Prawo

Zostały podpisane przez Prezydenta przepisy związane z usprawnieniem kontaktu pomiędzy związkami zawodowymi,a także radami pracowników z pracodawcą. To jeden z postulatów deregulacyjnych wypracowanych przez Rządowy Zespół do spraw Deregulacji utworzony przez Radę Ministrów przeszło 2,5 roku temu. Co się zmieni?

Pracownikom samorządowym pracującym w godzinach nadliczbowych nie przysługuje z tego tytułu dodatek do wynagrodzenia. MSWiA przypomniało, że za pracę w nadgodzinach przysługuje jedynie wynagrodzenie albo czas wolny. Czy będzie zmiana przepisów?

Jednym z zadań Państwowej Inspekcji Pracy jest sprawdzanie skarg kierowanych do tej instytucji. W razie potrzeby na ich podstawie PIP wszczyna odpowiednie postępowanie. Zdarza się, że skarga jest wysłana anonimowo, bez podpisu skarżącego. Czy taka skarga jest rozpatrywana?

To historyczna zmiana w polskich urzędach, która otwiera drzwi do państwowych funduszy dla tysięcy osób. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oficjalnie potwierdził pierwsze wypłaty świadczeń dla małżeństw jednopłciowych, które pobrały się za granicą. Chociaż nowe przepisy obowiązują od niedawna, do urzędów spływa coraz więcej wniosków o rejestrację związków. Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić, aby ZUS bez problemu wypłacił pieniądze, oraz o jakie konkretnie kwoty i zasiłki można się teraz ubiegać.

Do tej pory podstawą skierowania - przez lekarzy ZUS osoby niepełnosprawnej, niezdolnej do samodzielnej egzystencji albo pracy - na dodatkowe badania albo obserwację w szpitalu było rozporządzenie (np. Ministra Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niezdolności do pracy). Jeżeli wnioskujący o rentę nie pojawił się na badania w szpitalu, to ZUS nie przyznawał świadczeń. Tak poważna sankcja nie powinna być wprowadzana rozporządzeniem. Dlatego od 1 stycznia 2027 r. będzie to regulowała ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. W tej chwili sankcja zawieszenia postępowania po odmowie pójścia na obserwację i badania ma rangę ustawową - sąd nie podważy sankcji powołując się na Konstytucję i argument, że takich rzeczy nie może wprowadzać rozporządzenie.

W czerwcu 2024 r. Trybunał Konstytucyjny korzystnie orzekł dla tysięcy emerytów co do ponownego przeliczenia ich zaniżonych emerytur (szacuje się, że chodzi o nawet 120 000 - 150 000 emerytów). ZUS nic nie zrobił w tej sprawie bo wyrok TK nie został opublikowany przez rząd w Dzienniku Ustaw. Od dwóch lat ZUS "obrywa" niekorzystnymi opiniami osób poszkodowanych brakiem publikacji i biernością ZUS co do przeliczania emerytur. Okazuje się, że niesłusznie obrywa. Sądy cywilne wskazują, że ZUS ma związane ręce - przed publikacją wyroku TK nie może go zastosować. Dlatego sądy przejęły funkcje ZUS-u i stosują wyrok TK. Tyle, że sądy mogą rocznie wydać do kilku tysięcy korzystnych dla emerytów wyroków, a potrzebujących interwencji prawnej są dziesiątki tysięcy.

Przepisy nakazują sprawdzić lekarzowi, czy osoba niepełnosprawna umie się ubrać, umyć oraz czy może wyjść na zewnątrz mieszkania. Jeżeli tak, to lekarz musi ją uznać za samodzielną i niepotrzebującą stałej opieki. Wyklucza to możliwość przyznania pkt 7 we wskazaniach do orzeczenia o niepełnosprawności (stopień znaczny). Sprawdzenie dotyczy zdolności faktycznej, a nie stanu zdrowia. Ta procedura wynika z rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Do redakcji Infor.pl docierają informacje z całej Polski o nagminnym odbieraniu przez WZON i PZON pkt 7. Nie wynika to w naszej ocenie ze zmian w prawie w ostatnich kilkunastu miesiącach. To prawdopodobnie efekt przyjęcia przez PZON-y restrykcyjnej wykładni i skrajnie niekorzystnej dla osób niepełnosprawnych przepisów obowiązujących od dekad. Odebranie pkt 7 oznacza, że osoba niepełnosprawna nie wymaga ciągłej opieki, a jej opiekun nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego (w 2026 r. 3386 zł miesięcznie - podwyżka o 99 zł do 2025 roku (3287 zł). Problem dotyczy przede wszystkim dzieci autystycznych, które w wieku 4-6 lat otrzymywały czasowo pkt 7, a przy ponownym stanięciu na komisji PZON w wieku np. 8 lat są pozbawiane pkt 7 - rodzice nie rozumieją jak to możliwe przy niezmienionym stanie zdrowia ich dziecka. Odpowiedź jest bardzo prosta - Wasze dzieci umieją się w wieku 8 lat samodzielnie ubrać i wykąpać, a kiedy miały 4 lata orzecznicy przyjmowali, że wymagają Waszej pomocy.

