NSA

Zgodnie z ogólnymi zasadami odwoływania darowizn – darowiznę już wykonaną, można odwołać w przypadku dopuszczenia się, przez obdarowanego, rażącej niewdzięczności względem darczyńcy. Zgodnie z orzecznictwem NSA, okazuje się, że tak ową rażącą niewdzięcznością, która stanowi podstawę do odwołania darowizny – może być również niedostarczenie obdarowanemu dokumentu (sprawozdania w zakresie tego, na jaki cel zostały przeznaczone pieniądze), który umożliwia mu spełnienie swego prawa do odliczenia darowizny od podstawy opodatkowania. Mowa o darowiźnie przekazanej na rzecz Kościoła, z której – na powyższej podstawie – darczyńca (a nawet jego spadkobiercy) może (lub odpowiednio – mogą) się „wycofać”.

Twoja mama ma orzeczenie o niepełnosprawności (stopień znaczny). Choroba jest bardzo poważna i mama waży 30 kg. Przychodzi pracownik MOPS. Daje mamie albo Tobie do wypełnienia ankietę. Przeprowadza wywiad środowiskowy. I MOPS uznaje, że z mamą nie jest tak źle. Twoja mama jest według MOPS całkiem sprawna. Bo np. da radę przejść sama z pokoju do łazienki. Albo sama (choć z trudem i niezgrabnie) zrobi herbatę. W konsekwencji nie ma uzasadnienia, żebyś się opiekował mamą w wymiarze uzasadniającym przyznanie starego świadczenia pielęgnacyjnego (w 2026 r. 3287 zł miesięcznie). Zastanawiasz się. Pracownik MOPS nie jest lekarzem. I właśnie podważa zapisy orzeczenia o niepełnosprawności, które trzymasz w dłoni. Ankietą (mama odpowiadała na pytania, co może sama zrobić) oraz wywiadem środowiskowym. Ten opis to dzień codzienny rodzin z osobami niepełnosprawnymi. Jest to problem w całej Polsce. Pracownicy MOPS przyjmują interpretację prawa, że mają prawo uzupełniać treść orzeczenia o niepełnosprawności pod kątem sprawdzenia samodzielności Twojej mamy. W efekcie w aktach sprawy są jednocześnie: orzeczenie o niepełnosprawności z wskazaniem ciężkiego stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz ustalenia MOPS, że pomimo orzeczenia osoba ta jest samodzielna (z niewielkimi ograniczeniami). Pracownicy MOPS nie są winni tej sytuacji - od lat są szkoleni do interpretacji prawa, że ich zadaniem jest "ukonkretnić" i "sprawdzić" orzeczenie o niepełnosprawności w warunkach domowych osoby niepełnosprawnej. Pomimo tego, że pracownicy MOPS nie są lekarzami są szkoleni do wydawania ocen medycznych, czy dana osoba niepełnosprawna wymaga opieki, czy nie. Pracownicy robią to przy pomocy prostych testów sprawnościowych - "Czy niepełnosprawny chodzi sam po mieszkaniu?", Czy zrobi sobie kromkę chleba", "Czy się sam ubierze?". Tymczasem sędziowie NSA mówią "Tak nie wolno. Nie macie prawa w ten sposób podważać ustaleń lekarzy zawartych w orzeczeniach o niepełnosprawności".

„Stare” świadczenie pielęgnacyjne może otrzymać osoba niepełnosprawna ze stopniem umiarkowanym niepełnosprawności (oczywiście jako opiekun). Osoba ta może bowiem podjąć pracę, a warunkiem otrzymania tego świadczenia była sytuacja, kiedy opiekun dokonywał wyboru: 1) będę pracował albo 2) będą opiekunem osoby niepełnosprawnej. Wniosek? Opiekunem osoby niepełnosprawnej ze znacznym stopień niepełnosprawności, nie może być inna osoba niepełnosprawna (stopień umiarkowany albo lekki), która nie może pracować (potencjalnie). Jeżeli jednak osoba niepełnosprawna może pracować, to hipotetycznie może otrzymać status opiekuna i świadczenie pielęgnacyjne (stare).

Rezygnacja z pracy, by zająć się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie zawsze otwiera drogę do świadczenia pielęgnacyjnego. Są pewne zasadnicze elementy, które należy bezwzględnie spełnić. Czas, obecność, dyspozycyjność a fakt opieki - kluczowy jest ścisły i bezpośredni związek między jednym a drugim. Najnowsze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego precyzyjnie wskazuje, na co organy i sądy muszą zwracać uwagę, rozpatrując takie wnioski. Decyzja w tej konkretnej sprawie kobiety opiekującej się niewidomym mężem odsłania granicę między realną pomocą rodzinną a uprawnieniem do świadczenia. Sprawa może zaskoczyć wielu.

