Sprawy rodzinne

Czy można wstecznie zmienić wysokość opłaty za usługi z MOPS, gdy osoba z niepełnosprawnością otrzymała świadczenie wspierające z wyrównaniem? Okazuje się, że nie. Podkreślił to w swoim orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

Wielu Polaków ironicznie się uśmiecha nawet nie na wysokość zasiłku pielęgnacyjnego (215,84 zł), tylko na to, że nie było podwyżki od 2019 r. Wszyscy wiemy jak wielka jest skumulowana inflacja za okres 2019 r. - 2025 r. Nawet przy 215,84 zł koszt wszystkich zasiłków pielęgnacyjnych dla budżetu to rocznie prawie 2,6 mld zł. Zasiłek pielęgnacyjny pobiera przeszło 1 mln Polaków każdego miesiąca. Podwyżka o 100 zł do 315,84 zł wydaje się symboliczna. Ale dla budżetu, to dodatkowy roczny koszt 1,2 mld zł. Na podwyżkę 200 zł potrzebne jest 2,4 mld zł, a na 300 zł aż 3,6 mld zł.

Już dziś warto zacząć interesować się ofertą wakacyjnego wypoczynku dla dzieci i młodzieży. W tym celu warto śledzić programy realizowane m.in. przez rząd i fundacje udzielające w tym zakresie wsparcia. Już teraz wiadomo, że w niektórych przypadkach może ono wynieść nawet 250 zł dla dziecka na dzień pobytu na obozie.

Dziś zasiłek celowy z MOPS jest jednorazowy. Na konkretny cel - zakup leków, jedzenia, odzieży, drobny remont. Prowadzi to do wielokrotnego składania powtarzalnych wniosków o ten zasiłek (nawet co kilka miesięcy). Powtarzalnych, czyli na ten sam cel. Np. ktoś potrzebuje z MOPS 200 zł na lek każdego miesiąca. I ma tak trudną sytuację dochodową, że bez problemu otrzymuje od MOPS zasiłek celowy na pokrycie tego wydatku przez 2 miesiące. Czyli 400 zł. MOPS się zgadza, wydaje decyzję i potrzebujący ma przelew 400 zł na konto. Mijają dwa miesiące. Lek jest dalej potrzebny. Więc emeryt czy rencista składa wniosek o kolejny zasiłek celowy. MOPS go pozytywnie rozpatruje. I tak co kilka miesięcy. Absurd tego dostrzegło Ministerstwo Rodziny i proponuje, aby w danym roku była możliwość złożenia jednego wniosku na zasiłek celowy - będzie wypłacany w ratach. W przypadku wydatków powtarzalnych (np. na leki, jedzenie) zasiłek celowy ma szansę upodobnić się do zasiłku pielęgnacyjnego (obecnie 215,84 zł) - jego beneficjenci będą otrzymywali płatności z MOPS raz w miesiącu (w przykładzie 200 zł miesięcznie na leki, łącznie w roku 2400 zł). Z tą różnicą, że zasiłek celowy jest uznaniowy i ratalna wypłata jest możliwa przez rok (potem potrzebna będzie nowa decyzja MOPS). 

