Niepełnosprawni

Do redakcji wpłynął list od osoby niepełnosprawnej, która ma przerwany rdzeń kręgowy od 25 lat. Stopień znaczny niepełnosprawności. Orzeczenie stałe. Otrzymała niezwykle niską liczbę punktów w WZON od komisji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Nie ma żadnej szansy na świadczenie wspierające (co do zasady 70 punktów, w okresie przejściowym dla 2025 r. 78 punkty). Nie ma też starego świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to kolejny list od czytelników z informacją o bardzo niskich wartościach punktów dla ciężko doświadczonych. Kilka dni temu opublikowaliśmy list czytelniczki, która jako osoba niewidoma otrzymała 61 punktów (czyli nie będzie świadczenia wspierającego.

10 czerwca 2026 r. PFRON na nowo otworzył wypożyczalnię sprzętu dla osób z niepełnosprawnością. To jest otwarcie w procesie zamykania wypożyczalni. Brzmi dziwnie, ale założenie jest takie, że osoby z niepełnosprawnością wypożyczą sprzęt z likwidowanej wypożyczalni, dzięki czemu urządzenia nie będą już zalegały w magazynach i generowały kosztów przechowywania. Jednocześnie do końca 2027 r. Sejm ma uchwalić przepisy pozwalające na przejęcie na własność od 3000 do około 5000 jednostek sprzętu i oprogramowania przez osoby z niepełnosprawnością, które wypożyczą go po 10 czerwca (deklarowana przez PFRON wartość to 4000 jednostek z marginesem +/- 20%). Z podobnych zasad skorzystają także osoby, które wypożyczyły sprzęt przed 2025 r. – zamiast go zwracać będą mogły aneksować umowy do końca 2028 r. i w tym okresie przejąć go na własność.

Do tej pory podstawą skierowania - przez lekarzy ZUS osoby niepełnosprawnej, niezdolnej do samodzielnej egzystencji albo pracy - na dodatkowe badania albo obserwację w szpitalu było rozporządzenie (np. Ministra Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niezdolności do pracy). Jeżeli wnioskujący o rentę nie pojawił się na badania w szpitalu, to ZUS nie przyznawał świadczeń. Tak poważna sankcja nie powinna być wprowadzana rozporządzeniem. Dlatego od 1 stycznia 2027 r. będzie to regulowała ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. W tej chwili sankcja zawieszenia postępowania po odmowie pójścia na obserwację i badania ma rangę ustawową - sąd nie podważy sankcji powołując się na Konstytucję i argument, że takich rzeczy nie może wprowadzać rozporządzenie.

Stale widzę skargi rodziców, których dzieci straciły pkt 7 w PZON - oznacza to utratę cennego świadczenia pielęgnacyjnego. Rodzice są oburzeni procedurą stosowaną przez PZON wobec ich niepełnosprawnych dzieci. Niestety wynika to z przepisów (choć trzeba przyznać wyjątkowo restrykcyjnie interpretowanych w PZON). Dla otrzymania świadczenia dziecko w relacji do otoczenia musi spełnić wymogi tej oto definicji: "Całkowita zależność osoby od otoczenia, polegająca na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych". Jeżeli dziecko wykonuje choć część tych czynności samodzielnie (np. myje sobie zęby, wiąże buty, ubiera się, utrzymuje kontakty z rówieśnikami), to PZON odbiera pkt 7 w orzeczeniu o niepełnosprawności. Orzeczenie potwierdza niepełnosprawność, ale nie wynika z niego niesamodzielność. A bez tego nie ma cennego dla rodziców dziecka świadczenia pielęgnacyjnego (3386 zł miesięcznie w 2026 r.)

