Prawo

W dniu 2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem w sprawie P 10/16 orzekł, że art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, ze zm.), rozumiane w ten sposób, że umożliwiają nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 305(1)-305(4) ustawy – Kodeks cywilny, w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, są niezgodne z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał uznał, że dotychczasowe orzecznictwo dopuszczające możliwość nabycia służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu naruszyło zasadę numerus clausus praw rzeczowych kreując niespójny systemowo rodzaj służebności, przez co doszło do ograniczenia prawa własności. Właściciele nieruchomości nie byli bowiem w stanie przewidzieć skutków braku swojej aktywności czyli utraty swoich praw względem nieruchomości skoro przed rokiem 2008 r. nie istniała służebność przesyłu. Wyrok ten jest bardzo ważny dla przedsiębiorstw przesyłowych, które nie posiadają tytułu prawnego do posadowionych na nieruchomościach innych osób urządzeń, jak również dla tysięcy właścicieli działek, przez które te urządzenia przebiegają. O ile dla tej drugiej grupy osób to bardzo dobra wiadomość bo otwiera przed nimi nowe możliwości, o tyle dla przedsiębiorstw przesyłowych wyrok Trybunału oznacza duże kłopoty i jeszcze większe koszty.

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie zwane czternastą emeryturą, jest w 2026 roku wypłacane we wrześniu, podobnie jak w poprzednich trzech latach. Tak wynika rozporządzenia Rady Ministrów z 10 sierpnia 2026 r. w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r., opublikowanych 29 czerwca 2026 r. "Czternastka" wynosi w 2026 roku 1978,49 zl brutto, a więc tyle, ile wynosi najniższa emerytura. Jakie kwoty netto otrzymają emeryci i renciści? W dniu 25 września ZUS wypłaci kolejną dużą transzę świadczeń, natomiast ostatnie wypłaty trafią do uprawnionych emerytów i rencistów 1 października.

Dość powszechnie uważa się, że nowelizacja Prawa o ruchu drogowym (Prd), jak weszła w życie 21 maja 2021 r. uregulowała sytuacje prawną hulajnóg elektrycznych. Nic bardziej mylnego o czym pisałem tutaj: https://moto.infor.pl/jednoslad/prawo/2979619,hulajnoga-elektryczna-chodnik.html. Weszły w życie wówczas po prostu szczególne uregulowania dla hulajnóg, „wprowadzając” je tym samym na chodniki i drogi dla rowerów (DDR) – potocznie zwane ścieżkami rowerowymi. Po prawie dokładnie 4 latach przepisy te nadal powodują trudności w stosowaniu przez co dość powszechnie naruszane. Poniżej wyjaśniam, w formie Q&A kwestie budzące najczęściej wątpliwości, każdorazowo z podaniem właściwej podstawy prawnej lub wskazaniem jej braku.

W całej Polsce dotąd ponad milion osób uzyskało z ZUS-u prawo do renty wdowiej, pobiera to świadczenie i zyska podwyżkę od 2027 roku - informuje ZUS. W 2026 roku świadczenia w zbiegu (potocznie zwane rentą wdowią) można otrzymywać w wysokości 100% własnej emerytury lub renty oraz 15 proc. renty rodzinnej po zmarłym małżonku - albo odwrotnie: 100% renty po małżonku i 15% własnego świadczenia. A już od stycznia 2027 r. druga część świadczenia wzrośnie z 15 proc. do 25 proc., Co ważne ZUS przeliczy i podwyższy renty wdowie z urzędu, bez konieczności składania jakichkolwiek wniosków.

W razie śmierci osoby bliskiej pracownik ma prawo do urlopu okolicznościowego. W zależności od stopnia pokrewieństwa lub powinowactwa zmarłego przysługuje jeden lub dwa dni zwolnienia od pracy. Urlop okolicznościowy jest płatny. Jak liczyć wynagrodzenie?

Jazda rowerem po chodniku jest w Polsce dozwolona, ale tylko w trzech przypadkach. Czy Polacy znajdą przepisy i wiedzą kiedy grozi mandat? Ilu rowerzystów jeździ po chodniku? Przedstawiamy wyniki badania.

31 grudnia 2026 roku mija termin oznakowania punktów schronienia międzynarodowym znakiem rozpoznawczym obrony cywilnej. Punkt schronienia należy też oznakować napisem „PUNKT SCHRONIENIA”. Takie są nowe obowiązki dla właścicieli, zarządców lub użytkowników budynków oraz placów składowych i wiat.

Kto w 2026 roku może otrzymać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stałe? Kiedy takie orzeczenie można zmienić? Jak bezterminowy dokument wpływa na zasiłki z MOPS i świadczenie wspierające z ZUS? Czy w 2027 r. będą zmiany? Oto najważniejsze informacje i odpowiedzi na często zadawane pytania!

