Prawo

Przedmiotem kontroli Najwyższej Izby Kontroli było wykonywanie badań profilaktycznych dzieci i młodzieży do ukończenia 19 roku życia w latach 2022-2024. Uprawnionych było 3,5 mln osób i nie miały one charakteru obowiązkowego, ale zalecanego przez Ministerstwo Zdrowia oraz lekarzy. Ile osób z nich skorzystało?

Pracownicy zatrudnieni na umowie o pracę od lat podkreślają, że w porównaniu z osobami pracującymi na kontraktach B2B otrzymują znacznie niższe wynagrodzenie netto. Mimo identycznych obowiązków i zbliżonego zakresu kompetencji ich „wypłata na rękę” bywa zauważalnie mniejsza. Zapadła decyzja w tej sprawie.

W ostatnim czasie ponownie zawrzało na temat wieku emerytalnego kobiet – ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, przedstawiła propozycję zrównania wieku emerytalnego bezdzietnych kobiet i mężczyzn. „Jeżeli kobieta ma dzieci – to wtedy jest inny wiek emerytalny. A jeżeli nie ma dzieci, a dzisiaj co druga kobieta ma taki (najczęściej) wybór życiowy, że nie ma dzieci – to powinna mieć tak samo ustawiony system emerytalny jak mężczyźni.” Podobny postulat, od października 2025 r., znajduje się na biurku prezydenta Karola Nawrockiego. Czy kobiety, które nie posiadają dzieci, będą pracować 5 lat dłużej?

Problemy zdrowotne nie oznaczają automatycznie prawa do renty z ZUS. Aby otrzymać świadczenie, trzeba spełnić kilka warunków, a sam wiek 50+ nie daje żadnych dodatkowych uprawnień. Wyjaśniamy, komu przysługuje renta chorobowa, ile wynosi w 2026 roku, jakie dokumenty trzeba złożyć i czy można dorabiać do świadczenia.

Coraz więcej Polaków decyduje się na sporządzenie testamentu u notariusza. Dane pokazują wyraźny wzrost zarówno liczby testamentów notarialnych, jak i wpisów do Notarialnego Rejestru Testamentów. Eksperci zwracają uwagę, że dla wielu osób to już nie tylko formalność, ale sposób na uniknięcie rodzinnych sporów i uporządkowanie spraw majątkowych za życia. Ile kosztuje spisanie testamentu u notariusza i wpis do Notarialnego Rejestru Testamentów w 2026 roku?

Renta wdowia ma wzrosnąć z planowanych 25 proc. do 50 proc. drugiego świadczenia – zapowiedział Włodzimierz Czarzasty. Polityk wskazał także termin zmian i zapowiedział rozszerzenie prawa do świadczenia na wszystkich wdowców i wdowy. Sprawdzamy, co obowiązuje dziś i co może się zmienić.

Od 2 sierpnia 2026 r. w całej UE, w tym w Polsce, obowiązują unijne zasady oznaczania treści tworzonych lub zmienianych przez sztuczną inteligencję. Wbrew powszechnemu przekonaniu nie oznacza to, że każdy materiał zrobiony z pomocą AI musi mieć widoczny napis „AI”. Obowiązki zależą od tego, kim jesteś, jakiego systemu używasz i co publikujesz.

ZUS informuje, że emeryci i renciści, których roczne dochody nie przekraczają 30 tys. zł, mogą uniknąć potrącania zaliczek na podatek od dodatkowych świadczeń. Złożenie odpowiedniego formularza w ZUS sprawi, że 13. i 14. emerytura wpłyną na konto w wyższej kwocie netto. Jednak dla części seniorów takie rozwiązanie może oznaczać konieczność dopłaty podatku w rozliczeniu rocznym.

Podstawowym celem rodzinnych ogrodów działkowych (ROD) jest zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb działkowców, poprzez umożliwienie im prowadzenia upraw ogrodniczych. Zamieszkiwanie na ROD jest bezwzględnie zakazane, a altana działkowa na terenie działki ROD nie stanowi obiektu mieszkalnego. Czy zatem nocowanie na ROD, może zostać uznane przez stowarzyszenie ogrodowe za łamanie zakazu zamieszkiwania (a tym samym – za korzystanie z działki lub altany działkowej w sposób sprzeczny z przepisami ustawy lub regulaminem) i stanowić podstawę do wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej?

