Sprawy rodzinne

Zaczynają od walki o winę, kończą zgodą na szybki rozwód. Adwokatka Joanna Dominowska wyjaśnia, dlaczego po latach procesów małżonkowie tracą siły i chcą po prostu zamknąć ten rozdział.

Śmierć dłużnika nie oznacza końca długu. Wierzyciel, który wie, jak korzystać z dostępnych narzędzi prawnych, nie musi czekać, aż rodzina zmarłego sama przeprowadzi postępowanie spadkowe. Może to zrobić za nią – i to za niewielkie 105 zł. Nowa uchwała Sądu Najwyższego z 11 lutego 2026 r. daje mu do tego mocną podstawę i jasno potwierdza, że taki ruch przerywa bieg przedawnienia.

Posiadanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności to dla wielu Polaków klucz do potężnych przywilejów, o których większość nie ma pojęcia. Nowe przepisy otwierają drzwi do ogromnego wsparcia finansowego oraz gigantycznych zniżek w codziennym życiu. Co najważniejsze, prawo nie ogranicza się tylko do najcięższych przypadków. Osoby z lekkim i umiarkowanym stopniem również mogą zatrzymać w kieszeni tysiące złotych.

Samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności to dopiero początek drogi do gigantycznych oszczędności. Od 1 stycznia system otworzył się na tysiące nowych uprawnionych, obniżając wymagany próg w WZON do 70 punktów. Dodatkowo po marcowej waloryzacji stawki świadczenia wspierającego poszły w górę i wynoszą nawet do 4 353 zł miesięcznie całkowicie bez podatku. Przedstawiamy kompletny, aktualny wykaz ulg podatkowych, zniżek transportowych oraz dodatków z ZUS.

Czy rodzicom uczniów przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027 bardziej przyda się zastrzyk gotówki, czy pomoc rzeczowa? Na takie pytanie muszą odpowiedzieć sobie pracodawcy, którzy w ramach prowadzonej działalności socjalnej przewidzieli świadczenia związane z edukacją. Warto brać pod uwagę jeszcze jeden aspekt.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło dane dotyczące terminów rozpatrywania orzeczeń przez powiatowe (PZON) i wojewódzkie (WZON) zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Ze statystyk wynika, iż większość spraw w ostatnim czasie komisje rozpatrywały w terminach dłuższych niż jeden miesiąc.

Ministerstwo Sprawiedliwości planuje wprowadzenie przepisów odnoszących się do ochrony wizerunku małoletniego – przekazał resort w odpowiedzi na pytanie RPO. Przetwarzanie tego wizerunku będzie możliwe po uzyskaniu zgody jego przedstawiciela ustawowego lub małoletniego powyżej 16 lat.

Osoby z niepełnosprawnościami mogą korzystać z szeregu uprawnień, świadczeń czy zniżek. O części z nich często pamiętamy. Są też takie, o których mówi się rzadziej. Oto lista 10 przykładowych mniej znanych uprawnień!

Samo pominięcie bliskiej osoby w testamencie nie wystarczy, żeby pozbawić ją zachowku. Obowiązujące przepisy przewidują jednak sytuacje, w których roszczenie o zachowek może w ogóle nie powstać albo jego dochodzenie będzie wyłączone. Zasady te dotyczą przede wszystkim dzieci i dalszych zstępnych, małżonka oraz – w określonych przypadkach – rodziców spadkodawcy i obowiązują już obecnie.

31 sierpnia 2026 r. upływa termin składania większości wniosków w module I programu „Aktywny samorząd”. Kto może otrzymać takie wsparcie? Ile wynosi dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)?

Problemy zdrowotne nie oznaczają automatycznie prawa do renty z ZUS. Aby otrzymać świadczenie, trzeba spełnić kilka warunków, a sam wiek 50+ nie daje żadnych dodatkowych uprawnień. Wyjaśniamy, komu przysługuje renta chorobowa, ile wynosi w 2026 roku, jakie dokumenty trzeba złożyć i czy można dorabiać do świadczenia.

