Prawa seniora

Rząd chce zreformować świadczenie wspierające. Tak wynika z dokonanego kilka miesięcy temu przeglądu. Ale zmiany postulują też osoby z niepełnosprawnościami. Wiele pomysłów dotyczy badania potrzeby wsparcia i przyznawania punktów przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON).

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że już dziś osoby w wieku 60+ stanowią ponad jedną czwartą populacji, a do 2050 r. ich udział wzrośnie do ok. 40%. Stąd też powstają liczne inicjatywy, kursy czy programy. Jednym z nich jest program „Senior w roli głównej” realizowany przez Główny Inspektorat Sanitarny (GIS). Program stanowi kompleksową inicjatywę mającą na celu poprawę zdrowia i jakości życia osób starszych w Polsce. Jego założenia zostały opracowane w oparciu o analizę sytuacji demograficznej i zdrowotnej seniorów. Co zyskają seniorzy na nowej inicjatywie?

Chociaż w 2026 roku świadczenie wspierające jest dostępne dla kolejnej grupy osób z niepełnosprawnościami, to przepisy wciąż przewidują kilka wyłączeń. Kiedy prawo do świadczenia wspierającego nie przysługuje? Czy jest szansa na zmianę przepisów?

Przedłużające się postępowanie przed wojewódzkim zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności w znaczący sposób wpływają też na sytuację opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Gdy ZUS przyzna świadczenie wspierające z wyrównaniem, to trzeba zwrócić pobierane w tym czasie świadczenie pielęgnacyjne. A jeśli opiekun chce otrzymywać świadczenie przedemerytalne, to nie zdąży zarejestrować się w urzędzie pracy.

ZUS wyjaśnia kto dostanie w 2026 roku tzw. trzynastą emeryturę, ile wyniesie to świadczenie brutto i netto. W sumie ZUS szacuje, że trzynasta emerytura trafi w tym roku do ponad 10 mln osób. Także KRUS będzie wypłacał 13. emeryturę emerytom i rencistom rolniczym. Ponadto Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskim wyjaśnia też kto wypłaci trzynastą emeryturę w przypadku tzw. renty wdowiej.

Kobiety urodzone w 1953 roku, które przeszły na emeryturę, przez lata otrzymywały świadczenia w zaniżonej wysokości. Przepis, który to sprawił, Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją RP. Potem emerytury wprawdzie przeliczono, ale... zapomniano o jednym - odsetkach. Posłowie z komisji sejmowej już podjęli kroki, które mogą niespodziewanie dopełnić portfele seniorek.

Rząd kończy już prace nad trzema nowymi rozwiązaniami, które mają odmienić życie osób starszych w Polsce. Bon senioralny, najem senioralny i nowy program dziennych miejsc pobytu to kompleksowy pakiet wsparcia, który ma zapewnić seniorom bezpieczeństwo, lepsze warunki mieszkaniowe i codzienną opiekę. Minister Marzena Okła-Drewnowicz zapowiada, że to początek całkiem nowej jakości w polityce senioralnej.

Seniorzy przyzwyczaili się już do dodatkowych świadczeń – trzynastej i czternastej emerytury – i liczą, że w 2026 roku również je otrzymają. Jednak nie jest pewne, czy rząd zdecyduje się na ich utrzymanie. Dotychczas te wypłaty stały się stałym elementem wsparcia dla osób starszych, wpisując się w system zabezpieczeń społecznych w Polsce. Dla wielu emerytów te dodatkowe środki są niezbędne – pozwalają pokryć podstawowe wydatki, takie jak leki, rachunki czy żywność. Ich ewentualne zniesienie byłoby dla seniorów poważnym obciążeniem finansowym. Z drugiej strony coraz więcej głosów wskazuje, że jednorazowe dopłaty nie rozwiązują kluczowych problemów seniorów – przede wszystkim ograniczonego dostępu do opieki medycznej. Czy zamiast bezpośrednich przelewów lepiej byłoby wprowadzić specjalny bon zdrowotny, który seniorzy mogliby wykorzystać na badania, leczenie czy rehabilitację? To pytanie, które wciąż pozostaje bez odpowiedzi.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dokonało przeglądu stosowania przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym. Rząd widzi potrzebę zmian zasad przyznawania świadczenia. W dokumencie nie ma jednak zbyt wielu szczegółów. Czy jest szansą na reformę?

