Tematy - Akta stanu cywilnego, Akt małżeństwa

Minister Cyfryzacji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji 22 maja 2026 podpisali rozporządzenie określające nowe wzory aktów małżeństwa. Umożliwi to urzędom stanu cywilnego w całej Polsce transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych – dotychczas USC odmawiały (poza niedawnym wyjątkiem w Warszawie). Rozporządzenie wchodzi w życie pod koniec sierpnia.

Za kilka dni minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński wyda rozporządzenie wprowadzające nowy wzór aktu małżeństwa. Zmiana niby jest tylko techniczna, ale w praktyce to rewolucja. Rubryki „mężczyzna" i „kobieta" zostaną zastąpione zapisem „mężczyzna/kobieta". To kolejny element zmian w prawie związanych z transkrypcją zagranicznych aktów małżeństw par jednopłciowych, w realizacji wyroków TSUE oraz NSA.

To jest faktem - stołeczny Urząd Stanu Cywilnego dokonał pierwszej transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego. Prezydent Miasta Rafał Trzaskowski ogłosił to właśnie na konferencji prasowej. Zapowiedział jednocześnie, że w kolejce na rozpatrzenie czekają następne wnioski i będą teraz rozpatrywane bardzo szybko.

Pamiętacie marcowy artykuł o pierwszym wyroku NSA, który otworzył drzwi do Polski dla małżeństw jednopłciowych? Pisałem wtedy, że to dopiero początek i że kolejne sprawy są już w kolejce. No i właśnie się doczekaliśmy. Przedwczoraj Naczelny Sąd Administracyjny wydał jednocześnie trzy wyroki w podobnych sprawach. To nie przypadek: polskie sądy administracyjne trwale zmieniły podejście.

Krajowy Naczelny Sąd Administracyjny właśnie nakazał polskiemu urzędowi stanu cywilnego wpisanie do polskiego rejestru niemieckiego aktu małżeństwa dwóch mężczyzn. To pierwsza taka decyzja polskiego sądu - podjęta bez jakiejkolwiek zmiany ustawy czy konstytucji. Wyrok wywołuje burzę, ale nie po raz pierwszy w tej sprawie - zajmował się nią już TSUE, którego NSA wcześniej pytał o zdanie.

Wyrok TSUE zmienia rzeczywistość, ale sposób wdrożenia budzi kontrowersje. Rząd chce szybko wprowadzić uznawanie małżeństw jednopłciowych przez rozporządzenie – bez głosowania w Sejmie i bez podpisu prezydenta Nawrockiego i narażania się na weto. Wicepremier Gawkowski mówi o obowiązku prawnym. Krytycy widzą sprytne obejście debaty publicznej nad tą istotną społecznie kwestią.

W dniu 25 listopada 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok, zgodnie z którym państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo dwóch obywateli Unii Europejskiej tej samej płci legalnie zawarte w innym państwie członkowskim, w którym korzystali oni z przysługującej im swobody przemieszczania się i pobytu. Zdaniem TSUE jako że transkrypcja jest jedynym przewidzianym w prawie polskim środkiem pozwalającym na to, aby małżeństwo zawarte w innym państwie członkowskim zostało faktycznie uznane przez organy administracyjne - Polska jest zobowiązana stosować transkrypcję bez rozróżnienia do małżeństw osób tej samej płci oraz małżeństw zawieranych przez osoby odmiennej płci.

Do ustalenia prawa i wypłaty zasiłku macierzyńskiego czy zasiłku pogrzebowego niezbędny jest m.in. odpis właściwego aktu stanu cywilnego. Od kilku lat nie trzeba tego odpisu dostarczać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ZUS sam wystąpi po niego do Urzędu Stanu Cywilnego.

Możliwość łatwiejszego pozyskiwania zaświadczeń z USC wymusza zmianę 10 wzorów dokumentów wydawanych przez USC. Nowe wzory pojawią się w maju 2023 r.

Konstytucja nie blokuje możliwości uregulowania związków tej samej płci, ale polskie prawo nadal za małżeństwo uznaje związek kobiety i mężczyzny - wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym sąd uznał, że odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa pary homoseksualnej jest zgodna z prawem.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpi do USC o odpis właściwego aktu stanu cywilnego, jeżeli dokument taki nie zostanie dołączony do wniosku o wypłatę przez ZUS zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku pogrzebowego. Ułatwienia związane są z epidemią koronawirusa.

