Pracownik, Emerytury

Świadomość luki między realnymi potrzebami seniorów na emeryturze a wysokością otrzymywanych z ZUS świadczeń jest coraz wyższa. Kobiety policzyły: na emeryturze miesiąc w miesiąc będzie im brakować 1 300 złotych

Miesiące lub lata spędzone na opiece nad dziećmi nie muszą oznaczać niższej emerytury. ZUS przypomina, że okresy urlopów macierzyńskich i wychowawczych wliczają się do stażu ubezpieczeniowego oraz podwyższają kapitał emerytalny. Część rodziców ma te okresy dopisane automatycznie, ale setki tysięcy osób - szczególnie starsze roczniki - muszą złożyć specjalny wniosek, by nie stracić pieniędzy.

Każdemu pracownikowi, którego dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, przysługuje płatna 15-minutowa przerwa wliczana do czasu pracy. Odrębne przerwy mają m.in. osoby pracujące przy monitorach, karmiące matki, pracownicy z niepełnosprawnością i młodociani, a pracodawca może dodatkowo wprowadzić przerwę do 60 minut, której nie wlicza się do czasu pracy. Poniżej omawiamy rodzaje przerw, ich podstawę prawną i zasady ujmowania w ewidencji czasu pracy.

Ustawa o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, która weszła w życie z dniem 30 września 2025 r. – wprowadziła nowe świadczenie, które ma stanowić wsparcie w pokryciu kosztów wynikających z rachunków za ogrzewanie. Na wypłatę świadczenia już w październiku 2026 r. – o ile złożyli wniosek o jego wypłatę – mogą liczyć m.in. seniorzy, którzy otrzymują emeryturę lub rentę na poziomie nie wyższym niż 3 272,69 zł netto miesięcznie (a ci którzy współdzielą gospodarstwo domowe z innymi osobami – których dochód na osobę w rodzinie, nie przekracza 2 454,52 zł), jeżeli korzystają z ciepła systemowego i ponoszą koszty ogrzewania powyżej 170 zł/GJ netto.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest raz w roku, w dniu 1 marca. Na wskaźnik waloryzacji, który decyduje o kwocie podwyżki świadczeń - ma wpływ kilka czynników (w tym przede wszystkim ubiegłoroczna inflacja). Dotychczas, nie była zagwarantowana minimalna kwota podwyższenia świadczeń w ramach takiej corocznej waloryzacji (tj. kwota minimalnego podwyższenia). Stan ten - ma jednak ulec zmianie, w związku z projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, autorstwa Prezydenta Karola Nawrockiego. Czy nowe zasady waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych - zgodnie z założeniem przyjętym przez Prezydenta - będą miały zastosowanie w ramach waloryzacji, która odbędzie się 1 marca 2027 r.?

Rodzice trojga dzieci – w szczególności przedsiębiorcy, którzy przez dekady pracowali i opłacali składki – czują się pomijani przez obecny system emerytalny. Sejm rozpatrzył propozycję reformy zakładającej doliczenie dodatkowych lat do stażu pracy za wychowanie dzieci, wyższe świadczenia emerytalne oraz objęcie rodziców trojga dzieci rodzicielskim świadczeniem uzupełniającym.

Osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, który dla kobiet wynosi obecnie 60 lat jest jednym z warunków uzyskania prawa do emerytury. Gdy kobieta po swoich 60 urodzinach złożyła wniosek o emeryturę i była członkiem OFE, to ma ustalone prawo do świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i okresowej emerytury kapitałowej. Jeśli świadczenie emerytalne było wypłacane, to po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzn wynoszącego 65 lat otrzyma z urzędu ponowne obliczenie swojej emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Polacy są mocno przemęczeni pracą, co aż w 80 proc. przypadków fatalnie odbija się na życiu prywatnym, zwłaszcza rodzinnym. Rząd kończy eksperyment dotyczący pięciodniowego tygodnia pracy, ale na razie cicho o tym, by doszło do rewolucyjnej zmiany w kodeksie pracy dotyczącej czasu pracy.