Jeszcze kilka lat temu urzędnicy kontrolowali firmy niemal "na oślep". Dziś ZUS drastycznie ograniczył liczbę wizyt, ale ich skuteczność wzrosła do niespotykanego dotąd poziomu. Inspektorzy bezbłędnie typują podmioty, w których dochodzi do uchybień. Sprawdź, jakie ukryte narzędzia pomagają im w namierzaniu firm i jakie błędy kosztowały przedsiębiorców aż 373 miliony złotych.

Już w październiku 2026 r. jedyną dostępną formą dla orzeczeń lekarskich z zakresu medycyny pracy będzie co do zasady forma elektroniczna. Choć okres przejściowy w zakresie cyfryzacji trwa już od jakiegoś czasu, to wciąż popełniane są w tym zakresie te same błędy.

Jedynie do 17 października 2026 r. lekarze medycyny pracy będą mogli wystawiać kandydatom do pracy i pracownikom orzeczenia lekarskie w formie papierowej. Od 18 października 2026 r. w przypadku takich orzeczeń dopuszczalna będzie tylko forma elektroniczna. Pracownik otrzyma swoje dokumenty za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta.

W sytuacji, gdy wartość relacji państwowego długu publicznego przekroczy określoną kwotę w stosunku do PKB – ustawa o finansach publicznych zobowiązuje Radę Ministrów do uruchomienia tzw. procedury ostrożnościowej, która jest równoznaczna m.in. z brakiem podwyżek wynagrodzenia pracowników państwowej sfery budżetowej w projekcie ustawy budżetowej na kolejny rok. Jak zatem przedstawia się aktualnie państwowy dług publiczny i jakie założenia w zakresie podwyżek wynagrodzenia pracowników budżetówki przyjęto w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027, który w dniu 29 września br. został przyjęty przez Radę Ministrów?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca oczywiście emerytury i renty, ale także dodatki do tych świadczeń. Ile wynoszą te dodatki w 2026 roku i kto ma do nich prawo? Jakie kwoty dodatków obowiązują do końca lutego i po waloryzacji od 1 marca 2026 roku? Wskaźnik waloryzacji emerytur i rent wyniesie w 2026 roku 105,3 procent - czyli emerytury, renty i dodatki do tych świadczeń wzrosły o 5,3%.

Teza, że masowe pozwy konsumentów nie mogą doprowadzić banku do upadłości, nie wytrzymuje zderzenia z faktami. Najlepszym dowodem jest Getin Noble Bank, objęty przymusową restrukturyzacją we wrześniu 2022 r. – w dużej mierze z powodu ryzyka prawnego kredytów frankowych. Dziś sektor bankowy mierzy się nie z jednym, lecz z kilkoma ryzykami naraz: końcówką sporów frankowych, masowymi sprawami o sankcję kredytu darmowego i – potencjalnie – sporami o WIBOR. Nakładają się one na kurczącą się poduszkę dochodową banków: stopy są o 2 pkt proc. niższe niż wiosną 2025 r., a CIT dla banków wzrósł do 30%. To scenariusz, którego nie wolno bagatelizować.

Uznanie za niegodnego dziedziczenia i wydziedziczenie mają podobne skutki i zdarza się, że są mylone. Trzeba jednak wiedzieć, iż to odmienne instytucje prawa spadkowego. Czym się różnią? Jakie są aktualne przepisy?

Za śmierć jednego człowieka na Trasie Łazienkowskiej sąd wymierzył 20 lat więzienia. Za śmierć trzyosobowej rodziny na autostradzie A1 oskarżonemu grozi najwyżej osiem. Takie zestawienie budzi gniew i trudno się temu dziwić. Tyle że sąd w Piotrkowie Trybunalskim nie będzie miał tu wyboru. Wyrok z lipca 2026 r. w sprawie Łukasza Ż. wiele osób przyjęło z ulgą. Może po raz pierwszy od dawna ktoś, kto zabił na drodze, usłyszał karę, którą opinia publiczna uznała za adekwatną. W sprawie Sebastiana M. nastroje są odwrotne. Prokurator zażądał ośmiu lat, czyli maksimum, a w komentarzach i tak przeważa przekonanie, że to za mało. Rozumiem te emocje. Jako adwokat muszę jednak powiedzieć wprost, że różnica między tymi sprawami nie bierze się z tego, że jeden sąd był surowy, a drugi okaże się pobłażliwy. Bierze się z przepisów, które w obu sprawach są po prostu inne.