Odpis aktu stanu cywilnego można otrzymać przez internet w wersji elektronicznej. W praktyce system sam wygeneruje dokument bezpośrednio z Systemu Rejestrów Państwowych (SRP). Co należy zrobić, aby otrzymać odpis online?

Jak zgodnie z prawem wybrać imię dla dziecka? Czy raz wybrane imię można zmienić? Co w sytuacji, gdy rodzice nie potrafią podjąć wspólnej decyzji, dotyczącej imienia dla dziecka?

Senacka komisja poparła przygotowaną przez Ministerstwo Cyfryzacji ustawę o ewidencji ludności. Co się zmieni?

Od czerwca 2018 r. akt urodzenia dziecka zostanie sporządzony na podstawie zgłoszenia urodzenia w formie dokumentu elektronicznego. Rodzicie nie będą musieli udawać się do urzędu, by zgłosić narodziny potomka. Będą mogli zrobić to przez internet.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że zarejestrowanie w Polsce małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci jest niedopuszczalne. Zgodnie z polską konstytucją małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny.

Odpisy aktów stanu cywilnego możesz uzyskać bez wychodzenia z domu - wystarczy dostęp do Internetu. Od dnia 15 grudnia 2017 r. istnieje możliwość płatności przelewem za zamówione akty stanu cywilnego. Zobacz jak szybko zamówić odpis przez Internet.

Zawarcie związku małżeńskiego to bardzo ważny moment w życiu człowieka. Czy jest to ślub cywilny czy kościelny wymaga odpowiedniego przygotowania.

Parlament Europejski poparł nowe przepisy UE, które mają ograniczyć koszty i formalności przy składaniu dokumentów urzędowych, jak akty urodzenia i akty ślubu, w innym kraju UE. Standardowe wielojęzyczne formularze zastąpią tłumaczenia dokumentów.

10 maja 2016 r. rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, zgodnie z którą odpisy aktów urodzenia, małżeństwa i zgonu mają być wydawane szybciej, a praca urzędów stanu cywilnego, szczególnie w dużych miastach, ma być sprawniejsza.

Od 1 marca 2015 r. możliwe będzie nadanie dziecku imienia obcego pochodzenia. Zmiana wynika z wejścia w życie nowych przepisów ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego.

Elektroniczny system rejestracji akt stanu cywilnego, automatyczna aktualizacja rejestrów publicznych, internetowy dostęp do akt stanu cywilnego oraz wprowadzenie nowego dokumentu – zaświadczenia o stanie cywilnym to główne założenia ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego. Nowe zasady funkcjonowania systemu rejestracji akt stanu cywilnego zaczną obowiązywać 1 stycznia 2015 roku.

Od 1 stycznia 2015 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego. Nowe Prawo o aktach stanu cywilnego zastępuje ustawę z 1986 r., która - w ocenie MSW - po wielu nowelizacjach nie spełnia już standardów przejrzystej legislacji i jest przestarzała.

Porównanie protokołów sporządzanych przed zawarciem małżeństwa w Polsce i w Niemczech ma na celu wskazanie różnic w mentalności ludzi, zamieszkujących te państwa. Dodatkowo coraz częściej zawierane są małżeństwa z obcokrajowcami, co również ma wpływ na wykonywane czynności związane z zawarciem małżeństwa.

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego zostało uchwalone podczas 77. posiedzenia Sejmu (10 października 2014 roku). Główne zmiany w prawie o aktach stanu cywilnego dotyczą wprowadzenia elektronicznej rejestracji aktów urodzeń, małżeństw i zgonów oraz liberalizacji zasad zawierania małżeństw poza urzędem.

Zawierając małżeństwo warto prześledzić, jakie sakramenty są wymagane, a jakie zalecane bądź towarzyszące wstąpieniu w związek małżeński. Naturalnie chodzi o sytuację, gdy co najmniej jedna ze stron zawierających związek małżeński jest katolikiem. Rozważania będą obejmować: sakrament chrztu świętego, bierzmowania, Eucharystii oraz pokuty.

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego zakłada m.in.: elektroniczną rejestrację aktów stanu cywilnego, udostępnianie obywatelom odpisów w dowolnym USC i w postaci elektronicznej, liberalizację zasad zawierania małżeństw poza urzędem oraz usprawnienie i uproszczenie niektórych procedur. Nową regulację przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

Symulacja (inny termin to wykluczenie) polega na niechceniu czegoś. W przypadku wykluczenia zgody małżeńskiej będzie to niechcenie zawarcia związku, bądź jak w literaturze specjalistycznej czytamy, chcenie jego niezawarcia. Analogicznie w pozostałych rodzajach symulacji mamy do czynienia z wykluczeniem wierności, jedności, nierozerwalności, i potomstwa.