ZUS zauważa, że wielu osobom odróżnienie niepełnosprawności od niezdolności do pracy sprawia kłopoty, co powoduje kłopotliwe nieporozumienia. Czasem można usłyszeć, że osoba, która np. straciła kończynę, jest niepełnosprawna, a nie otrzymała renty. ZUS wyjaśnia, że niepełnosprawność i niezdolność do pracy to dwa różne pojęcia, a orzeczenie niepełnosprawności nie zawsze decyduje o rencie. O zakwalifikowaniu poszczególnych osób do kategorii niepełnosprawnych, czy niezdolnych do pracy decydują odmienne przesłanki, różny jest ich podział na stopnie, mają odrębne podstawy prawne i wywołują inne skutki prawne. Zdaniem Krzysztofa Cieszyńskiego, regionalnego rzecznika prasowego ZUS w województwie pomorskim - granica między byciem osobą z niepełnosprawnością a niezdolną do pracy jest wyraźna, choć dla wielu nieoczywista. Różne podstawy prawne i odmienne przesłanki orzecznicze sprawiają, że te dwa statusy niosą ze sobą zupełnie inne skutki w życiu zawodowym.

Narodziny dziecka to wyjątkowy czas dla rodziców, ale także moment, w którym trzeba zadbać o ważne formalności. Jedną z nich jest zgłoszenie noworodka do ubezpieczenia zdrowotnego. Dzięki temu dziecko będzie mogło korzystać z bezpłatnej opieki medycznej finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).

Po ponad kilkunastu miesiącach obowiązywania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20 można już pokusić się o pewne podsumowania, a także wskazać, jak w praktyce powinien funkcjonować ten wyrok - pisze adwokat Konrad Giedrojć.

Coraz więcej parafii korzysta z ofiaromatów, ale podatnicy mogą się zdziwić przy rozliczeniu PIT. Choć wpłata trafia na cele kultu religijnego, a darczyńca otrzymuje potwierdzenie SMS, skarbówka uznała, że taka darowizna może nie dawać prawa do ulgi podatkowej. Decydujący okazał się jeden szczegół.

Testament własnoręczny daje możliwość samodzielnego zdecydowania o tym, kto i na jakich zasadach odziedziczy majątek po śmierci spadkodawcy. Taki dokument może skutecznie uporządkować sprawy majątkowe i ograniczyć ryzyko rodzinnych konfliktów, ale tylko wtedy, gdy zostanie sporządzony zgodnie z wymogami prawa.

Publikowanie zdjęć własnych dzieci w social mediach to codzienność rodziców. Tyle że często dziecko wcale sobie tego nie życzy, a materiały mogą trafić w niepowołane ręce. RPO już od roku naciska na resorty, by zajęły się problemem sharentingu. Niedawno wystąpił z kolejnym pismem – po opublikowaniu stanowiska Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego.

Gdy rodzice tracą prawo do wsparcia finansowego na wychowanie pełnoletnich uczniów i studentów, mogą w niektórych przypadkach ubiegać się w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego o pieniądze na pełnoletnich uczniów i studentów. Komu ono przysługuje?

Zmiany w MOPS wprowadzi nowy standard usług opiekuńczych. Ma formę rozporządzenia i wchodzi w życie 31 sierpnia 2026 r. W MOPS 7 rodzajów usług opiekuńcze mogą być świadczone na rzecz osób ich potrzebujących w różnych porach dnia i adekwatnie do występujących potrzeb przez 7 dni w tygodniu, w godzinach od 6:00 do 21:00, z wyłączeniem dni świątecznych. Nie ma opieki nocnej w ofercie typowego MOPS (gmina może wprowadzić to w indywidualnej ofercie). Ale w uzasadnionych przypadkach standard dopuszcza świadczenie usług w dni świąteczne. Jest więc na zasadzie wyjątku możliwe otrzymanie pomocy z MOPS w takie święta jak Wielkanoc.

Przekazanie majątku za życia w formie darowizny to bardzo częsta praktyka w polskich rodzinach. Wielu osobom wydaje się, że po upływie 10 lat od przekazania np. mieszkania czy działki, sprawa jest całkowicie zamknięta. To jeden z najczęstszych i najbardziej kosztownych błędów w prawie spadkowym. Wyjaśniamy, jak naprawdę działa zasada 10 lat, kiedy darowizna wlicza się do masy spadkowej oraz jak prawidłowo wyliczyć należną kwotę.