Dziki stanowią coraz większe zagrożenie na terenach miejskich. W mediach coraz częściej słyszymy o atakach na mieszkańców i szkodach powodowanych przez te zwierzęta. Dlatego warto nie tylko wiedzieć, jak reagować, ale także od kogo i na jakich zasadach dochodzić naprawienia wyrządzonej przez nie szkody.

Polskie finanse publiczne znalazły się w krytycznym punkcie. Wydajemy znacznie więcej, niż zarabiamy, a dług rośnie w zastraszającym tempie. Tegoroczny raport fundacji FOR i WEI, zatytułowany „Budżetowy S.O.S.”, to nie tylko alarmujący sygnał ostrzegawczy, ale i konkretna mapa drogowa, która ma uchronić nas przed gospodarczą katastrofą. Eksperci ostrzegają: jeśli nie zmienimy kursu, czekają nas lata stagnacji i drastyczne obniżenie poziomu życia. Proponują m.in. wprowadzenie jednolitego wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn na poziomie 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur.

Każda osoba, która chce przejść na emeryturę zastanawia się nad wyborem miesiąca, który będzie dla niego najkorzystniejszy. Nie ma złotego środa, bo każdy z nas ma inna sytuację życiową i zawodową. Jeśli jednak skupimy się tylko na aspekcie finansowym to lipiec jest jednym z korzystniejszym miesiącem, aby rozważyć taką możliwość. Związane jest to z waloryzacją roczną i kwartalną, której podlega nasz zgromadzony na koncie kapitał - pisze Katarzyna Krupicka, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa podlaskiego.

ZUS zauważa, że wielu osobom odróżnienie niepełnosprawności od niezdolności do pracy sprawia kłopoty, co powoduje kłopotliwe nieporozumienia. Czasem można usłyszeć, że osoba, która np. straciła kończynę, jest niepełnosprawna, a nie otrzymała renty. ZUS wyjaśnia, że niepełnosprawność i niezdolność do pracy to dwa różne pojęcia, a orzeczenie niepełnosprawności nie zawsze decyduje o rencie. O zakwalifikowaniu poszczególnych osób do kategorii niepełnosprawnych, czy niezdolnych do pracy decydują odmienne przesłanki, różny jest ich podział na stopnie, mają odrębne podstawy prawne i wywołują inne skutki prawne. Zdaniem Krzysztofa Cieszyńskiego, regionalnego rzecznika prasowego ZUS w województwie pomorskim - granica między byciem osobą z niepełnosprawnością a niezdolną do pracy jest wyraźna, choć dla wielu nieoczywista. Różne podstawy prawne i odmienne przesłanki orzecznicze sprawiają, że te dwa statusy niosą ze sobą zupełnie inne skutki w życiu zawodowym.

ZUS radzi, by zanim złoży się wniosek emerytalny - sprawdzić prognozowaną wysokość emerytury. To ważne, by decyzję o zakończeniu aktywności zawodowej podejmować świadomie. Jeżeli prognozowana emerytura jest dla nas za mała trzeba wiedzieć, że osiągnięcie wieku emerytalnego wcale nie oznacza rezygnacji z pracy. A - jak wyjaśnia ZUS - dłuższa praca się opłaca, bo każdy rok aktywności zawodowej po osiągnięciu wieku emerytalnego to wzrost świadczenia o 8-12 proc.

Narodziny dziecka to wyjątkowy czas dla rodziców, ale także moment, w którym trzeba zadbać o ważne formalności. Jedną z nich jest zgłoszenie noworodka do ubezpieczenia zdrowotnego. Dzięki temu dziecko będzie mogło korzystać z bezpłatnej opieki medycznej finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).

Polski budżet coraz mocniej odczuwa rekordowe wydatki na zbrojenia i programy socjalne. Dług publiczny w 2026 r. po raz pierwszy w historii III RP przekroczy 60% PKB. Jeśli ten kierunek nie ulegnie zmianie, rząd stanie przed dylematem: złamać Konstytucję czy obciąć wydatki o pół biliona złotych? A przy tak dużych cięciach wydatków nie są bezpieczne ani 800 plus, ani 13. i 14. emerytura - pisze Michał Ostrowski, ekspert Instytutu Podatków i Finansów Publicznych.

