Kategorie

Umowa zlecenia nie jest umową o pracę

Anna Jędrzejczak
Umowa zlecenia może być umową odpłatną albo umową o charakterze nieodpłatnym.
Umowa zlecenia może być umową odpłatną albo umową o charakterze nieodpłatnym.
inforCMS
W treści umowa zlecenia może zbliżać się do umowy o pracę, dlatego dużym problemem bywa niejednokrotnie rozgraniczenie tych dwóch rodzajów umów. Coraz częstszym zjawiskiem staje się też zatrudnianie na podstawie umowy zlecenia w przypadku, gdy powinna zastać zawarta umową o pracę. W takim przypadku mamy do czynienia ze zjawiskiem obchodzenia przepisów prawa pracy.

Umowa zlecenia może okazać się dla pracodawców pozornie bardziej atrakcyjną formą zatrudnienia niż w oparciu o umowę o pracę. Głównie ma to związek z faktem unikania w ten sposób części kosztów związanych z zatrudnieniem pracowniczym, np. związanych ze świadczeniami socjalnymi, urlopem wypoczynkowym pracownika. Również ewentualne rozwiązanie umowy jest w przypadku umowy zlecenia bardziej korzystne dla podmiotu zatrudniającego.

Cechy charakterystyczne umowy zlecenia

W umowie zlecenia zleceniobiorca (biorący zlecenie, wykonawca) zobowiązuje się świadczyć na rzecz zleceniodawcy (dającego zlecenie, zamawiającego) określone czynności prawne, np. zawarcie umowy, złożenie oferty. Umowa zlecenia jest umową należytej staranności, czyli zleceniobiorcy przysługuje roszczenie o wynagrodzenie, jeśli tylko nie można mu zarzucić niestaranności w sposobie prowadzenia spraw zleceniodawcy (zleceniobiorca nie odpowiada zatem za rezultat podjętych działań).

Zobacz: Jakie są sposoby nawiązania stosunku pracy?

Przedmiotem umowy zlecenia są czynności prawne, a nie czynności faktyczne (np. malowanie mieszkania, usługi biurowe). W praktyce większość zawieranych umów – nawet nazwanych przez strony umowami zlecenia – są umowami o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.

Strony zawierając umowę zlecenia mogą w sposób dowolny kształtować wzajemne prawa i obowiązki. Ogólne ramy dla kształtu umowy wyznacza zasada swobody umów, zgodnie z którą, strony zawierające umowę cywilnoprawną mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości ( naturze ) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Zleceniobiorca powinien wykonywać umowę osobiście. Dopuszczalne jest jednak powierzenie w umowie zlecenia wykonania niektórych lub wszystkich czynności osobie trzeciej.

Umowa zlecenia może być umową odpłatną albo umową o charakterze nieodpłatnym. W tym pierwszym przypadku przyjmujące zlecenie ma prawo do wynagrodzenia dopiero po zakończeniu umowy, chyba że strony umówiły się inaczej.

Każda ze stron może wypowiedzieć umowę zlecenia w każdym czasie, z zachowaniem jednak warunków określonych w Kodeksie cywilnym. Strony mogą dowolnie ustalić w umowie okresy wypowiedzenia zlecenia. Nie mogą jednak zrzec się z góry prawa do wypowiedzenia umowy, jeżeli zajdą ważne powody, np. brak zaliczki na poczet kosztów wykonania zlecenia.

Zawierając umowy zlecenia nie stosuje się ochronnych przepisów prawa pracy dotyczących m.in.: urlopów wypoczynkowych, czasu pracy, minimalnego wynagrodzenia za pracę, ochrony przed wypowiedzeniem itp. Kwestie te jednak mogą zostać wprowadzone z woli stron do umowy.

Pan Edward K. zawarł umowę zlecenia, której przedmiotem jest zbieranie danych do celów marketingowych firmy. Strony ustaliły w umowie, że zleceniobiorcy będzie przysługiwał dwutygodniowy urlop w sezonie letnim. Taki zapis jest prawnie dopuszczalny i nie przesądza jeszcze o pracowniczym charakterze zawartej umowy.

Zobacz: Porada prawna

Różnice pomiędzy umową o pracę a umową zlecenia

Da podstawowych różnic występujących między umową o pracę a umową zlecenia należy zaliczyć:

  • brak stosunku podporządkowania oraz trwałego związania stron, które jest charakterystyczne dla umowy o pracę;
  • przedmiotem zlecenia jest wykonanie czynności prawnych, natomiast w umowie o pracę chodzi o świadczenie pracy;
  • w umowie zlecenia dopuszczalne jest powierzenie wykonywania czynności osobie trzeciej, stosunek pracy zaś na podstawie umowy o pracę ma bezwzględnie osobisty charakter;
  • zlecenie może być nieodpłatne, zaś świadczenie pracy na podstawie umowy o pracę ma bezwzględnie odpłatny charakter;
  • w przypadku stosunku pracy granicą dla swobody woli stron są uprawnienia i obowiązki stron wyznaczone przez przepisy prawa pracy - ewentualne odstępstwa od rozwiązań przyjętych w tych przepisach mogą następować tylko na korzyść pracownika; w umowie zlecenia strony mają swobodę ustalania swoich wzajemnych praw i obowiązków.

Równie istotną cechą występującą w przypadku umowy zlecenia, w odróżnieniu od umowy pracę, jest kwestia skutków, jakie wywołuje śmierć jednej ze stron umowy. W umowie zlecenia można zastrzec, że w przypadku śmierci zleceniobiorcy umowa nie wygaśnie, a obowiązki dotychczasowego zleceniobiorcy przejmie osoba wskazana w umowie. Śmierć zleceniodawcy lub utrata przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych nie prowadzi do wygaśnięcia umowy. Jeżeli strony nie postanowiły, że zlecenie wygasa wskutek śmierci lub utraty pełnej zdolności do czynności prawnych przez zleceniodawcę, to w jego miejsce wchodzą spadkobiercy, a jeżeli utracił on zdolność do czynności prawnych, to zastępuje go przedstawiciel ustawowy. Jeśli w umowie nie będzie stosownych zapisów umowa wygasa. W przypadku stosunku pracy opisane powyżej rozwiązanie jest niedopuszczalne. Umowa o pracę wygasa zawsze w przypadku śmierci pracownika. Śmierć pracownika jest zdarzeniem powodującym wygaśnięcie stosunku pracy. Cechą stosunku pracy jest osobisty charakter świadczenia pracy. Dlatego też w przypadku śmierci pracownika stosunek pracy nie może być kontynuowany. Polskie prawo nie zezwala bowiem na zastąpienie zmarłego pracownika jego spadkobiercą. Z dniem śmierci pracodawcy umowy pracę wygasają, chyba że następuje przejęcie pracownika przez nowego pracodawcę.

Zobacz serwis: Formy zatrudnienia

Najistotniejsze różnice pomiędzy umową zleceniem a umową o pracę zawiera poniższa tabela: 

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?

    Czerwcowi emeryci - jakie zmiany?

    Czerwcowi emeryci już nie stracą. Ich emerytury zostaną przeliczone przez ZUS z urzędu na korzystniejszych zasadach.

    KE zwraca się do TSUE o nałożenie kar finansowych na Polskę

    Komisja Europejska zdecydowała o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości UE o nałożenie kar finansowych na Polskę za nieprzestrzeganie decyzji dotyczącej środków tymczasowych z 14 lipca.