REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dziedziczenie ustawowe a testament

Wioleta Matela-Marszałek
Autorka licznych publikacji o tematyce prawnej
Dziedziczenie ustawowe a testament. Jakie są przepisy?
Dziedziczenie ustawowe a testament. Jakie są przepisy?
Testament for. shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Powołanie do spadku może odbywać się na podstawie testamentu albo ustawy. Kiedy mamy do czynienia z dziedziczeniem ustawowym, a kiedy z testamentowym? Co powinien zawierać ważny testament? Jaka jest kolejność dziedziczenia ustawowego? Oto najważniejsze zasady.
rozwiń >

Kiedy mamy do czynienia z dziedziczeniem ustawowym, a kiedy a z testamentowym?

Zgodnie z art. 941 Kodeksu cywilnego rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Jeżeli spadkodawca sporządził ważny testament co do całości spadku, to ma on pierwszeństwo, a przepisy, dotyczące dziedziczenia ustawowego nie znajdą zastosowania.

REKLAMA

Ważne

W sytuacji, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo żadna z osób, które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą, dochodzi do dziedziczenia ustawowego co do całości spadku.

Co w sytuacji, gdy spadkobierca nie chce spadku?

Spadkobierca testamentowy może spadek odrzucić. Wówczas jego udział przypadnie pozostałym spadkobiercom testamentowym. Jeżeli spadkodawca wskazał w testamencie inną osobę, która powinna odziedziczyć spadek w przypadku odrzucenia go przez pierwszego spadkobiercę, to ta „podstawiona” osoba zostanie spadkobiercą. W sytuacji, gdy spadkodawca nie pozostawił spadkobierców „podstawionych” lub wszyscy spadkobiercy testamentowi odrzucili spadek, dojdzie do dziedziczenia ustawowego.

Kup książkę: Darowizny, testamenty, spadki. Przykładowe zapisy i wzory

Kto nie może być spadkobiercą?

Spadkobiercą nie może być osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje.

Wyjątkiem jest tu dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte, które może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Fundacja ustanowiona w testamencie przez spadkodawcę może być spadkobiercą, jeżeli zostanie wpisana do rejestru w ciągu dwóch lat od ogłoszenia testamentu.

Prawo określa przypadki, gdy spadkodawca może zostać uznany przez sąd za niegodnego. Ma to miejsce m.in. w sytuacji, gdy osoba taka podrobiła testament.

Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:

1) dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;

2) podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;

3) umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

Spadkobierca nie może jednak być uznany za niegodnego, jeżeli spadkodawca mu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.

Co musi zawierać testament żeby był ważny?” 

Należy pamiętać, iż aby mogło dojść do dziedziczenia na podstawie testamentu, powinien on zostać ważnie sporządzony. Przepisy Kodeksu cywilnego określają formę, jaką powinien mieć testament.

Istotna jest również zdolność testowania. Sporządzić i odwołać testament może bowiem tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Powinna to zrobić samodzielnie. Nie jest możliwe sporządzenie czy odwołanie testamentu przez przedstawiciela.

Zgodnie z art. 945 k.c. testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;

2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;

3) pod wpływem groźby.

Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku.

Kto zostaje spadkobiercą testamentowym?

Osoby, które dziedziczą na podstawie testamentu wskazuje sam spadkodawca.

Zdarza się, iż w ten sposób pominięci zostają członkowie najbliższej rodziny. Dla nich przewidziana została instytucja zachowku.

Kup ebook: Zachowek - uprawnieni, obliczanie, wydziedziczenie

Kto może otrzymać zachowek?

REKLAMA

Zachowek, zgodnie z Kodeksem cywilnym, należy się zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Wynosi on połowę wartości udziału spadkowego, który przypadałby osobie uprawnionej przy dziedziczenia ustawowym. Jeżeli jednak uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni, to zachowek wynosi dwie trzecie wartości takiego udziału.

Przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili. Nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.

Pamiętajmy, iż pozbawienie prawa do zachowku, czyli wydziedziczenie, może nastąpić tylko w określonych sytuacjach.

Dziedziczenie ustawowe

Gdy spadkodawca nie pozostawił ważnego testamentu lub żadna ze wskazanych w testamencie osób nie chce lub nie może być spadkobiercą, dochodzi do dziedziczenia z mocy ustawy.

Kolejność dziedziczenia ustawowego została określona w art. 931-940 k.c.