Podszywanie się pod pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych to niestety coraz częstsza metoda oszustów, by wyłudzać pieniądze lub dane osobowe. ZUS ostrzega swoich klientów i zachęca, by próby oszustw zgłaszali na policję. Jakie są najczęstsze sposoby (typy) takich oszustw?

Kiedy najlepiej przejść na emeryturę? Dzień i miesiąc złożenia wniosku mogą przesądzić o tym, ile pieniędzy co miesiąc trafi na konto seniora - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim. Dlatego przyszli emeryci powinni z rozwagą zaplanować moment zakończenia aktywności zawodowej.

Jednym z zadań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest nadzór nad wydatkowaniem środków z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Działania te polegają m.in. na kontroli w zakresie zwolnień lekarskich. ZUS kontroluje, czy osoba, której wystawiono zwolnienie lekarskie rzeczywiście jest niezdolna do pracy oraz czy wystawione zaświadczenie lekarskie jest zasadne. ZUS kontroluje także prawidłowość wykorzystywania zwolnień lekarskich, czyli co faktycznie robi osoba na zwolnieniu lekarskim. Ale nie tylko ZUS ma prawo kontrolować zwolnienia lekarskie – również pracodawcy mają prawo sprawdzić, czy pracownik uczciwie korzysta z eZLA. Regionalni rzecznicy prasowi ZUS wyjaśniają te kwestie.

Czy termin urlopu wypoczynkowego wpisanego do planu urlopów można przesunąć? Gdy w grę wchodzą nieprzewidziane okoliczności, pojawia się pytanie, czy obowiązujące przepisy pozwalają na wprowadzanie zmian w ustaleniach stron stosunku pracy?

Dziecko doznaje przemocy w rodzinie w piątek wieczorem. Policja interweniuje – ale pracownik socjalny nie odbiera telefonu, bo OPS jest już zamknięty do poniedziałku. W efekcie mały pokrzywdzony nie może zostać umieszczony u babci czy wujostwa. Trafia do placówki interwencyjnej. Takie sytuacje – jak wynika z ustaleń RPO – nie są w Polsce wyjątkiem. Pełnomocnik Rządu ds. Równości uznała je za niedopuszczalne i zaapelowała o pilne zmiany w organizacji pracy OPS.

Czy komisja ma prawo wyprosić pełnomocnika albo opiekuna osoby niepełnosprawnej? To częsty problem - osoba niepełnosprawna chce, aby komisja nadając stopień niepełnosprawności albo określając poziom potrzeby wsparcia, zrobiła to w obecności opiekuna osoby niepełnosprawnej. Komisja się nie zgadza i wyprasza osobę towarzyszącą. Czy to jest legalne?

Wakacje to czas na odpoczynek - w tym czasie często wykorzystujemy urlop wypoczynkowy, wyjeżdżamy z miejsca naszego stałego zamieszkania. Niestety także w czasie urlopu wypoczynkowego zdarzają się choroby. ZUS przypomina, że jeżeli musimy skorzystać ze zwolnienia lekarskiego, trzeba zadbać o to, aby lekarz wystawił je z adresem, pod którym będziemy faktycznie przebywać. Trzeba pamiętać, że adres zameldowania to nie to samo co adres zamieszkania.

Świadczenie 300 plus (300+), to potoczna nazwa programu "Dobry start", który przewiduje wypłatę kwoty 300 zł netto (raz w roku, bez względu na dochód rodziny) rodzicom i opiekunom dzieci w wieku szkolnym - z przeznaczeniem na wyprawkę szkolną dla dziecka. Wnioski można składać od 1 lipca. Jak, gdzie i do kiedy można złożyć wniosek? Co trzeba wpisać we wniosku? Kto może liczyć na dodatkowe 100 zł na wyprawkę szkolną dla dziecka - jako dodatek do zasiłku rodzinnego? Rzecznik ZUS poinformował, że do 17 lipca rodzice i opiekunowie prawni dzieci w wieku szkolnym złożyli już blisko 1,4 mln wniosków na ponad 2 mln dzieci. Na konta rodzin trafiło dotąd już prawie 173 mln zł.

Coraz więcej parafii korzysta z ofiaromatów, ale podatnicy mogą się zdziwić przy rozliczeniu PIT. Choć wpłata trafia na cele kultu religijnego, a darczyńca otrzymuje potwierdzenie SMS, skarbówka uznała, że taka darowizna może nie dawać prawa do ulgi podatkowej. Decydujący okazał się jeden szczegół.