Gdyby strony przed wstąpieniem w związek małżeński odpowiedziały sobie na te pytania, które sama stawiam, pisząc skargę powodową, wówczas uniknęłyby - kolokwialnie mówiąc - przykrości z nieudanego, i co więcej, nieważnego związku małżeńskiego.

O zasiłek pogrzebowy można starać się w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje. W celu uzyskania zasiłku pogrzebowego osoba, która pokryła koszty pogrzebu musi dołączyć do wniosku o zasiłek skrócony akt zgonu. Dokumentem niezbędnym do uzyskania aktu zgonu jest zaś karta zgonu.

Oczywisty błąd pisarski możemy sprostować w urzędzie. Decyzję w tej sprawie wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego. W przypadku błędnego lub nieścisłego zredagowania powinniśmy udać się do sądu.

Najważniejszą cechą ślubu konkordatowego jest wywoływanie skutków zarówno wyznaniowych jak i prawnych. Do prawodawstwa polskiego ślub konkordatowy wszedł na mocy Konkordatu podpisanego pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Stolicą Apostolską.

Tłumacz przysięgły uprawniony jest do dokonywania tłumaczeń pism i innych dokumentów urzędowych. Aby nim zostać należy spełnić wymogi określone w przepisach prawnych oraz ukończyć egzamin z wynikiem pozytywnym. Jaką drogę należy przejść, by zostać tłumaczem przysięgłym?

Do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego wystarczy perfekcyjna znajomość języka polskiego i obcego oraz pozytywny wynik egzaminu przeprowadzonego przez resort sprawiedliwości. Zniknie dotychczasowy wymóg, czyli ukończenie studiów w zakresie tłumaczenia.

Odpis aktu małżeństwa stanowi dowód jego zawarcia. Poza małżonkami i członkami najbliższej rodziny odpis może uzyskać każdy, kto wykaże interes prawny.

Akt małżeństwa sporządza się niezwłocznie po jego zawarciu. Stanowi on dowód zawarcia związku małżeńskiego.

Zdarza się, iż po otrzymaniu odpisu aktu małżeństwa, zauważamy, że zawiera on nieprawdziwe informacje. W jakich sytuacjach możliwe jest unieważnienie aktu małżeństwa? Kiedy wnosić o jego sprostowanie?

Jeżeli akt stanu cywilnego nie zawiera wszystkich wymaganych prawem danych, możemy wnosić o jego uzupełnienie. Jakie dokumenty należy w takiej sytuacji złożyć? Jaką opłatę uiścić?

Co do zasady, w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian. Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje jednak kilka odstępstw od tej reguły. Jakich?

W razie zniszczenia ksiąg stanu cywilnego lub braku możliwości uzyskania odpisu aktu sporządzonego za granicą, można ubiegać się o odtworzenie aktu stanu cywilnego. Gdzie złożyć wniosek? Jakie dokumentu należy przedstawić?

W przypadku, gdy nie ma wątpliwości, że osoba zmarła, a nie został sporządzony akt zgonu, każdy zainteresowany może złożyć wniosek o stwierdzenie zgonu danej osoby. Jak przebiega takie postępowanie?

Przepisy kodeksu cywilnego wskazują, że osoba zaginiona może zostać uznana za zmarłą, jeżeli upłynęło 10 lat od końca roku, w którym według istniejących wiadomości dana osoba jeszcze żyła. Jak przebiega postępowanie o uznanie osoby za zmarłą?

Osoba, która zaginęła może zostać uznana za zmarłą po upływie czasu określonego w prawie. Jakie są warunki uznania osoby za zmarłą? Kto może się o takie uznanie ubiegać?

Zgodnie z treścią art. 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Należy jednak pamiętać, że nie jest to nasz obowiązek, a jedynie uprawnienie.

Czasem zastanawiamy się, do jakiego urzędu musimy się udać, by załatwić konkretną sprawę. Gdzie udać się po akt urodzenia? Jakie dokumenty powinniśmy przedstawić, gdy chcemy zawrzeć związek małżeński? I, wreszcie, kto powinien zgłosić zgon osoby?

Akt stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa, zgonu) dotyczący obywatela polskiego, a sporządzony za granicą, może zostać wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje trzy sytuacje, kiedy może to zostać dokonane.

