Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Radiofonia (radio) i telewizja – jak jest ich społeczna rola, a jakie ramy prawne ich działalności?

Radiofonia, mówiąc najogólniej, jest systemem rozpowszechniania audycji dźwiękowych, powszechnie zwanym radiem. Telewizja zaś przekazem audiowizualnym. Jak dużą mają dowolność w tworzeniu przekazów, a jak mocno nakreśla je prawo prasowe? Jaką mają pełnić rolę dla społeczeństwa?

Misja radia i telewizji

Kierunki, zgodnie z którymi nadawcy radiowi i telewizyjni mogą nadawać audycje i programy, ściśle określa Ustawa o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r. Zgodnie z nią powyższe media dźwiękowe i wizualne mają za zadanie:

  1. Dostarczać informacji.
  2. Prezentować dobra kulturowe i sztukę,
  3. Ułatwiać korzystanie z oświaty, sportu i światowego dorobku naukowego;
  4. Edukować obywateli,
  5. Dostarczać rozrywki,
  6. Popierać krajową twórczość audiowizualną.

Czy każdy może założyć radio, albo telewizję?

Według prawa prasowego prawo do rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych mają jednostki publiczne radiofonii i telewizji. Mogą je otrzymać również osoby fizyczne, osoby prawne i osobowe spółki handlowe, ale pod warunkiem otrzymania koncesji.  Ta jest wpisywana do rejestru programów.

Jeśli program radiowy, bądź telewizyjny będzie udostępniany tylko w obrębie jednego budynku, np. w szkole, czy na uniwersytecie, wówczas koncesja nie jest potrzebna. Jest ona zbędna także w zakładach pracy - jeśli treść programów ogranicza się do spraw związanych z tą działalnością i jest adresowana do pracowników lub innego, ściśle określonego kręgu osób związanych z nadawcą.

KRRiT – organ nadzorujący sprawy związane z radiofonią i telewizją

KRRiT, czyli Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji to organ państwowy, który ma przede wszystkim strzec wolności słowa w radiu i w telewizji. Ponadto jej rolą jest stanie na straży samodzielności dostawców usług medialnych oraz dostawców platform udostępniania wideo. Ma również za zadanie dbać o interesy odbiorców usług i użytkowników. Zapewnienie pluralistycznego charakteru radiofonii i telewizji również leży w kompetencji KRRiT.

W skład Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wchodzi pięciu członków. Dwóch z nich wybieranych jest przez sejm, dwóch przez prezydenta i jeden przez senat. Ich kadencja trwa 6 lat. Mają oni mieć nieprzeciętną wiedzę i doświadczenie w zakresie środków społecznego przekazu. Członkowie KRRiT samodzielnie wyławiają ze swojego grona przewodniczącego i jego zastępcę.

Koszty działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji są pokrywane z budżetu Państwa.

Programy telewizyjne i audycje radiowe – główne wytyczne

%%advert-placeholder-1%%

Nadawcy programów telewizyjnych mają obowiązek nadawania ich w języku polskim przez 33 proc. kwartalnego czasu. Przy czym muszą być one pierwotnie wytworzone w języku polskim. Dubbing nie wlicza się do tego czasu. Serwisy informacyjne, reklamy, telesprzedaż, transmisje sportowe, przekazy tekstowe i teleturnieje również nie zaliczają się do niego.

Dodatkowo nadawcy programów telewizyjnych muszą przeznaczyć 50 proc. czasu kwartalnego na audycje europejskie, z czego minimum 10 proc. z nich ma być twórczością europejskich niezależnych producentów.  

Jeśli idzie o twórców programów radiowych, mają oni obowiązków przeznaczyć co najmniej 33 proc. miesięcznego czasu nadawania  w programie utworów słowno-muzycznych. Dodatkowo 60 proc. z nich ma być nadawana w godzinach 5-24. Obowiązek ten nie dotyczy nadawców programów radiowych tworzonych w całości w języku mniejszości narodowej, czy też etnicznej, bądź prowadzonych w języku regionalnym.

Reklama w telewizji i w radiu – ramy ich nadawania

Ustawodawca przewidział maksymalny łączny czas na przekazy reklamowe i telesprzedaż. I tak – w godzinach 6-18 nie może on przekroczyć 144 minut, zaś pomiędzy godz. 18-24 może wynieść 72 minuty.

Dodatkowo pasma reklamowe mogą zostać wyemitowane w przerwach co najmniej 20. minutowych w programach telewizyjnych i 10. minutowych w programach radiowych. Jeśli filmy zostały wyprodukowane dla telewizji blok reklamowy może zostać nadany 1 raz na każde pełne 45 minut jego trwania. Nie dotyczy to serii, seriali, audycji dokumentalnych oraz filmów kinematograficznych.

Nie można w ogóle nadawać reklam w czasie nadawania:

  1. Serwisów informacyjnych,
  2. Audycji o treści religijnej,
  3. Audycji publicystycznych i dokumentalnych, które trwają krócej niż 30 minut
  4. Audycji dla dzieci.

Filmy przeznaczone dla dzieci mogą zostać przerwane reklamą powyżej godziny jego trwania.

Podział mediów w Polsce

Jednym z nich jest sposób finansowanie. Zgodnie z tym podziałem w polskim systemie występują:

  1. Media publiczne – jak sama nazwa wskazuje fundusze na ich prowadzenie pochodzą ze środków publicznych. Ich budżet dodatkowo zasilają reklamy. Jednak nie mogą one być nadawane w trakcie audycji, a tylko pomiędzy nimi.  
  2. Media komercyjne – są prywatną własnością przedsiębiorstw, często globalnych koncernów, które utrzymują się z funduszy własnych. W większości jest to kapitał pozyskiwany z reklam.

Media publiczne w Polsce

Zadaniem mediów publicznych jest realizacja misji publicznej. Mają nadawać dla całego społeczeństwa, jak również dla poszczególnych jego części, zróżnicowane programy w zakresie: informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu. Przekazy te nie mogą być stronnicze. Powinien je cechować pluralizm, niezależność oraz innowacyjność.

Jednostki publicznej radiofonii i telewizji w Polsce działają wyłącznie jako jednoosobowe spółki akcyjne Skarbu Państwa.

W Polsce radiofonia publiczna to Polskie Radko SA, zaś telewizja publiczna to Telewizja Polska S.A.

Przychody Telewizji Polskiej i Polskiego Radia, czyli mediów publicznych – z czego pochodzą.

Zgodnie z ustawą o radiofonii i telewizji budżet telewizji publicznej i radia publicznego może pochodzić z:

  1. Opłat abonentowych,
  2. Obrotu prawami do audycji,
  3. Przekazów handlowych,
  4. Innych źródeł.

Encyklopedia prawa

e
K
Ł
P
S
W

Niestety nic nie znaleziono
Spróbuj inne zapytanie