Nadzór nad samorządem terytorialnym

Nadzór nad poszczególnymi jednostkami samorządu terytorialnego reguluje oddzielnie każda z ustaw samorządowych tzn. ustawa o samorządzie gminnym, ustawa o samorządzie powiatowym oraz ustawa o samorządzie województwa.

Organy sprawujące nadzór

Do organów sprawujących nadzór nad samorządem terytorialnym zaliczamy przede wszystkim:

• Wojewodę;

• Regionalną izbę obrachunkową;

• Prezesa Rady Ministrów.

O zgodności hierarchicznej aktów prawa miejscowego rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast odwołania od decyzji wydawanych w pierwszej instancji przez organy samorządu terytorialnego rozpatruje samorządowe kolegium odwoławcze.

Organy nadzorcze wydają rozstrzygnięcia nadzorcze, czyli akt kończący postępowanie nadzorcze i konkretyzujący środek nadzoru, który organ chce zastosować.

Zobacz także: Jakie zadania ma gmina

Zakres przedmiotowy nadzoru

Odpowiednie organy mogą nadzorować następujące czynności jednostek samorządu terytorialnego:

• uchwały i zarządzenia;

• decyzje;

• polecenia wójta lub starosty do straży i inspekcji;

• spory kompetencyjne;

• bezczynność i nieskuteczność organów samorządowych;

• czynności prawa prywatnego.

Zobacz: Co to jest samorząd terytorialny

Zakres podmiotowy nadzoru

Organy nadzoru mogą sprawować pieczę nad czynnościami następujących podmiotów:

• gmin, powiatów, województw;

• jednostek pomocniczych gmin;

• związków komunalnych;

innych podmiotów samorządowych objętych nadzorem.

Zobacz również serwis: Sprawy urzędowe

Kryteria nadzoru

Artykuł 171 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że działalność samorządu terytorialnego polega nadzorowi z punktu widzenia legalności.