Już kolejny rok w systemie podatkowym obowiązuje zwolnienie przeznaczone dla osób, które pozostają aktywne zawodowo mimo osiągnięcia wieku emerytalnego. Ulga dla pracującego seniora jest preferencją, z której chętnie korzystają podatnicy. Trzeba jednak pamiętać, że jest ona niejednokrotnie problematyczna i trudna w rozliczeniu. A także, że nie przysługuje każdemu seniorowi.

W związku z rokrocznym (począwszy od 2018 r.) spadkiem liczby urodzeń w Polsce, który w dłuższej perspektywie czasowej może doprowadzić do katastrofy demograficznej – eksperci z Klubu Jagiellońskiego, zaproponowali nowy program prorodzinny „200 000 Plus”, który miałby zastąpić świadczenie wychowawcze 800 plus i polegać na wypłacie na rzecz rodziców nowonarodzonego dziecka kwoty 208 800 zł, w ciągu miesiąca od narodzin malucha. Aby pozostał on neutralny dla budżetu państwa – konieczna jest jednak likwidacja trzynastej i czternastej emerytury (potocznie zwanymi „trzynastką” i „czternastką”).

Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy. To jednak nie oznacza, że pracownikowi przysługuje z tego tytułu cały dzień wolny od pracy. Zasady rozliczania czasu pracy w dniu wykonywania obowiązkowych badań z zakresu medycyny pracy były źródłem nieporozumień. To się jednak kończy.

Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonym rolnikom i domownikom po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego oraz wykazaniu odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. Dzięki zmianom w przepisach, obecnie prowadzenie działalności rolniczej nie wpływa już na wysokość wypłacanego świadczenia, a seniorzy mogą jednocześnie pobierać emeryturę z KRUS i ZUS. Przeczytaj ten przewodnik i dowiedz się, jakie warunki musisz spełnić oraz jakie dokumenty są wymagane przy składaniu wniosku do KRUS, aby sprawnie przejść przez cały proces urzędowy.

Wiele seniorek wciąż nie wie, że ZUS może wypłacać im co miesiąc wyższe pieniądze. Kobiety, które przed 1999 rokiem wychowywały dzieci na urlopach wychowawczych, przez lata traciły na zaniżonych emeryturach. Obecne przepisy pozwalają jednak naprawić ten błąd z czasów PRL. Wystarczy jeden wniosek, aby ZUS ponownie przeliczył świadczenie na znacznie korzystniejszych warunkach i na stałe podniósł kwotę przelewu.

Wydaje ci się, że legalnie oszczędzasz na składkach, dając pracownikom popularne karty przedpłacone na posiłki? Nic bardziej mylnego. Najnowsza decyzja ZUS stawia sprawę jasno: jeśli nie dopilnujesz jednego, kluczowego szczegółu, urzędnicy nakażą ci natychmiastową dopłatę zaległych składek wraz z odsetkami. Chodzi o setki złotych od każdego zatrudnionego, a ciężar dowodu spoczywa wyłącznie na tobie.

Jest już rozporządzenie dotyczące waloryzacji emerytur i rent w 2027 roku. Dokumentem został przyjęty przez Radę Ministrów i opublikowany w Dzienniku Ustaw. Wynika z niego, że wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji pozostanie na ustawowym minimum, czyli 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Decyzja zapadła po tym, jak Rada Dialogu Społecznego nie wypracowała wspólnego stanowiska.

Zasady przyznawania świadczeń emerytalnych, rentowych oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych dla obywateli Ukrainy w Polsce regulują polskie przepisy o ubezpieczeniach społecznych (w szczególności ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) a także umowa między Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym z 18 maja 2012 roku (obowiązująca od początku 2014 roku). Co wynika z tych przepisów i jak je stosuje i interpretuje ZUS?