To, że 200 000 osób niepełnosprawnych dostało decyzję o punktach we WZON, nie ma znaczenia. Bo większa część z nich wylądowała poniżej 70 punktów, co wyklucza pójście z WZON do ZUS i złożenie wniosku o świadczenie wspierające. Na 10 czerwca 2026 r. decyzje WZON o punktach otrzymało m.in.: 15 062 osób (stopień lekki), 195 120 osób (stopień umiarkowany), 489 919 osób (stopień znaczny). Tak wygląda podział osób, które: 1) od 1 stycznia 2024 r. stanęły przed komisją WZON oraz 2) otrzymały decyzję ustalającą liczbę punktów w skali 0–100 (poziom potrzeby wsparcia). Zaskakuje liczba prawie 200 000 osób ze stopniem umiarkowanym, które udały się do WZON, a dla których świadczenie wspierające nie jest (z definicji) przeznaczone. Zakładam, że większość z tych osób ma decyzje poniżej 70 punktów i świadczenia z ZUS nie otrzymała (nawet nie składali wniosków). W artykule pokazuję (od strony prawnej), dlaczego tak się stało.

Opieka świadczona przez pracowników MOPS nad osobą starszą, schorowaną lub niepełnosprawną to sprawa wymagająca taktu, poszanowania intymności oraz uwzględnienia wielu niuansów. Wydawałoby się, że zabezpieczeniem interesów np. 98-letniej kobiety korzystającej z opieki pracowników MOPS powinno być prawo do akceptacji przez staruszkę jej opiekuna lub opiekunki. Byłby to bezpiecznik chroniący przed sytuacją, w której opiekun z MOPS nie ma akceptacji osoby potrzebującej wsparcia. Takie rozwiązanie prawo przewiduje jednak tylko dla usług sąsiedzkich. W przypadku opieki przez pracowników MOPS w praktyce można złożyć jedynie skargę, jeżeli jest ona w ocenie osoby chorej, starszej, niepełnosprawnej, źle sprawowana.

Osoby niepełnosprawne stale sygnalizują nieprawidłowości w komisjach przyznających punkty dla świadczenia wspierającego. Przykład w artykule jest szczególny - dotyczy osoby niepełnosprawnej, której stan zdrowia pogorszył się w ciągu dwóch lat. Dwa lata temu osoba niepełnosprawna poruszała się o kulach. I dostała wyższą ocenę niepełnosprawności niż dziś, gdy jest całkowicie bezwładna w nogach i rękach. A przecież powinno być odwrotnie.

Problemem polskiego systemu pomocy osobom niepełnosprawnych jest weryfikacja zapisów orzeczeń o niepełnosprawności przez MOPS (w ramach m.in. wywiadu środowiskowego i przy pomocy ankiet). Teoretycznie MOPS tylko "uzupełnia" i "konkretyzuje" oceny medyczne lekarzy. W praktyce jednak jest to podważanie tak ważnego dokumentu jak orzeczenie o niepełnosprawności. MOPS nie kieruje się żadną wiedzą medyczną tylko ustaleniami faktycznymi. Jeżeli np. staruszek potrafi przejść samodzielnie z sypialni do łazienki albo zalać wrzątkiem herbatę, to pracownik MOPS często twierdzi, że osoba niepełnosprawna wcale nie wymaga całodobowej opieki. Pomimo, że taki wniosek wynika z treści orzeczenia o niepełnosprawności.

Źródłem straty dla osób niepełnosprawnych jest zaprzestanie wypłaty przez ZUS wyrównań za okres rozpatrywania przez WZON wniosków dających finalnie świadczenie wspierające. Świadczenie wspierające wymaga "przejścia" dokumentów przez dwie instytucje - WZON, a następnie ZUS. W 2024 r. i 2025 r. prawo przyjmowało, że za okres "parkowania" dokumentów we WZON należy się równowartość świadczenia wspierającego. Miało to zachęcić osoby niepełnosprawne i ich opiekunów do przejścia z "systemu świadczeń pielęgnacyjnych" na nowy typ świadczenia. Decyzje WZON o punktach otrzymało już przeszło 800 000 osób. I ZUS zakończył okres "promocji" w świadczeniu wspierającym - nie jest ono wypłacane za okres od dnia złożenia wniosku, a od dnia określonego w decyzji przez WZON, który w praktyce odpowiada dacie badania sprawności osoby niepełnosprawnej.

Kto ma prawo do karty parkingowej? Co daje taki dokument i kto go wydaje? Czy w 2026 i 2027 roku osoby z niepełnosprawnością mogą spodziewać się zmian? Odpowiadamy na często zadawane pytania.