Ślub w Las Vegas to połączenie romantyzmu, szalonej spontaniczności i amerykańskiego rozmachu. To właśnie tutaj można powiedzieć sobie „tak” w kultowej kaplicy i w blasku wszechobecnych neonów. Jak wygląda organizacja takiego ślubu, jakie formalności należy spełnić i czy małżeństwo zawarte w Las Vegas jest w Polsce ważne?

Wśród wielu zaproponowanych zmian dotyczących przepisów prawa łowieckiego znalazły się też kwestie dotyczące posługiwania się bronią przez myśliwych. W ostatnim okresie pojawia się coraz więcej informacji o przypadkach postrzeleń z broni przy okazji polowań. Jakie uregulowania związane z bronią miałyby być zmodyfikowane?

Zostały podpisane przez Prezydenta przepisy związane z usprawnieniem kontaktu pomiędzy związkami zawodowymi,a także radami pracowników z pracodawcą. To jeden z postulatów deregulacyjnych wypracowanych przez Rządowy Zespół do spraw Deregulacji utworzony przez Radę Ministrów przeszło 2,5 roku temu. Co się zmieni?

Pracownikom samorządowym pracującym w godzinach nadliczbowych nie przysługuje z tego tytułu dodatek do wynagrodzenia. MSWiA przypomniało, że za pracę w nadgodzinach przysługuje jedynie wynagrodzenie albo czas wolny. Czy będzie zmiana przepisów?

Jednym z zadań Państwowej Inspekcji Pracy jest sprawdzanie skarg kierowanych do tej instytucji. W razie potrzeby na ich podstawie PIP wszczyna odpowiednie postępowanie. Zdarza się, że skarga jest wysłana anonimowo, bez podpisu skarżącego. Czy taka skarga jest rozpatrywana?

To historyczna zmiana w polskich urzędach, która otwiera drzwi do państwowych funduszy dla tysięcy osób. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oficjalnie potwierdził pierwsze wypłaty świadczeń dla małżeństw jednopłciowych, które pobrały się za granicą. Chociaż nowe przepisy obowiązują od niedawna, do urzędów spływa coraz więcej wniosków o rejestrację związków. Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić, aby ZUS bez problemu wypłacił pieniądze, oraz o jakie konkretnie kwoty i zasiłki można się teraz ubiegać.

Do tej pory podstawą skierowania - przez lekarzy ZUS osoby niepełnosprawnej, niezdolnej do samodzielnej egzystencji albo pracy - na dodatkowe badania albo obserwację w szpitalu było rozporządzenie (np. Ministra Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niezdolności do pracy). Jeżeli wnioskujący o rentę nie pojawił się na badania w szpitalu, to ZUS nie przyznawał świadczeń. Tak poważna sankcja nie powinna być wprowadzana rozporządzeniem. Dlatego od 1 stycznia 2027 r. będzie to regulowała ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. W tej chwili sankcja zawieszenia postępowania po odmowie pójścia na obserwację i badania ma rangę ustawową - sąd nie podważy sankcji powołując się na Konstytucję i argument, że takich rzeczy nie może wprowadzać rozporządzenie.

W czerwcu 2024 r. Trybunał Konstytucyjny korzystnie orzekł dla tysięcy emerytów co do ponownego przeliczenia ich zaniżonych emerytur (szacuje się, że chodzi o nawet 120 000 - 150 000 emerytów). ZUS nic nie zrobił w tej sprawie bo wyrok TK nie został opublikowany przez rząd w Dzienniku Ustaw. Od dwóch lat ZUS "obrywa" niekorzystnymi opiniami osób poszkodowanych brakiem publikacji i biernością ZUS co do przeliczania emerytur. Okazuje się, że niesłusznie obrywa. Sądy cywilne wskazują, że ZUS ma związane ręce - przed publikacją wyroku TK nie może go zastosować. Dlatego sądy przejęły funkcje ZUS-u i stosują wyrok TK. Tyle, że sądy mogą rocznie wydać do kilku tysięcy korzystnych dla emerytów wyroków, a potrzebujących interwencji prawnej są dziesiątki tysięcy.

Na świadczenie wspierające rząd kieruje znaczne środki. W 2027 r. przeznaczone na nie zostanie 12,5 mld złotych. Dla porównania zasiłek pielęgnacyjny finansowany jest w skali roku na poziomie około 2,5 mld zł. Ta dysproporcja jest uzasadniona – świadczenie wspierające otrzymują osoby z najpoważniejszymi deficytami zdrowia ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Osoby ze stopniem umiarkowanym z reguły nie otrzymują tego świadczenia. Mają za to ustawowo zagwarantowany (po spełnieniu przesłanek) zasiłek pielęgnacyjny. Wśród osób niepełnosprawnych i ich opiekunów jest wysoka świadomość różnicy między niską wartością świadczeń takich jak zasiłek pielęgnacyjny a wysoką takich jak świadczenie wspierające – stale widzę na forach internetowych częste zdanie: „Oddalibyśmy wszystkie pieniądze za zdrowie” – świadczenie wspierające w jego górnych wartościach otrzymują osoby o poważnych deficytach zdrowotnych.