Twoja mama ma orzeczenie o niepełnosprawności (stopień znaczny). Choroba jest bardzo poważna i mama waży 30 kg. Przychodzi pracownik MOPS. Daje mamie albo Tobie do wypełnienia ankietę. Przeprowadza wywiad środowiskowy. I MOPS uznaje, że z mamą nie jest tak źle. Twoja mama jest według MOPS całkiem sprawna. Bo np. da radę przejść sama z pokoju do łazienki. Albo sama (choć z trudem i niezgrabnie) zrobi herbatę. W konsekwencji nie ma uzasadnienia, żebyś się opiekował mamą w wymiarze uzasadniającym przyznanie starego świadczenia pielęgnacyjnego (w 2026 r. 3287 zł miesięcznie). Zastanawiasz się. Pracownik MOPS nie jest lekarzem. I właśnie podważa zapisy orzeczenia o niepełnosprawności, które trzymasz w dłoni. Ankietą (mama odpowiadała na pytania, co może sama zrobić) oraz wywiadem środowiskowym. Ten opis to dzień codzienny rodzin z osobami niepełnosprawnymi. Jest to problem w całej Polsce. Pracownicy MOPS przyjmują interpretację prawa, że mają prawo uzupełniać treść orzeczenia o niepełnosprawności pod kątem sprawdzenia samodzielności Twojej mamy. W efekcie w aktach sprawy są jednocześnie: orzeczenie o niepełnosprawności z wskazaniem ciężkiego stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz ustalenia MOPS, że pomimo orzeczenia osoba ta jest samodzielna (z niewielkimi ograniczeniami). Pracownicy MOPS nie są winni tej sytuacji - od lat są szkoleni do interpretacji prawa, że ich zadaniem jest "ukonkretnić" i "sprawdzić" orzeczenie o niepełnosprawności w warunkach domowych osoby niepełnosprawnej. Pomimo tego, że pracownicy MOPS nie są lekarzami są szkoleni do wydawania ocen medycznych, czy dana osoba niepełnosprawna wymaga opieki, czy nie. Pracownicy robią to przy pomocy prostych testów sprawnościowych - "Czy niepełnosprawny chodzi sam po mieszkaniu?", Czy zrobi sobie kromkę chleba", "Czy się sam ubierze?". Tymczasem sędziowie NSA mówią "Tak nie wolno. Nie macie prawa w ten sposób podważać ustaleń lekarzy zawartych w orzeczeniach o niepełnosprawności".

W aktualnym stanie prawnym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczające, by Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł przyznać świadczenie rentowe. Potrzebne jest do tego odrębne postępowanie orzecznicze.

Od 15 kwietnia 2026 r. złożysz wniosek o paszport dla dziecka poniżej 12 lat, i to bez drukowania papierów oraz bez wizyty w urzędzie. Co więcej, drugi rodzic może wyrazić zgodę na paszport również w aplikacji. Sprawdź, jak działa nowa usługa i czego potrzebujesz.

Ministerstwo Rodziny odpowiada na pytania o Kartę Dużej Rodziny. Ministerstwo odnosi się do coraz popularniejszego sytemu ulg związanych z tą kartą. I wskazuje, że zniżki na kartę mogą przyznawać instytucje prywatne i publiczne (o zniżkach na końcu prezentowanego artykułu).

Czy świadczenie wspierające jest dochodem w pomocy społecznej? Jak takie pieniądze wpływają na zakres pomocy otrzymywanej w gminie? Oto najważniejsze informacje i aktualne przykłady.

W połowie ubiegłego roku weszły w życie nowe zasady przyznawania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności na czas określony. Czy zmiany wpływają też na orzeczenia wydawane na stałe? Kto może dostać taki dokument w 2026 roku? Co oznacza lista 208 rzadkich chorób? Rozwiewamy wątpliwości.

Projekt reformy pomocy społecznej kładzie nacisk na rozwój mieszkalnictwa wspomaganego, które już dzisiaj może być alternatywą dla pobytu w DPS – poinformowała PAP wiceminister rodziny Katarzyna Nowakowska. Dodała, że wciąż prawie 300 gmin w ogóle nie realizuje usług opiekuńczych.

Przedłużające się postępowanie przed wojewódzkim zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności w znaczący sposób wpływają też na sytuację opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Gdy ZUS przyzna świadczenie wspierające z wyrównaniem, to trzeba zwrócić pobierane w tym czasie świadczenie pielęgnacyjne. A jeśli opiekun chce otrzymywać świadczenie przedemerytalne, to nie zdąży zarejestrować się w urzędzie pracy.

Czy dłużnicy alimentacyjny są w Polsce poddawani opresji? Do MRPiPS trafiła petycja, której autor wskazuje, że tak jest i domaga się wprowadzenia konkretnych zmian. Co na to resort rodziny? Znamy już treść odpowiedzi. Sprawa dotyczy ważnego uprawnienia - prawa jazdy.