ZUS ma za mało lekarzy orzeczników. Sposobem odciążenia lekarzy jest wprowadzenie do pracy przy komisjach orzeczniczych asystentów medycznych. Co mają robić? Przejąć od lekarzy wszystkie czynności techniczne przy wydawaniu orzeczenia dla np. osoby niepełnosprawnej. Ponieważ mogą asystować przy osobistych czynnościach medycznych osoba badana może się nie zgodzić na asystenta.

MOPS wygrywa w sądzie sprawę o zasiłek: Dochód rodziny 5700 zł nie przeskoczy limitu dochodowego 3292 zł. Zasiłku nie będzie. łMOPS odmówił jego przyznania. Bo osoba niepełnosprawna ma dochód 1420 zł na osobę w rodzinie. Zasiłki są według kryterium dochodowego dla osób poniżej 823 zł. Przekroczenie kryterium dochodowego jeszcze lepiej pokazuje suma dochodów rodziny osoby niepełnosprawnej – w sprawie rozstrzygniętej przez sąd dochód rodziny to aż 5700 zł (wszystko z zasiłków). Limit z ustawy o pomocy społecznej wynosił dla rodziny 3292 zł.

System wdrażania reformy wszedł w decydującą fazę. Od teraz osoby, które w decyzji WZON uzyskały od 70 do 77 punktów, mogą oficjalnie składać wnioski o przyznanie świadczenia wspierającego. To kluczowa zmiana, ponieważ do tej pory tak niska punktacja nie dawała prawa do wypłat, chyba że spełnione były wyjątkowe warunki dotyczące dawnych zasiłków opiekuńczych. Ile pieniędzy wpłynie na konto?

Od 2027 r. orzeczenia są wydawane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego ZUS, w postaci dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez ZUS. Osoby zainteresowane papierową wersją, muszą wnioskować o to.

Komfortka to określenie pomieszczenie wyposażone w przewijak/leżankę, która może zmieścić i udźwignąć osobę dorosłą. Tak może być nazywany sam przewijak/leżanka. W jakich budynkach jest obowiązkowa, jak powinna być zaprojektowana i wyposażona?

O świadczenie wspierające starają się osoby niepełnosprawne w bardzo poważnych stanach zdrowia. Część z nich umiera w trakcie oczekiwania na jego przyznanie (może trwać i 1,5 roku). Przepisy tu są bardzo niekorzystne, co pokażę na przykładzie. Rozstrzygnięcie sądu? - świadczenie przysługuje za jeden miesiąc, a i to nie zawsze.

Osoby w ciężkich stanach zdrowia zależne od działania aparatury (np. respiratory i koncentratory tlenu). Dla tych osób stała, niezakłócona dostępność energii elektrycznej jest bezwzględnym warunkiem przetrwania.działającej na prąd nie mają żadnej ochrony przed sytuacją wyłączenia prądu. Jak miałaby działać taka ochrona. Np. pracownicy socjalni z MOPS docieraliby do mieszkania osoby niepełnosprawnej w okolicznościach wyłączenia prądu (planowanego i nieplanowanego). Byłoby to możliwe, gdyby MOPS miał informacje o adresach takich osób oraz o problemach z prądem. Padł nawet postulat programu dofinansowania w PFRON przeznaczonego na dofinansowanie zakupu indywidualnych, alternatywnych źródeł zasilania (agregatów prądotwórczych, medycznych stacji zasilania) dla osób z niepełnosprawnościami korzystających z respiratorów lub koncentratorów tlenu w warunkach domowych. Tak, aby wyeliminować ryzyka związane z wyłączeniem prądu.

Zmiany wprowadzi ustawa (dziś jest projekt), która da podstawę dla likwidacji około 20% MOPS w ciągu 5 najbliższych lat. Jednocześnie w gminach pojawią się Centra Usług Społecznych (CUS). Jest to projekt ustawy o zmianie ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Gminy dostają środki m.in. unijne w przypadku przejścia na system CUS. Co zmienią CUS? Dziś system wsparcia dla osób potrzebujących działa w ten sposób, że świadczenia niepieniężne takie jak usługi opiekuńcze są uzupełnieniem świadczeń pieniężnych. W przyszłości w perspektywie dekady proporcje mogą zostać odwrócone z prozaicznej przyczyny – braki budżetowe.