Umowa dożywocia jest odpłatnym zbyciem nieruchomości. Tak zgodnie twierdzą sądy i organy skarbowe. Dla zbywcy oznacza to jednak zaskakującą korzyść: nawet jeśli przekazuje nieruchomość przed upływem pięciu lat od jej nabycia, nie zapłaci podatku dochodowego, bo przy dożywociu nie da się ustalić ceny transakcji wymaganej przez przepisy. Nabywca nie ma już tyle szczęścia: PCC w wysokości 2 proc. wartości rynkowej nieruchomości jest nieuchronny, a małżeństwo czy pokrewieństwo ze zbywcą nie dają żadnej ulgi. Taki stan rzeczy potwierdzają też nowe interpretacje.

Wybór niewłaściwego kanału elektronicznego nie może decydować o utracie prawa do sądu – uznał Naczelny Sąd Administracyjny. Przełomowe postanowienie podważa formalistyczne podejście do składania skarg i może istotnie zmienić praktykę kancelarii oraz organów podatkowych.

Czy przycięcie gałęzi może oznaczać konieczność wszczęcia postępowania i wymierzenia wielotysięcznej kary? Taka sytuacja miała miejsce w Łodzi i znalazła swój finał w wyroku NSA. To ważny punkt odniesienia dla każdej jednostki samorządu terytorialnego, która sprawuje funkcję organu ochrony przyrody.

Problem odpowiedzialności za stan techniczny balkonów w budynkach wielorodzinnych od lat generuje spory pomiędzy właścicielami poszczególnych lokali a wspólnotami mieszkaniowymi. Czy balkon jest wyłączną własnością użytkownika, czy elementem wspólnym, za którego utrzymanie odpowiada cała wspólnota? Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w niedawnym wyroku z 23 października 2025 roku (sygn. akt II OSK 959/23) dał odpowiedź na taki dylemat, nadając kluczowe znaczenie funkcji, jaką dany element konstrukcyjny pełni w całym obiekcie. Orzeczenie to ma kolosalne znaczenie dla zarządzania nieruchomościami i przestrzegania obowiązków wynikających z Prawa budowlanego.

Organy samorządowe nie mogą ustanawiać (a cmentarze – na tej postawie) pobierać jakichkolwiek opłat, które są niezwiązane z pochówkiem zmarłych, tj. m.in. opłat za dochowanie zmarłego do już opłaconego grobu, wjazd na cmentarz i korzystanie z cmentarza – orzekł WSA w Olsztynie. WSA w Warszawie dodał do tego natomiast – ustalane przez samorządy cen grobów i płyt, opłaty za ekshumację zwłok, uprzątnięcie szczątków, przechowywanie zwłok w chłodni, udostępnienie sali do ubierania zwłok i wiele innych. NSA potwierdza w swoich wyrokach, że – organ gminy może ustalić (a cmentarz – na tej postawie) pobierać tylko takie opłaty, które są związane z pochowaniem zwłok.

Sprawa dotyczyła spółki, która stworzyła "innowacyjny model świadczenia usług opiekuńczych dla seniorów". Firma, prowadząca już wcześniej dom opieki (za uprzednim uzyskaniem zezwolenia), tym razem uruchomiła kolejny obiekt, w którym rezydowało 25 osób w wieku 75-101 lat - bez owej decyzji wojewody. Seniorzy, będący tam najemcami mieszkań, mieli formalnie korzystać z opieki w "miejscu swojego zamieszkania", a nie w placówce. Co na to Wojewódzki i Naczelny Sąd Administracyjny?

Niejeden właściciel nieruchomości zmagał się już na pewno z usuwaniem drzew (lub krzewów) z jego nieruchomości na wniosek właściciela urządzeń przesyłowych służących do doprowadzania energii elektrycznej, z tego względu, że drzewa te (lub krzewy) – z tymi urządzeniami kolidowały (a konkretniej – zagrażały funkcjonowaniu tych urządzeń). Okazuje się, że zgodnie z najnowszym wyrokiem NSA – w takim przypadku – odszkodowanie należne od przedsiębiorstwa energetycznego, obejmuje nie tylko wartość usuniętych drzew (lub krzewów), koszty ich wycinki, ponownego zalesienia i pielęgnacji, ale również koszty odtworzenia trawnika, który – na skutek powyższych działań – uległ zniszczeniu.

Przegląd ostatnich orzeczeń sądów administracyjnych pokazuje, iż kwestia zaliczania do dochodu poszczególnych świadczeń wciąż rodzi wątpliwości. Dlaczego dochód jest tak ważny w przypadku zasiłku stałego?

Czy pracodawca może powiadomić o zakończeniu współpracy przez pracownika, czy nie narusza to jego danych osobowych? Czy jest to zgodne z RODO, z Kodeksem Pracy oraz z ustawą o ochronie danych osobowych? Sprawa trafiła na tle niniejszego zagadnienia aż do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wniosek o wznowienie postępowania ws. administracyjnej motywowany wyrokiem TK nie musi dotyczyć istoty takiej sprawy, ale może też odnosić się np. do ponownego określenia wysokości wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu - tak wynika z uchwały NSA.

