Sprawy rodzinne

Urzędy rzadko same informują o tych przywilejach, a ich nieznajomość słono kosztuje. Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mają pełne prawo do szerokiego katalogu ulg pracowniczych, zasiłków z MOPS oraz ogromnych dotacji celowych. Czy wiesz, ile wynosi teraz dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych i jakie warunki musisz spełnić w pracy?

To, że 200 000 osób niepełnosprawnych dostało decyzję o punktach we WZON, nie ma znaczenia. Bo większa część z nich wylądowała poniżej 70 punktów, co wyklucza pójście z WZON do ZUS i złożenie wniosku o świadczenie wspierające. Na 10 czerwca 2026 r. decyzje WZON o punktach otrzymało m.in.: 15 062 osób (stopień lekki), 195 120 osób (stopień umiarkowany), 489 919 osób (stopień znaczny). Tak wygląda podział osób, które: 1) od 1 stycznia 2024 r. stanęły przed komisją WZON oraz 2) otrzymały decyzję ustalającą liczbę punktów w skali 0–100 (poziom potrzeby wsparcia). Zaskakuje liczba prawie 200 000 osób ze stopniem umiarkowanym, które udały się do WZON, a dla których świadczenie wspierające nie jest (z definicji) przeznaczone. Zakładam, że większość z tych osób ma decyzje poniżej 70 punktów i świadczenia z ZUS nie otrzymała (nawet nie składali wniosków). W artykule pokazuję (od strony prawnej), dlaczego tak się stało.

To potężny problem społeczny, który w 2026 roku dotyka setek tysięcy polskich rodzin. Gdy ojciec unika łożenia na utrzymanie własnego dziecka, zdesperowane matki często decydują się na krok, który w świetle prawa obraca się przeciwko nim. Jak zatem skutecznie i legalnie walczyć z alimenciarzem?

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiło projekt rozporządzenia, które ma postawić sprawę usług opiekuńczych w kraju na twardych fundamentach. Zamiast dotychczasowych ogólników, pojawią się konkretne zakresy obowiązków, zasady bezpieczeństwa dla podopiecznych oraz rygorystyczne kontrole. Czy te przepisy przyniosą stabilizację w sektorze opieki długoterminowej i czy poradzą sobie z nimi lokalne urzędy? Analizujemy założenia proponowanych zmian, które miałyby obowiązywać już od sierpnia 2026 r.

Został ostatni dzień na wniosek o świadczenie wychowawcze z ZUS na nowy okres świadczeniowy. Osoby, które nie zdążą złożyć wniosku o 800+ na czas, stracą prawo do świadczenia za czerwiec 2026 r. Otrzymają je od miesiąca złożenia wniosku bez wyrównania.

Osoby niepełnosprawne wskazują na konieczność nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych. W art. 16 tej ustawy miałby się pojawić przepis mówiący, że zasiłek pielęgnacyjny ma wartość dodatku pielęgnacyjnego. Chodzi tu o bieżącą wartość dodatku pielęgnacyjnego. Taka konstrukcja przepisów oznacza coroczną waloryzację i podwyżkę zasiłku pielęgnacyjnego.

Dla osób niepełnosprawnych obecna sytuacja to dyskryminacja. Polega na tym, że nie ma nie tylko podwyżki zasiłków dla stopnia umiarkowanego niepełnosprawności, ale i takich świadczeń jak dopłaty PFRON do zakupu samochodu (jest pomoc przy doposażeniu samochodów dla stopnia umiarkowanego, dopłaty do kupna tylko dla stopnia znacznego). Zmniejsza się znaczenie świadczeń dla osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Np. zasiłek pielęgnacyjny z MOPS nie będzie waloryzowany aż do 2028 r. (według odpowiedzi na interpelacje złożone w Sejmie).

Wnioski o przyznanie punktów (poziom potrzeby wsparcia) złożone w 2024 r. i 2025 r. WZON rozpatrywały z często 1,5 rocznym opóźnieniem. Nie powodowało to protestów osób niepełnosprawnych i opiekunów bo za ten okres (nawet 1,5 roku) ZUS wypłacał wyrównanie. Dla wniosków złożonych we WZON w 2026 r. wyrównania za 1,5 roku opóźnienia urzędników (bo przecież winna nie jest osoba niepełnosprawna) wyniosą 0 zł. Tak, nie jest to błąd w artykule - 0 zł.