Nie wiadomo dlaczego świadczenia dla niepełnosprawnych są zależne od wieku nabycia niepełnosprawności (tak jest np. w rencie socjalnej). Najbardziej drastyczna sytuacja była w świadczeniu pielęgnacyjnym (starym). Przepisy mówiły, że niepełnosprawność musi powstać generalnie przed pełnoletniością (wyjątki dla nauki). Jednak w 2014 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że jest to niezgodne z Konstytucją RP - nie ma żadnego uzasadnienia, aby starego świadczenia pielęgnacyjnego nie dostał opiekun osoby niepełnosprawnej niewidomej albo jeżdżącej na wózku od trzydziestego roku życia.

ZUS wyjaśnia kto dostanie w 2026 roku tzw. trzynastą emeryturę, ile wyniesie to świadczenie brutto i netto. W sumie ZUS szacuje, że trzynasta emerytura trafi w tym roku do ponad 10 mln osób. Także KRUS będzie wypłacał 13. emeryturę emerytom i rencistom rolniczym. Ponadto Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskim wyjaśnia też kto wypłaci trzynastą emeryturę w przypadku tzw. renty wdowiej.

Świadczenie pielęgnacyjne 3386 zł nie jest za pomoc niepełnosprawnym (stopień znaczny) za sprzątanie, pościel, zakupy, posiłki? Częsty element wywiadów środowiskowych. MOPS skrupulatnie gromadzą wykaz prostych czynności opiekuńczych twierdząc, że nie uzasadniają wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego 3287 zł (stare świadczenie). Jest to świadczenie dla opiekunów osób niepełnosprawnych ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Sądy zgadzają się z MOPS. Takie czynności jak np. sprzątanie mieszkania, zmiana pościeli, robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, zasadniczo nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Dlaczego więc MOPS przegrywają w sądach i opiekunowie mają szanse na świadczenie pielęgnacyjne? Właśnie za te czynności opiekuńcze?

Trudny problem - kto ma rację MOPS czy Czytelniczka? Urzędnicy wysyłający ją do pracy, czy jednak ona uważająca, że nim stanie na nogi, ma prawo do pomocy z MOPS w postaci kilku zasiłków?

Rząd konsekwentnie rozwija system wspierania osób potrzebujących pomocy świadczeniami niepieniężnymi. Ubocznym efektem tego jest trwająca właśnie likwidacja MOPS, które gminy przekształcają krok po kroku w CUS. Dziś rząd zachęca do przekształcania MOPS w CUS. Czym są CUS? To instytucje, które zastąpią (w mojej ocenie) MOPS w perspektywie dekady. Bo mają o wiele więcej niż MOPS uprawnień w zakresie świadczeń niepieniężnych. Na razie jest ich 130, ale już 250 kolejnych gmin jest zainteresowanych powołaniem CUS na swoim terenie (wszystkich gmin w Polsce jest 2479). Niestety w przypadku zainteresowania w małych gminach MOPS musi zniknąć i przekształcić się w CUS (w większych miastach może być jednocześnie CUS i MOPS). Mnie prywatnie niepokoi bardzo duży nacisk na świadczenia niepieniężne w CUS. Obawiam się, że w przyszłości będą one dominowały nad świadczeniami pieniężnymi takimi jak zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne czy świadczenie wspierające (to ostatnie wypłaca ZUS, a nie MOPS ale chodzi mi tu o proporcje między pieniędzmi w ręku osoby potrzebującej, a tylko usługą niepieniężną dla niej nawet tak ważną jak zapewnienie mieszkania treningowego czy opieka wytchnieniowa).

„Stare” świadczenie pielęgnacyjne może otrzymać osoba niepełnosprawna ze stopniem umiarkowanym niepełnosprawności (oczywiście jako opiekun). Osoba ta może bowiem podjąć pracę, a warunkiem otrzymania tego świadczenia była sytuacja, kiedy opiekun dokonywał wyboru: 1) będę pracował albo 2) będą opiekunem osoby niepełnosprawnej. Wniosek? Opiekunem osoby niepełnosprawnej ze znacznym stopień niepełnosprawności, nie może być inna osoba niepełnosprawna (stopień umiarkowany albo lekki), która nie może pracować (potencjalnie). Jeżeli jednak osoba niepełnosprawna może pracować, to hipotetycznie może otrzymać status opiekuna i świadczenie pielęgnacyjne (stare).