Czy osoby niepełnosprawne udają i symulują w WZON I MOPS niepełnosprawność? Takie pytanie wpadło mi w oko na jednym z forów internetowych gromadzących osoby niepełnosprawne i ich rodziny. Internautka opisywała jak matka i córka podjechały samochodem na komisję WZON przyznającą punkty do świadczenia wspierającego (poziom potrzeby wsparcia). Były w pełni sprawne. Po wyjściu z samochodu jedna z kobiet usiadła na wózku inwalidzkim (wyciągniętym za bagażnika), przygarbiła się. Tak obie panie weszły na komisję. A po wyjściu pod samochodem jedna z nich z radością krzyknęła „Udało się”. I dalej była dyskusja internautów. Podzielili się na dwa obozy. Pierwsza grupa rozmówców zinterpretowała „Udało się” jako „Oszukaliśmy WZON, mamy świadczenie wspierające, cieszymy się”. Druga grupa mówiła „Dlaczego piszecie tak paskudne rzeczy o osobach niepełnosprawnych. Skąd wiecie, że kobiety udawały. Przecież niepełnosprawność (i to poważna) mogła być niewidoczna dla osób postronnych. Wiele osób z drugiej grupy opisywało swoją niepełnosprawność, która była niewidoczna dla innych. Z dyskusji wynika, że krzywdzące jest stawianie zarzutów osobom niepełnosprawnym dlatego, że prowadzą samochód, czy samodzielnie chodzą/przemieszają się.

Już kolejny rok w systemie podatkowym obowiązuje zwolnienie przeznaczone dla osób, które pozostają aktywne zawodowo mimo osiągnięcia wieku emerytalnego. Ulga dla pracującego seniora jest preferencją, z której chętnie korzystają podatnicy. Trzeba jednak pamiętać, że jest ona niejednokrotnie problematyczna i trudna w rozliczeniu. A także, że nie przysługuje każdemu seniorowi.

Wyrok NSA z 6 listopada 2024 r. (I OSK 2816/23) rzuca światło na problem kwestionowania stopnia niepełnosprawności przez opieki społeczne. W rozpatrywanej sprawie MOPS odmówił uznania pełnej niesamodzielności pacjentce z nowotworem żołądka wagi 30 kg. Urząd argumentował na podstawie ankiety, że chorej nie można uznać za całkowicie bezradną: sama dba o higienę, ubiera się, je i porusza po domu, a wsparcia wymaga jedynie poza miejscem zamieszkania oraz przy cięższych pracach domowych czy zakupach.

Rodzina osoby niepełnosprawne nie może jednocześnie otrzymać: 1) świadczenia wspierającego (to dla np. niepełnosprawnego ojca 4353 zł miesięcznie za 95–100 punktów – kwota po waloryzacji obowiązująca od 1 marca 2026 r.) oraz 2) „starego” świadczenia pielęgnacyjnego (to dla np. syna opiekującego się ojcem – w 2026 r. 3386 zł miesięcznie po waloryzacji od 1 stycznia). Łącznie dałoby to 7739 zł, gdyby postulaty osób niepełnosprawnych o łączeniu tych świadczeń zostały spełnione. Tak się jednak nie stanie. W 2026 r. tak samo jak dziś opiekun otrzymujący „stare” świadczenie pielęgnacyjne nie pójdzie do pracy. Oto szczegóły.

Zasiłek pielęgnacyjny to podstawowe świadczenie pomocowe z MOPS od państwa dla 1 mln Polaków. Głównie z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Bo znaczny stopień ma przede wszystkim świadczenie wspierające. W Sejmie przeliczają 215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego na pieluchomajtki dla dorosłych. Umiarkowany stopień niepełnosprawności w trudnej sytuacji. Za 215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego kupisz 7h opiekuna lub 70 sztuk pieluchomajtek. Takie wyliczenia przedstawił poseł w Sejmie. I pyta rząd "Co z tym zrobicie. Od 2023 r. nie ma miesiąca, aby do Sejmu, Senatu, rządu trafiało zapytanie o podwyżkę zasiłku pielęgnacyjnego z obecnie niskich 215,84 zł. Zapytania seryjnie trafiają do parlamentu albo rządu. Wspólny problem - brak waloryzacji zasiłku pielęgnacyjnego. Niestety z odpowiedzi wynika, że Najbliższa waloryzacja zasiłku pielęgnacyjnego możliwa pod koniec 2027 r.