeba zastąpić opłatę abonamentową innym źródłem dochodów.

Krajowe media od pewnego czasu dość często publikują doniesienia o problematycznych najemcach. Historie związane z takimi szczególnie uciążliwymi lokatorami oczywiście się zdarzają. Trzeba jednocześnie pamiętać, że o sumiennych lokatorach mówi się rzadko. Mieszkanie z właśnie takim rzetelnym najemcą może być interesującą ofertą rynkową - oczywiście tylko dla wybranych nabywców. Wyjaśniamy zatem, jakie zasady związane z trwającą umową najmu obowiązują w razie sprzedaży mieszkania. Chodzi zwłaszcza o ochronę interesów najemcy, czyli rozwiązanie przewidziane przez przepisy. Leszek Markiewicz prowadzący agencję nieruchomości z Warszawy (NieruchomosciSzybko.pl) tłumaczy, na jakich zasadach odbywa się sprzedaż mieszkania zasiedlonego przez lokatora.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że nie wystarczy samo zwolnienie lekarskie, aby otrzymać zasiłek chorobowy z ZUS-u. Świadczenie wypłacane jest osobom ubezpieczonym na wniosek, dlatego warto pilnować terminu jego złożenia i pamiętać o wpisaniu numeru rachunku bankowego.

ZUS cyklicznie informuje o możliwości skorzystania z rehabilitacji leczniczej w sanatorium (ośrodku rehabilitacyjnym) współpracującym z ZUS a także w systemie ambulatoryjnym. Kto i jak może skorzystać z tej możliwości? Jak złożyć wniosek o sanatorium z ZUS? Jaka jest aktualna w 2026 roku lista sanatoriów mających umowę z ZUS?

Emeryci, którzy ukończyli 60 lat i miesięcznie otrzymują emeryturę nie większą niż 4451,78 zł (brutto) są zwolnieni z opłaty abonamentu RTV. Aby udokumentować aktualną kwotę emerytury muszą zgłosić się do placówki pocztowej - informuje na swojej stronie internetowej Poczta Polska. Zwolnienie dotyczy ponadto m.in. osób po 75 roku życia, bezrobotnych i osób z niepełnosprawnościami.