MOPS przed sądami żądają ściągnięcia od osób niepełnosprawnych albo ich opiekunów pieniędzy z takich świadczeń jak zasiłek pielęgnacyjny czy świadczenie pielęgnacyjne. Kwoty sięgają nawet 5000 zł. W artykule przykładowy spór o 1.726,72 zł. Są to rzekomo nienależnie pobrane zasiłki/świadczenia za okres pandemii. Podstawą żądania zwrot tych pieniędzy jest według MOPS to, że osoby niepełnosprawne albo ich opiekunowie nie przekazali do MOPS przedłużonych orzeczeń o niepełnosprawności (były Wydane przez np. PZON, ale nie przekazane do MOPS). W okresie pandemii wydano szereg przepisów zwalniających z dostarczania dokumentów do urzędów. Dotyczy to dostarczania orzeczeń o niepełnosprawności. Przepisy są jednak tak niejasne, że można je interpretować sprzecznie jako zwalniające osoby niepełnosprawne z udania się z nowym orzeczeniem do MOPS jak i to nakazujące. Sądy rozwiązały sprytnie problem. Nie skupiły się na tym jaka interpretacja przepisów jest właściwa. Sposobem na uratowanie niepełnosprawnych jest przyjęcie, że ci nie zostali prawidłowo poinformowani o obowiązku zwrotu pieniędzy. Ta niewiedza dziś chroni ich w sądzie przed MOPS.

Od prawie roku do redakcji Infor.pl przychodzą listy matek, która uważają, że zostały skrzywdzone przez PZON. Ich zdaniem PZON zabierają z orzeczeń o niepełnosprawności dzieci chorych na autyzm punkt 7 i 8. W efekcie odbierane jest świadczenie pielęgnacyjne (dziś 3386 zł). Publikujemy te listy z 2025 r. na nowo, gdyż opisana praktyka orzecznicza nie zmieniła się w 2026 r. Wszystkie listy opisują ten sam schemat pracy komisji lekarskich.

Kto wypłaci zasiłek pielęgnacyjny 215,84 zł, świadczenie pielęgnacyjne, zasiłki z pomocy społecznej? Będą to coraz częściej Centra Usług Społecznych (CUS). Dziś jest ich przeszło 130, ale do 2030 r. ma być ich 600. Wszystkich MOPS/GOPS/OPS jest około 2500. Są środki unijne na powstawanie CUS w miejsce MOPS. Dlaczego UE daje na to pieniądze? Wynika to m.in. z zastępowania prostej wypłaty zasiłków przez MOPS oferowaniem potrzebującym bardziej usług - przede wszystkim świadczeń niepieniężnych (w ramach usług społecznych np. związanych ze zdrowiem, mieszkalnictwem).

Czy darowizna w rodzinie może kosztować podatek tylko dlatego, że pieniądze trafiły na konto dewelopera zamiast do obdarowanego? Jak w takich przypadkach działa dziś skarbówka. Rzecznik Praw Obywatelskich alarmuje, sądy mają inne zdanie niż fiskus, a ministerstwo zapowiada zmiany. Stawką są nasze pieniądze i prawo do zwolnienia, które miało chronić najbliższych.

Kto ma prawo do zachowku po rodzicach i od czego zależy jego wysokość? Czy roszczenie o zachowek się przedawnia? Oto najważniejsze przepisy i terminy oraz proste przykłady!

Kartę parkingową w 2026 r. uzyskać może osoba niepełnosprawna lub pracownik placówki, która opiekuje się osobami niepełnosprawnymi. Nie jest to jednak takie proste. Kto konkretnie otrzyma kartę? Jakie warunki należy spełnić i jak wygląda procedura? Wyjaśniamy wszystko krok po kroku.