Dziedziczenie przez kolejną z grup może odbyć się dopiero w przypadku braku osób należących do poprzedniej. Przepisy określają tu następującą kolejność dziedziczenia:

  1. Małżonek i dzieci spadkodawcy
  • zstępni spadkodawcy, jeżeli dziecko nie dożyło otwarcia spadku
  1. Małżonek i rodzice spadkodawcy
  • rodzeństwo spadkodawcy, jeżeli rodzic nie dożył otwarcia spadku;
  • zstępni rodzeństwa, jeżeli rodzeństwo nie dożyło otwarcia spadku;
  1. Dziadkowie spadkodawcy
  • zstępni dziadka, jeżeli dziadek nie dożył otwarcia spadku
  1. Pasierbowie spadkodawcy;
  2. Gmina ostatniego zamieszkania spadkodawcy
  • Skarb Państwa, jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Kadia
    2023-08-27 16:10:04
    W sprawie testamentu pomogła mi notariusz Cejrowska z Tczewa. Zdecydowanie polecam.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Egzekucja z nieruchomości - jak przebiega. Zajęcie, opis i oszacowanie, obwieszczenie o licytacji

Jednym ze sposobów wyegzekwowania roszczenia należnego wierzycielowi jest przeprowadzenie egzekucji ze składnika majątkowego dłużnika jakim jest nieruchomość. Tytułem wstępu należy dodać, iż postępowanie egzekucyjne może być wszczęte w sytuacji gdy wierzyciel posiada tytuł wykonawczy. 

Oszustwo nigeryjskie - ostrzeżenie i przykład

Oszustwo nigeryjskie - na czym polega? Oto przykład oszustwa nigeryjskiego oraz ostrzeżenie NASK przed jego nowymi odmianami.

Osoby niepełnosprawne z większym dostępem do najpowszechniejszych produktów i usług. Co zakłada nowy projekt?

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze.

Kwota bazowa wzrosła. Od 1 marca dodatkowa emerytura wyższa o więcej niż 700,00 zł. Dożywotnio i bez wniosku. Sprawdź!

Kwota bazowa wzrosła. Wraz z nią wzrosła wysokość dodatkowej emerytury dla najstarszych seniorów. Od 1 marca 2024 przyznawane im świadczenie honorowe dla stulatków będzie wyższe o 705,88 zł.

REKLAMA

Dragon-24, czyli wspólne ćwiczenia wojsk NATO właśnie ruszają. Będą utrudnienia na drogach w całym kraju

Dragon-24, czyli wspólne ćwiczenia wojsk NATO właśnie ruszają. Sztab Generalny Wojska Polskiego informuje o wzmożonym ruchu kolumn pojazdów wojskowych w całym kraju. Można się spodziewać wielu utrudnień na drogach.

Renta wdowia nie tylko dla wdów! Będzie składała się z dwóch elementów. Uprawniony sam zdecyduje ile świadczenia dostanie.

Uchwalenie zmian w przepisach dot. uprawnień wdów i wdowców jest coraz bliżej. Jak wynika z zapewnień MRPiPS, istnieje techniczna i finansowa możliwość wprowadzenie renty wdowiej jeszcze w 2024 r. – środki na ten cel zostały zapewnione. Ministerstwo jest jednak zwolennikiem wprowadzenia tych regulacji w modelu kroczącym.

Przybicie na aukcji online a ukształtowanie ceny przedmiotu aukcji przy udziale ofert pozostałych uczestników. Co wynika z przepisów i praktyki?

W aukcji chodzi przecież o najlepszą cenę rynkową. Pytanie, czy porównanie wszystkich ofert cenowych w czasie rzeczywistym jest przywilejem jedynie organizatora aukcji, czy prawem wszystkich uczestników. Platformy sprzedaży online generują cenę, ponieważ rzeczywistość wirtualna umożliwia udział w czynności prawnej uczestnikom online, likwidując barierę lokalności konkretnego wydarzenia. Z drugiej strony jednak popularność czynności online generuje z kolei szereg ograniczeń co do wiedzy o postąpieniach w aukcjach, które naturalnie zawsze występowały dotychczas w konwencjonalnej aukcji live.

Przepisy się zmieniły i w 2024 r. pracodawca udzieli przeciętnemu pracownikowi 35 dni wolnego. Niektórzy będą odpoczywali dłużej. Sprawdź, jak wnioskować.

W 2024 roku na 366 dni co do zasady przypadnie 115 dni wolnych od pracy i 251 dni pracujących. To jednak tylko punkt wyjścia. Przeciętny pracownik będzie miał możliwość wykorzystania 35 dni urlopów i zwolnień od pracy. Istnieją też grupy pracowników, które mają jeszcze większe uprawnienia.

REKLAMA

UOKiK wziął na tapet OLX. Te praktyki sprzedażowe zostaną ukrócone

Konsument robiący zakupy na OLX mógł ostatnio odnieść wrażenie, że praktyki sprzedażowe serwisu są nie do końca przejrzyste. Niejasności dotyczące zakresu pakietu ochronnego, brak informacji o możliwości zakupu produktu bez usługi serwisowej czy nieprecyzyjne sortowanie ofert od najtańszego produktu – te zarzuty od użytkowników skłoniły UOKiK do zajęcia się tematem. 

Dorabianie do renty i wcześniejszej emerytury w 2024 roku. Wyższe limity od 1 marca. 5 278,30 zł brutto bez zmniejszenia świadczenia

Od 1 marca 2024 r. renciści i osoby na wcześniejszych emeryturach mogą zarobić prawie 10 tys. zł i nie stracą prawa do świadczenia. W tym dniu zmieniają się graniczne kwoty przychodu (limity) dla pracujących rencistów i emerytów, którzy nie ukończyli powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat kobieta i 65 lat mężczyzna. 

REKLAMA