Zamiast orzeczenia o niepełnosprawności ważniejsze są dokumenty potwierdzające niesamodzielność i wykluczenie osoby niepełnosprawnej. Ta nowość dotyczy zarówno świadczeń pieniężnych (tu świadczenie wspierające) jak i niepieniężnych (przykładem asystencja osobista). Oczywiście świadczenia różnią się diametralnie. Kluczowa różnica jest taka, że asystencja osobista jest świadczeniem niepieniężnym przeliczanym na godziny opieki (część niewykorzystana może przejść na okresy późniejsze - w Senacie planowana jest dyskusja, aby było to dalej niż "następny miesiąc"). Podobieństwem jest przede wszystkim to, że oba świadczenia są oparte na ocenie stopnia rzeczywistej niesamodzielności osoby niepełnosprawnej w domu i na jego zewnątrz, a nie suchych zapisach medycznych w orzeczeniu o niepełnosprawności. Orzeczenie jest tylko przesłanką startową - osoba niepełnosprawna wchodzi do starań o asystencję czy świadczenie wspierające. Ale jego przyznanie zależy już stopień niesamodzielności. Nowością dla asystencji jest uwzględnianie wprost sytuacji mieszkaniowej, barier transportowych jakie ma dana osoba niepełnosprawna i jej potrzeb/ograniczeń komunikacyjnych.

W dniu 15 września 2026 r. w Dzienniku Ustaw opublikowane zostało rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę i minimalnej stawki godzinowej w 2027 roku. Wcześniej 9 czerwca 2026 r. Rada Ministrów przyjęła propozycję wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. płacy minimalnej lub najniższej krajowej) oraz minimalnej stawki godzinowej w 2027 r., przedłożoną przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Już w październiku 2026 r. jedyną dostępną formą dla orzeczeń lekarskich z zakresu medycyny pracy będzie co do zasady forma elektroniczna. Choć okres przejściowy w zakresie cyfryzacji trwa już od jakiegoś czasu, to wciąż popełniane są w tym zakresie te same błędy.

Brak testamentu, dokument napisany na komputerze albo nieaktualne zapisy mogą mieć poważne konsekwencje. W przypadku singla majątek może odziedziczyć rodzina, nawet jeśli od lat nie utrzymuje z nią kontaktu. Jest też jeden szczególnie ważny błąd, przez który partner pozostający w nieformalnym związku może zostać całkowicie pominięty.

Nowe zasady zaliczania do stażu pracy okresów wykonywania umów zlecenia czy prowadzenia działalności gospodarczej sprawiły, że wielu pracowników sfery budżetowej uzyskało prawo do wyższych nagród jubileuszowych. W praktyce pojawiły się jednak wątpliwości, czy pracodawca powinien wypłacić świadczenie także wtedy, gdy wymagany staż został osiągnięty przed 1 stycznia 2026 r., oraz od kiedy należy liczyć termin przedawnienia roszczenia. Wyjaśniamy, jakie stanowisko zajmuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz jak problem ten ocenił sąd w jednym z pierwszych orzeczeń dotyczących nowych przepisów.

ZUS przypomina, że renta socjalna to świadczenie, którego przyznanie nie zależy od stażu pracy ani od pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Aby jednak móc ją otrzymać, należy spełnić określone warunki. Rentę socjalną mogą otrzymać osoby pełnoletnie, które stały się całkowicie niezdolne do pracy w przed ukończeniem 18 lat lub w trakcie nauki na studiach. Tego świadczenia nie otrzyma osoba tymczasowo aresztowana lub odbywająca karę pozbawienia wolności. ZUS odpowiada też na pytania ile wynosi obecnie renta socjalna i czy pobierając to świadczenie można pracować?

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje wyższa kwota zasiłku pogrzebowego – 7000 zł. W stosunku do poprzedniej kwoty wzrosła ona o 3000 zł, jednak nie każdy, kto złoży wniosek w 2026 r., otrzyma nowy zasiłek? Dlaczego? Wyjaśniamy to w artykule.

Od lutego 2026 r. trwają rządowe prace legislacyjne nad projektem nowelizacji ustawy o własności lokali. Głównym celem tej nowelizacji jest dostosowanie działalności wspólnot mieszkaniowych do zmian, jakie zaszły na rynku zarządzania wspólnotami w ciągu ostatnich 30 lat, tj. od wejścia w życie tej ustawy. Jak wyjaśnia Minister Finansów i Gospodarki (odpowiedzialny za przygotowanie projektu zmian przepisów), zmiany te są podsumowaniem zapadłego na tym tle orzecznictwa, praktyki zarządców nieruchomości, rozwoju technologii budownictwa wielorodzinnego oraz zmian w innych aktach prawnych dotyczących działalności wspólnot. Poniżej prześledzimy najważniejsze zmiany jakie przynieść ma ta nowelizacja.