Bierne prawo wyborcze

Kto może kandydować w wyborach

Kwestie dotyczące biernego prawa wyborczego w wyborach samorządowych regulują odpowiednie ustawy wyborcze, a więc Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województw oraz ustawa o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta.

Jako zasadę ustawodawca przyjmuje, że kandydować do rady oraz na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta może każda osoba uprawniona do głosowania, czyli mająca czynne prawo wyborcze.

Czynne prawo wyborcze ma każdy obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na obszarze działania danej rady.

Prawa do głosowania nie posiadają następujące osoby:

• pozbawione praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądowym;

• pozbawione praw wyborczych orzeczeniem Trybunału Stanu;

• ubezwłasnowolnione prawomocnym orzeczeniem sądowym.

Zobacz także: Czynne prawo wyborcze

Kto nie może kandydować

W szczególnych przypadkach niektóre osoby, którym przysługuje prawo do głosowania, nie mają prawa kandydować.

Kandydować nie mogą osoby:

• karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego;

• wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego;

• wobec których wydano prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające utratę prawa wybieralności, na podstawie przepisów tzw. ustawy lustracyjnej.

Nie można jednocześnie kandydować do organów stanowiących różnych jednostek samorządu terytorialnego.

Nie wolno jednocześnie kandydować na wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w więcej niż jednej gminie. Kandydat może jednak startować w każdej gminie, a nie tylko tej, w której mieszka na stałe.

Przepisy prawa wyborczego nie zakazują jednoczesnego kandydowania na wójta burmistrza, prezydenta miasta oraz do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.

Zobacz również serwis: Wybory samorządowe 2010

Cenzus wiekowy

W wyborach na stanowisko wójta, burmistrza lub prezydenta miasta bierne prawo wyborcze ma każdy obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat.

W wyborach do rad gmin, powiatów i sejmików województw obowiązuje granica 18 roku życia.