Piątek 9 października 2026 r. miał być dniem ataków na szkoły w całej Polsce. Tak przynajmniej głosiły wiadomości, które w ostatnich dniach krążyły w komunikatorach uczniów i na grupach rodziców, wraz z nagraniami zamaskowanych nastolatków z nożami. Część samorządów odwołała lekcje, policja sprawdziła ponad dziesięć tysięcy placówek, a wielu rodziców zastanawiało się, czy posłać dzieci do szkoły. Istnienia zorganizowanego wyzwania nie potwierdzono. Realni są jednak autorzy gróźb, czyli co najmniej dziesięciu zatrzymanych, w większości nieletnich, i realne jest tło, na którym się pojawili: atak w Ostrołęce, w którym 19-latek ranił dziewięć osób, i atak w Leszczydole-Nowinach, w którym 15-latek zabił szkolną woźną. Co grozi tym, którzy zapowiadają kolejne ataki? Więcej, niż się wydaje im samym i często także ich rodzicom.

Frankowicze uzyskują prawomocne wyroki zasądzające od syndyka masy upadłości Getin Noble Banku (GNB) zwrot kosztów procesu, a mimo to należności te nie są wypłacane. Nie oznacza to jednak, że syndyk ignoruje prawomocne orzeczenia. W odniesieniu do kosztów zasądzonych w sprawach wszczętych przez kredytobiorców brak bieżącej wypłaty kosztów procesu wynika z zasad dotyczących upadłości banku. Syndyk jest związany ustawową kolejnością zaspokajania należności i nie może wypłacić kosztów procesu przed należnościami korzystającymi z pierwszeństwa, w tym przed kosztami przymusowej restrukturyzacji poniesionymi przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

W ciągu dwóch dni na Mazowszu doszło do dwóch ataków nożem w szkołach. W środę w Ostrołęce 19-latek ranił dziewięć osób, a w jego plecaku znaleziono ładunek wybuchowy. W czwartek w Leszczydole-Nowinach pod Wyszkowem 15-latek śmiertelnie ranił 37-letnią woźną. Wstrząs jest zrozumiały, podobnie jak pytania, które od razu pojawiły się w przestrzeni publicznej. Czy sprawcy byli poczytalni? Czy 15-latek w ogóle poniesie karę, skoro jak piszą internauci „posiedzi w poprawczaku do osiemnastki”? Odpowiedź polskiego prawa jest znacznie surowsza, niż się powszechnie sądzi. Jest też bardziej złożona. Warto ją przedstawić spokojnie, zanim emocje zastąpią fakty.

Pracodawcy zyskają narzędzie umożliwiające im weryfikację kwalifikacji nie tylko pracowników, ale i kandydatów do pracy. W ramach deregulacyjnych zmian przepisów zostanie stworzona podstawa prawna umożliwiająca im współpracę w tym zakresie z uczelniami. To rozwiąże istniejący od lat problem.

Ośrodki pomocy społecznej mogą wypłacać zasiłki celowe na m.in. na pokrycie kosztów pogrzebu. Uzyskanie takiego świadczenia wymaga jednak spełnienia kilku kryteriów. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują szczegółowe wymogi w tym zakresie. Kto zatem i jak może uzyskać zasiłek z MOPS?

W kwietniu 2027 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw, której celem jest uruchomienie nowego bezpłatnego i ogólnodostępnego Portalu Danych o Obrocie Mieszkaniami (inaczej zwanego „Portalem DOM”), który ma umożliwić każdemu zainteresowanemu dostęp do cen transakcyjnych mieszkań i domów w Polsce (również tych z rynku wtórnego) – ułatwiając tym samym podjęcie świadomej decyzji o zakupie mieszkania czy domu. Czy „dostęp do wiarygodnych i aktualnych danych o cenach transakcyjnych nieruchomości”, które pochodzić będą m.in. z aktów notarialnych – będzie zatem sprowadzał się do możliwości identyfikacji ceny, po której została nabyta i sprzedana konkretna nieruchomości?

Dziś czwarty, ostatni dzień aktualnego posiedzenia Sejmu. Jakimi projektami zajmą się posłowie? Gdzie oglądać transmisję online?

Pomysł, który wywołał polityczną burzę, doczekał się reakcji prezesa ZUS. Liwiusz Laska nie tylko odniósł się do propozycji uzależnienia wieku emerytalnego kobiet od liczby urodzonych dzieci, ale wskazał także, dlaczego takie rozwiązanie może budzić poważne zastrzeżenia. W rozmowie poruszył również kwestię podwyżek w ZUS i ujawnił nowe informacje o współpracy z PIP oraz KAS.

Koalicja Obywatelska umacnia się na pozycji lidera na polskiej scenie politycznej, ale najnowsze badanie IBRiS dla „Rzeczpospolitej” przynosi też sensacyjne rozstrzygnięcia. Jeden z dotychczasowych koalicjantów rządowych zaliczył spektakularne tąpnięcie i znalazł się na granicy politycznego niebytu. Na prawicy z kolei trwa bezwzględna walka, w której tradycyjny lider gwałtownie traci dystans do rosnących w siłę rywali.

Osoby posiadające spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie mogą skorzystać z umowy dożywocia. Jak podkreślają notariusze, prowadzi to do zawierania przez seniorów zbliżonych umów, które jednak nie zapewniają tak silnej ochrony.