PFRON reaktywował zamknięta wypożyczalnię sprzętu dla osób niepełnosprawnych. Osoby te wypożyczą sprzęt, a następnie zatrzymają za darmo. Tak samo będzie ze sprzętem, który został wypożyczony przed końcem 2025 r. (moment zamknięcia wypożyczalni. Obie grupy osób niepełnosprawnych za darmo otrzyma wyroby medyczne z likwidowanej wypożyczalni PFRON dla osób niepełnosprawnych. Cały proces ma się zakończyć do końca 2028 r. Na zakup sprzętu dla niej wydano 95 mln zł. Dziś ten sprzęt jest wart około 22 mln zł. Przy czym należy pamiętać, że w kwocie tej nie ma sprzętu wartego poniżej 10 000 zł - został on jednorazowo zamortyzowany.

Źródłem straty dla osób niepełnosprawnych jest zaprzestanie wypłaty przez ZUS wyrównań za okres rozpatrywania przez WZON wniosków dających finalnie świadczenie wspierające. Świadczenie wspierające wymaga "przejścia" dokumentów przez dwie instytucje - WZON, a następnie ZUS. W 2024 r. i 2025 r. prawo przyjmowało, że za okres "parkowania" dokumentów we WZON należy się równowartość świadczenia wspierającego. Miało to zachęcić osoby niepełnosprawne i ich opiekunów do przejścia z "systemu świadczeń pielęgnacyjnych" na nowy typ świadczenia. Decyzje WZON o punktach otrzymało już przeszło 800 000 osób. I ZUS zakończył okres "promocji" w świadczeniu wspierającym - nie jest ono wypłacane za okres od dnia złożenia wniosku, a od dnia określonego w decyzji przez WZON, który w praktyce odpowiada dacie badania sprawności osoby niepełnosprawnej.

List do redakcji Infor.pl: "Pani psycholog, patrząc na mnie, zapytała „jak u dziecka z koncentracją i skupieniem uwagi?” Kuriozum tego jest takie, że pytała mnie o to w momencie, jak syn czołgał się po podłodze i „polował na zombie”". Taki obraz komisji w PZON przekazał nam czytelnik. Od roku Infor.pl otrzymuje listy od rodziców, których dzieci mają odbierany pkt 7 albo pkt 8 z orzeczenia o niepełnosprawności. Wszystkie listy napisały matki, oburzone procedurą stosowaną przez PZON wobec ich dzieci. Dziś publikujemy list ojca.

Śmierć bliskiej osoby wiąże się nie tylko z przeżywaniem żałoby, ale także z koniecznością dopełnienia różnych formalności, z których organizacja pogrzebu to dopiero początek. Do czego ma prawo rodzina po śmierci bliskiego? O czym powinno się pamiętać?

ZUS ma za mało lekarzy orzeczników. Sposobem odciążenia lekarzy jest wprowadzenie do pracy przy komisjach orzeczniczych asystentów medycznych. Co mają robić? Przejąć od lekarzy wszystkie czynności techniczne przy wydawaniu orzeczenia dla np. osoby niepełnosprawnej. Ponieważ mogą asystować przy osobistych czynnościach medycznych osoba badana może się nie zgodzić na asystenta.

Odrzucenie spadku jest pozornie prostą decyzją. W praktyce jednak spotykam się z sytuacjami, w których spadkobierca jest przekonany, że skutecznie odrzucił spadek, a mimo to odpowiada za długi spadkowe albo dowiaduje się, że jego oświadczenie nie wywołało żadnych skutków. W jakich zatem sytuacjach odrzucenie spadku jest nieskuteczne? Na co trzeba uważać, by uniknąć kosztownego błędu?

„Zamierzam ubiegać się o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Ile czasu jest ważne wydane przez lekarza zaświadczenie? Jak wygląda procedura” – pyta Czytelniczka.

Kwota 13 059 zł podana w tytule to wartość świadczenia wspierającego za 3 miesiące (3 x 4353 zł). W tej historii mechanizm, który sprawił kłopoty rodzinie osoby niepełnosprawnej, był prosty. W ustawie o pomocy społecznej świadczenie wspierające wlicza się do dochodu osoby niepełnosprawnej. Osoba niepełnosprawna otrzymuje 4353 zł (za 95 - 100 punktów), a jej rodzina musi zacząć płacić za usługi, które do tej pory osoba niepełnosprawna otrzymywała za darmo z uwagi na niskie dochody i trudną sytuację zdrowotną. Tak wysokie świadczenie jak 4353 zł powoduje paradoks - w praktyce prowadzi do odcięcia od bezpłatnych świadczeń opiekuńczych z MOPS. Rodzina opisana w artykule nagle musiała płacić pełne stawki za usługi opiekuńcze dla 98-latki. Dodatkowo pojawiły się inne wydatki niż 6000 zł miesięcznie za usługi opiekuńczych od MOPS. Prawdopodobnie - po zsumowaniu wszystkich - łączne koszty opieki całkowicie niesamodzielnej osoby niepełnosprawnej przekroczyły wartość świadczenia 4353 zł.