W połowie ubiegłego roku weszły w życie nowe zasady przyznawania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności na czas określony. Czy zmiany wpływają też na orzeczenia wydawane na stałe? Kto może dostać orzeczenie w 2026 roku? Co oznacza lista 208 rzadkich chorób? Odpowiadamy na często zadawane pytania!

W artykule omówienie wyroku sądu. który nakazał córce zwrócić przeszło 21 000 zł świadczenia pielęgnacyjnego. To tylko jeden z setek wyroków w tym temacie. Mechanizm kłopotów rodzin osób niepełnosprawnych jest tu prosty. Czekając na przyznanie świadczenia wspierającego, opiekun (najczęściej syn albo córka) pobierał świadczenie pielęgnacyjne. Rodzina czekała na przyznanie świadczenia wspierającego niepełnosprawnemu tacie albo mamie. Mogło to trwać nawet kilkanaście miesięcy. Świadczenie wspierające jest wypłacane wstecznie - od początku starań o nie. Więc powstaje sytuacja długiego okres nakładania się pobierania tyc świadczeń. I trzeba zwrócić pieniądze ze świadczenia pielęgnacyjnego (zachowując świadczenie wspierające).

Na przestrzeni 1,5 roku mamy dwie obniżki w świadczeniu wspierającym. Pierwsza dotknęła osoby niepełnosprawne w wieku 75+. Wynika z Wytycznych dla specjalistów WZON. Zostały wysłane do WZON w grudniu 2024 r. I do dzisiaj obniżają wartość świadczenia wspierającego. Osób niepełnosprawnych z decyzjami WZON w sprawie tego świadczenia od 1 stycznia 2024 r. jest około 300 000 . To pokazuje skalę obniżki jego wartości. Druga obniżka będzie miała miejsce od 1 maja 2025 r. I obniża wynagrodzenia specjalistów WZON przyznającym punkty. Na ich wynagrodzenie poszło w dwa lata około 70 mln zł. W przyszłości ma być mniej od 10 do 18% (w zależności od decyzji wydawanej przez pielęgniarkę albo pracownika socjalnego. Tak więc obniżki dotknęły obie strony w świadczeniu wspierającym - 1) beneficjentów tego świadczenia oraz 2) osoby pracujące dla osób niepełnosprawnych w procedurze jego przyznania.

Od roku Infor.pl otrzymuje listy od rodziców, których dzieci mają odbierany pkt 7 albo pkt 8 z orzeczenia o niepełnosprawności. Rodzice są oburzeni procedurą stosowaną przez PZON wobec ich dzieci. Posiadanie obu punktów (7 i 8) jest warunkiem otrzymania przez rodzica (jako opiekuna) świadczenia pielęgnacyjnego.

PZON zabiera pkt 7 orzeczenia. Także dla cukrzycy typ 1. Pozbawia bez świadczenia pielęgnacyjnego. Nie tylko autystykom i aspargerowcom zabierają punkty. I schemat pytań ten sam: "Czy dziecko samo się ubiera i czy ma kolegów".

Osoby z niepełnosprawnościami zwracają uwagę na brak mechanizmu zapewniającego ciągłość ważności karty parkingowej w okresie pomiędzy wygaśnięciem dotychczasowej a wydaniem nowej. W praktyce często uniemożliwia to korzystanie z dokumentu. Do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wpłynęło kilka pytań w tej sprawie. Rodziny.

Problemy polegają na tym, że córka albo syn osoby niepełnosprawnej przygotowali wniosek (z załącznikami) o świadczenie wspierające. Ale mama (niepełnosprawność znaczna, stan ciężki) nie może samodzielnie podpisać dokumentów. Np. nie widzi dokumentu, jest sparaliżowana albo choruje na demencję. Jak podpisać dokument? Podstawowa metoda to ubezwłasnowolnić mamę. Ale to wymaga sądu. Na forach internetowych stale przewijają się porady "córko, podpisz odciskiem palca mamy. Zanurz w atramencie kciuk i odciśnij".