Instytucja małżeństwa kojarzy się ze związkiem emocjonalnym dwojga osób. Dla prawnika jest to jednak przede wszystkim instytucja prawna, wywierająca szereg konsekwencji w wielu dziedzinach prawa.

Jeden z aktów stanu cywilnego. Przepisy prawa określają kto i kiedy może zgłosić zgon. Akt zgonu sporządzany jest na podstawie karty zgonu.

Akt urodzenia sporządza się na podstawie pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka wystawionego przez lekarza, położną lub zakład opieki zdrowotnej.

Akt małżeństwa jest jednym z aktów stanu cywilnego. Stanowi dowód zawarcia małżeństwa.

Akta stanu cywilnego, Akt małżeństwa

Nowe wzory aktów małżeństwa umożliwią USC transkrypcję zagranicznych małżeństw jednopłciowych - jest już rozporządzenie z 22.05.2026

Zaraz będzie nowy wzór aktu małżeństwa – MSWiA wyda rozporządzenie. Co się zmieni w formularzach USC?

USC w Warszawie dokonał transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego, bez czekania na zmiany przepisów

Co się zmienia dla par jednopłciowych w Polsce w 2026 r.? Skutki nakazów transkrypcji

Małżeństwa jednopłciowe już wchodzą do Polski tylnymi drzwiami, bez zmiany jednego przepisu - nieoczywiste konsekwencje wyroku NSA

Polska zmienia dokumenty USC. Małżeństwa jednopłciowe wejdą do systemu – bez Sejmu i Prezydenta. Tylko kto będzie pierwszym, a kto drugim małżonkiem?

Wyrok TSUE: Polska musi uznać małżeństwo dwóch osób tej samej płci legalnie zawarte w Niemczech i wydać polski akt małżeństwa w ramach tzw. transkrypcji

Zasiłki 2024 (pogrzebowy, macierzyński). Nie musisz brać z USC odpisu aktu stanu cywilnego, ZUS zrobi to sam

10 nowych wzorów z USC. Akty urodzenia, małżeństwa i zgonu [Maj 2023 r.]

NSA oddalił skargę w sprawie rejestracji małżeństwa jednopłciowego

Koronawirus a zasiłki - ZUS sam pozyska potrzebny odpis z USC

Odpis aktu stanu cywilnego przez internet

Imię dla dziecka zgodne z prawem

Zmiany w ewidencji ludności

Akt urodzenia dziecka 2018 - elektroniczna rejestracja

Małżeństwa osób tej samej płci są niedopuszczalne w Polsce

Jak zamówić odpis aktów stanu cywilnego przez Internet?

Ślub cywilny - wszystko co musisz wiedzieć

Łatwiejsze uznawanie dokumentów urzędowych za granicą

Szybciej będzie można uzyskać odpisy aktów stanu cywilnego

Nadawanie imion dzieciom - zmiany od 1 marca 2015 r.

Elektroniczny system rejestracji akt stanu cywilnego

Akty stanu cywilnego 2015 - Prezydent podpisał nową ustawę

Protokół przed zawarciem małżeństwa w Polsce a w Niemczech

Prawo o aktach stanu cywilnego po zmianach

Sakramenty wymagane i zalecane przy zawarciu małżeństwa

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego

Nieważny ślub kościelny: jak rozpoznać symulację?

Jak zawrzeć ważne kościelne małżeństwo

Akt zgonu jest niezbędnym dokumentem do uzyskania zasiłku pogrzebowego

Sprostowanie aktu stanu cywilnego

Czym jest ślub konkordatowy?

Kto może zostać tłumaczem przysięgłym?

Otwarcie zawodu tłumacza przysięgłego od 1 lipca

Jak uzyskać odpis aktu małżeństwa?

Czym jest akt małżeństwa?

Kiedy możliwe jest unieważnienie aktu małżeństwa?

Co powinien zawierać wniosek o uzupełnienie aktu stanu cywilnego?

Czy dla sprostowania aktu stanu cywilnego niezbędne jest postępowanie sądowe?

Jak odtworzyć akt stanu cywilnego?

Procedura stwierdzenia zgonu

Postępowanie o uznanie osoby za zmarłą

Kiedy osoba zostanie uznana za zmarłą?

Na czym polega transkrypcja aktu stanu cywilnego?

Gdzie załatwimy sprawy związane z rejestracją stanu cywilnego?

Kiedy można sporządzić akt stanu cywilnego na postawie zagranicznego?

Małżeństwo

Akt zgonu

Akt urodzenia

Akt małżeństwa