Jeśli Ty lub twoi bliscy potrzebujecie towarzystwa, pomocy w załatwianiu spraw czy po prostu kogoś, z kim można wyjść z domu – to idealna okazja. Sprawdź, kto może skorzystać i na czym polega pomoc asystenta dla seniora czy dla osób z niepełnosprawnością. Jest to całkowicie darmowe!

W ciągu 2026 roku ma wejść w życie ustawa o bonie senioralnym. Głównym celem tej ustawy ma być wsparcie finansowe osób aktywnych zawodowo w zapewnieniu opieki nad członkami ich rodzin - seniorami w wieku 75 lat lub więcej. Projekt tej ustawy – przygotowany przez Ministra ds. Polityki Senioralnej - jest obecnie na finiszu rządowych prac legislacyjnych (obecnie na etapie Stałego Komitetu Rady Ministrów) i nie został jeszcze wniesiony do Sejmu. Najnowszy projekt tej ustawy (z 12 grudnia 2025 r.) przewiduje, że przepisy dot. bonu senioralnego wejdą w życie życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Zatem ustawa ta najprawdopodobniej wejdzie w życie w ciągu bieżącego roku - być może już w I połowie 2026 roku.

Znamy już oficjalną kwotę renty socjalnej, która będzie obowiązywała od 1 marca 2026 r. To ważna informacja dla osób pobierających świadczenia wspierające. Od wysokości renty zależy bowiem kwota świadczenia z ZUS. Jakie wsparcie będzie można otrzymać?

Zdrowie stóp ma bezpośredni wpływ na jakość życia, szczególnie wśród osób starszych oraz z niepełnosprawnościami, które często borykają się z ograniczoną mobilnością i zwiększonym ryzykiem poważnych schorzeń. Problemy te mogą nie tylko powodować dyskomfort, ale także prowadzić do poważniejszych powikłań, ograniczając samodzielność codziennego funkcjonowania i poruszania się. Świadomość tego wpłynęła na uruchomienie programu podologicznego dla seniorów i OzN. AKTUALIZACJA na dzień 17.02.2026 r. - niestety miejsca w Krakowie są już wyczerpane, ale warto śledzić czy w innych gminach nie obowiązują podobne programy, czy też nie będzie nowej edycji na 2026-2027.

W jednej z polskich gmin funkcjonuje program "CZYSTY DOM", oferujący darmowe usługi sprzątania dla wybranych grup społecznych. W ramach programu beneficjenci mogą liczyć na kompleksowe sprzątanie mieszkania wykonane przez profesjonalną ekipę - obejmuje to mycie okien, czyszczenie łazienek, mycie podłóg oraz szereg innych prac porządkowych. Usługa jest całkowicie bezpłatna dla uprawnionych osób. Termin składania zgłoszeń jest ograniczony - program obowiązuje jedynie do 31 marca 2026 roku.

Ile czasu ma Zakład Ubezpieczeń Społecznych na wydanie orzeczenia? Czy aktualne przepisy określają w tym zakresie jakieś wymogi? Jakie ważne zmiany wejdą w życie na początku 2027 r. i kogo będą dotyczyły?

Osoby posiadające prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy mogą złożyć wniosek ERPO. Takie działanie może skutkować podwyżką świadczenia. Co ważne jest nowy wzór wniosku od stycznia 2026 r. Nowy rok, nowa emerytura czy renta - czemu nie?