Jakie wydarzenia indywidualne i zbiorowe można sfinansować ze środków ZFŚS

ZUS informuje, że kobiety pobierające okresową emeryturę kapitałową po osiągnięciu męskiego powszechnego wieku emerytalnego (65 lat) będą miały z urzędu przeliczone świadczenie. Na przeliczeniu mogą zyskać nawet kilkaset złotych miesięcznie.

Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązują nowe prognozy dotyczące średniego wieku jakiego dożyją Polacy. Jak co roku Główny Urząd Statystyczny ustalił przeciętną liczbę miesięcy, które pozostały do przeżycia osobom w wieku od 30 do 90 lat. Na podstawie tych danych ZUS wylicza emerytury dla osób urodzonych po 1948 roku na ich wnioski złożone między kwietniem bieżącego roku, a marcem 2027 roku. Najnowsze dane GUS pokazują, że średnia długość życia w Polsce rośnie, co ma bezpośredni (niestety negatywny) wpływ na wysokość emerytur.

Kiedy przedawni się prawo do nagrody jubileuszowej, do której pracownik osiągnął wymagany staż pracy dzięki nowelizacji przepisów obowiązującej od 1 stycznia 2026 r.? Wielu pracodawców popełnia ten błąd i narażają się na spór przed sądem. Tymczasem sprawa jest jasna, a pracodawcy nie unikną wypłaty zaległych świadczeń.

Czy przepisy przewidujące ochronę trwałości stosunku pracy pracowników w wieku przedemerytalnym w rzeczywistości ich chronią, czy raczej wykluczają ich z rynku pracy? To pytanie od lat pozostaje otwarte. Nie ma już natomiast wątpliwości co do tego, że ochrona, o której mowa obejmuje również pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę na czas określony.

Dwustronnie zobowiązujący i wzajemny charakter stosunku pracy modyfikuje zasada ryzyka ponoszonego przez pracodawcę. To pracodawca ponosi ujemne konsekwencje niewłaściwego doboru pracowników i popełnionych przez nich niezawinionych błędów. Pracodawca jest zmuszony ponosić straty wynikłe z niezaradności pracownika i jego nienależytego przygotowania do pracy.

Ponad 42 tys. zł brutto miesięcznie otrzymuje emerytka z Bydgoszczy. To najwyższa emerytura wypłacana kobiecie w Polsce. Na tak wysokie świadczenie pracowała przez 61 lat, a na emeryturę przeszła dopiero w wieku 81 lat. Jeszcze więcej (ponad 54 tys. zł brutto) dostaje co miesiąc z ZUS emeryt, który na emeryturę przeszedł po ukończeniu 86 lat i udokumentował staż pracy ponad 67 lat. Z drugiej strony faktem są też emerytury groszowe z ZUS (opiewające nawet na kilka groszy miesięcznie), bo nie każda emerytura może być podwyższona do minimalnej.

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie zwane czternastą emeryturą, jest w 2026 roku wypłacane we wrześniu, podobnie jak w poprzednich trzech latach. Tak wynika rozporządzenia Rady Ministrów z 10 sierpnia 2026 r. w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r., opublikowanych 29 czerwca 2026 r. "Czternastka" wynosi w 2026 roku 1978,49 zl brutto, a więc tyle, ile wynosi najniższa emerytura. Jakie kwoty netto otrzymają emeryci i renciści? W dniu 25 września ZUS wypłaci kolejną dużą transzę świadczeń, natomiast ostatnie wypłaty trafią do uprawnionych emerytów i rencistów 1 października.

Koniec roku to czas, w którym pracodawcy weryfikują obowiązujące w ich zakładzie pracy regulaminy i procedury. To również doskonały moment na podjęcie decyzji co do ewentualnych zmian w zakresie dalszego prowadzenia działalności socjalnej.