MOPS wygrywają i przegrywają. Kwoty 17 000 zł - 30 000 zł. Dużo sporów o zwroty świadczenia pielęgnacyjnego. Dlaczego mamy sprzeczne wyroki sądów (na dziś WSA, czekamy na NSA)? Osoby niepełnosprawne i ich rodziny (opiekunowie) twierdzą, że nie wiedzieli o tym, będą musieli oddawać świadczenie pielęgnacyjne po przyznaniu świadczenia wspierającego. Chodzi o kwoty często między 20 000 a 40 000 zł.  Jak to możliwe, że nie wiedzieli skoro w 2023 r, każdy opiekun osoby niepełnosprawnej otrzymał pismo informacyjne w tej sprawie z MOPS?

To zła wiadomość dla osób niepełnosprawnych oraz ich opiekunów. NSA wydał niekorzystny dla nich wyrok w sprawie roszczeń MOPS o zwrot zasiłków pielęgnacyjnych, świadczeń pielęgnacyjnych i innych świadczeń. Osoby niepełnosprawne i opiekunowie mogą stracić od 3500 zł do nawet 90 000 zł. Bo w czasie pandemii nie zanieśli nowego orzeczenia o niepełnosprawności do MOPS. Często bali się tam iść. Orzeczenia te najczęściej były kontynuacją poprzednich. Rząd przedłużył ważność "starych" orzeczeń o niepełnosprawności. Ale jeżeli ktoś jednak uzyskał "nowe" orzeczenie, to powinien je donieść do MOPS. Wyszło to dopiero teraz i dało MOPS pretekst do żądania zwrotu od opiekunów nawet 90 000 zł. Podstawa roszczenia: "Orzeczenie "nowe" było, ale w MOPS go nie okazano."

Jest komunikat Poczty Polskiej w sprawie wykazu osób zwolnionych z abonamentu RTV 2025 r. Są to m.in.: wiek 75 i 60 lat, renta, zasiłki, niepełnosprawność. Można jeszcze korzystać z 10% zniżki za opłatę abonamentu RTV, jeśli nie i brak rejestracji odbiornika to niestety kara finansowa jest taka: trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika.

Nawet rażące naruszanie obowiązku alimentacyjnego i innych obowiązków rodzinnych nie jest równoznaczne z całkowitym zwolnieniem z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt rodzica w domu pomocy społecznej – uznał Naczelny Sąd Administracyjny.

Dla osób, które nie spełniają wymaganych warunków do uzyskania renty przepisy przewidują specjalny tryb ubiegania się o świadczenie. Wprawdzie decyzja Prezesa ZUS ma charakter uznaniowy, jednak jej granice są restrykcyjnie określone przez przepisy.

Fiskus wygrał spór o dokumentowanie pożyczek otrzymanych od najbliższej rodziny – wynika z wyroku NSA z dnia 3.12.2024 r., o sygn. akt III FSK 512/23. Jego skutki mogą być „opłakane” dla wielu podatników, którzy zaciągnęli pożyczki u najbliższej rodziny, pieniądze otrzymali w gotówce i samodzielnie dokonali ich wpłaty na własne rachunki bankowe. Jeżeli taka pożyczka przekracza kwotę 36 120 zł – mogą nie uniknąć opodatkowania 20 proc. sankcyjnym podatkiem od jej wartości.

Administrator danych nie może wyręczać się pracownikiem w ustalaniu sposobów zabezpieczenia danych - NSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa Sądu Rejonowego w Zgierzu od wyroku WSA w Warszawie. Tym samym podtrzymał decyzję Prezesa UODO w sprawie nałożenia kary za brak odpowiednich zabezpieczeń.

Czy opiekun, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne? Jakie są aktualne przepisy? Ile aktualnie wynosi świadczenie pielęgnacyjne?

NSA wydał wyrok, w którym zmienia swoje stanowisko z 2018 roku na temat opodatkowania świadczeń przy oddelegowaniu pracownika. W najnowszym orzeczeniu NSA wskazuje, że zakwaterowanie i transport w czasie oddelegowania nie podlegają opodatkowaniu.

Przedsiębiorcy mogą pomniejszyć swoje zobowiązanie w podatku u źródła (WHT) 
o całość podatku dochodowego zapłaconego za granicą, maksymalnie do wysokości 19%, a nie tylko do wysokości określonej w umowie w sprawie unikania podwójnego opodatkowania (UPO), jak chciał tego fiskus. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 lutego 2023 r. (sygn. akt II FSK 1171/22).

Fisku zażądał od firmy natychmiastowej zapłaty 30 000 zł podatku za okres 5 lat wstecz. Przedsiębiorca wniósł o wstrzymanie wykonania tej decyzji wskazując na niebezpieczeństwo wyrządzenia tym nieodwracalnej szkody, pozbawienia go możliwości wypłacania pracownikom wynagrodzeń i dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Do jego wniosku przychylił się NSA stwierdzając, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki. To bardzo ważny wyrok dla przedsiębiorców egzemplifikujący, że to prowadzona przez przedsiębiorców, dająca miejsca pracy działalność jest dobrem wyższym wobec interesu fiskusa.