W dniu 1 stycznia 2026 r. wejdzie w życie ustawa, dzięki której Zakład Ubezpieczeń Społecznych automatycznie, bez konieczności składania wniosku, przeliczy wysokość emerytur przyznanych lub przeliczonych w czerwcu w latach 2009–2019 (tzw. emerytury czerwcowe). Nowe przepisy obejmą również renty rodzinne po osobach, które miały takie świadczenia. Emerytury czerwcowe zostaną przeliczone, ponieważ w latach 2009-2019 były ustalane na niekorzystnych dla ubezpieczonych zasadach waloryzacji składek.

Dzięki uprzejmości Krystyny Michałek, regionalnej rzeczniczki prasowej ZUS w województwie kujawsko-pomorskim, publikujemy poniżej wyjaśnienia (odpowiedzi na pytania) eksperta ZUS udzielone w czerwcu 2025 r. podczas dyżuru telefonicznego dotyczące świadczeń emerytalnych dla nauczycieli.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokona przeliczenia wysokości tzw. emerytur czerwcowych przyznanych w latach 2009-2019. Cały proces powinien potrwać do końca marca 2026 r. Sprawdź kogo obejmą nowe przepisy!

Jest to bardzo ważna informacja dla rencistów i wcześniejszych emerytów, którzy dorabiają do swoich świadczeń. Od 1 grudnia 2025 r. zmieniają się graniczne kwoty przychodu, które powodują zmniejszenie lub zawieszenie świadczeń (emerytur i rent) z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Limity te będą wyższe niż w poprzednich trzech miesiącach. Bezpieczny próg przychodu (do którego można zarabiać bez obawy o zmniejszenie lub zawieszenie emerytury lub renty) wzrośnie o 16,10 zł, do kwoty 6 140,20 zł brutto. A górna granica zwiększy się o 30 zł i wyniesie 11 403,30 zł brutto. Zarobki powyżej tej kwoty w grudniu 2025 r., styczniu i lutym 2026 r. sprawią, że ZUS zawiesi emeryturę lub rentę.

Przed nami święta i szczególne potrzeby budżetów domowych. Pracownicy liczą na świadczenia przedświąteczne od pracodawców, a emeryci zastanawiają się, czy uda się pokryć wszystkie wydatki i kupić prezenty dla najbliższych. Czy oni również mogą liczyć na pomoc byłych pracodawców?

Nic nie wskazuje na to, by przyrost naturalny w Polsce w najbliższym czasie pozytywnie nas zaskoczył. To zaś oznacza, że uwaga rządzących musi skupić się na rozwoju polityki senioralnej. Jak planują poradzić sobie z tym wyzwaniem? Odpowiedzią będzie między innymi specjalny program z dużym budżetem.

Okazuje się, że nawet setki tysięcy seniorów będą mogły otrzymać w 2026 roku dodatkowe pieniądze. Środki te może nie są oszałamiające w porównaniu do niektórych innych świadczeń, ale zawsze to dodatkowy i być może niespodziewany zastrzyk gotówki – można bowiem dostać nawet kilkaset złotych.

Dlaczego u seniorów „więcej leków” często oznacza mniej zdrowia? Coraz więcej seniorów żyje w świecie tabletek – z troski, z przyzwyczajenia, czasem z bezradności. Ale im więcej leków, tym większe ryzyko, że zamiast pomóc, zaszkodzą. Najnowsze badania pokazują, że nawet popularne połączenia, jak tramadol z antydepresantami, mogą prowadzić do groźnych drgawek i powikłań neurologicznych. W starzeniu się organizmu to, co miało leczyć, zbyt łatwo może stać się trucizną.

Do Sejmu trafiła petycja BKSP-155-X-651/25, której autorem jest Adam Nycz. Dokument dotyczy zwolnienia przychodów z tytułu otrzymywanych emerytur z ZUS przez rodziców, którzy wychowali co najmniej dwójkę dzieci, z podatku dochodowego od osób fizycznych.