Fora internetowe osób niepełnosprawnych zalane są informacjami o zaprzestaniu w 2026 r. (w porównaniu do lat poprzednich) przez ZUS wypłaty wyrównań w świadczeniu wspierającym. Większa część osób wiąże to z nowelizacją przepisów. Nie było takiej na 2026 r. ZUS powołuje się na art. 5 jednej ustawy wprowadzony pod koniec 2024 r. Można w drodze wykładni systemowej wyprowadzić z niego podstawę do blokady wyrównań przez ZUS. Ale jednocześnie ZUS ignoruje art. 26 ust. 2 innej ustawy, który nakazuje wprost (bez wykładni systemowej) wypłatę tych pieniędzy. Wysokość zależy od tego ile miesięcy upłynęło między datą złożenia wniosku (od tej daty liczy się wyrównanie) a datą przyznania punktów przez WZON (jest podana w decyzji WZON - przykład na skanie dokumentu poniżej). Np. dla 6 miesięcy wyrównania wynoszą 4 752 zł (6 miesięcy × 792 zł świadczenia wspierającego za 70 punktów), 7 128 zł (6 miesięcy × 1 188 zł), 9 498 zł (6 miesięcy × 1 583 zł), 14 250 zł (6 miesięcy × 2 375 zł), 21 372 zł (6 miesięcy × 3 562 zł), 26 118 zł (6 miesięcy × 4 353 zł). Tyle byłoby pieniędzy za 6 miesięcy rozpatrywania wniosku, gdyby ZUS nie zablokował tych pieniędzy w 2026 r.

Dnia 1 czerwca 2026 r. rozpoczął się nowy okres świadczeniowy dla 800+. Potrwa do 31 maja 2027 r. Co zmieniło się dla obywateli Ukrainy?

Pełnomocniczka rządu ostrzega osoby z niepełnosprawnościami przed nieuczciwymi ofertami dotyczącymi świadczenia wspierającego. Pośrednicy żądają wysokich opłat za pomoc, a niektórzy obiecują nawet pewne uzyskanie punktów. Na co trzeba szczególnie uważać?

Jest grupa rodziców, którzy niezależnie od świadczenia 800 plus mogą liczyć również na inne wsparcie w ponoszeniu kosztów związanych z wychowaniem dzieci. Chodzi o osoby uprawnione do dodatku dyferencyjnego, czyli wyrównania między różnic w wysokościach zasiłków. Najwięcej skorzystają rodziny, w których jest pełnoletni uczeń i student.

Mianem komfortki określa się pomieszczenie dla osób dorosłych ze szczególnymi potrzebami w którym znajduje się przewijak/leżanka. Taka odpowiednio wyposażona przestrzeń powinna się znajdować obowiązkowo w niektórych nowobudowanych budynkach mając na względzie funkcje tych miejsc. Jak sytuacja wygląda obecnie?

W sprawie opisanej w artykule możliwe jest tylko kupno nowego okna. Bezsens pomocy z MOPS polega na tym, że przyznał 500 zł zasiłku, ale na naprawę okna. A to trzeba wymienić na nowo. I potrzeba jest cztery razy tyle pieniędzy. Sytuacja osoby potrzebującej jest taka, że nie będzie miała środków na wymianę okna (przeszło 2000 zł). Pokazuje to absurdalność pomocy MOPS - nie ma służyć rozwiązywaniu problemów w sposób zmieniający życie ludzi korzystających z pomocy społecznej. Priorytetem jest równe rozdzielenie niewielkimi kwotami środków na jak największą liczbę beneficjentów tak, aby było "sprawiedliwie".

Od 1 stycznia 2027 r. nowy art. 85i reguluje zasady nieodpłatnego dostępu ZUS do dokumentacji medycznej podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych. Jest to ważne w połączeniu z e-wizytami, które wchodzą do praktyki ZUS w 2027 r. ZUS bowiem już za pół roku będzie mógł przy obecności pacjenta online (kamerka internetowa) przeprowadzić jego badanie na potrzeby wydania orzeczenia i sam uzupełnić dokumentację zwracając się do naszego szpitala albo przychodni (także do lekarza prowadzącego indywidualną praktykę).

Czy rodzic, który zabiera dziecko na wakacyjny wyjazd ma obowiązek zapłacić alimenty w pełnej wysokości? To pytanie pojawia się co rok w okresie wakacji i ferii zimowych. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie pozostawiają wątpliwości.

Wakacje to okres częstych wyjazdów dzieci, czasami również z innymi osobami niż rodzice. Dzieci, które wyjeżdżają z babcią, dziadkiem, ciocią, wujkiem czy innymi osobami, muszą mieć ze sobą upoważnienie. Rodzice przygotowują takie pismo i najlepiej, aby podpisali je wspólnie. Pobierz i wydrukuj gotowy wzór.